Jeugdliteratuur.org

Auteursinfo

Annie M.G. Schmidt

   

Leven

Annie M.G. Schmidt groeit op in Zeeland, in een domineesgezin. Ze is het derde dochtertje met die naam. De twee meisjes voor haar sterven. Annie is een buitenstaander in het dorp. Terwijl haar broer graag met zijn vriendjes buiten speelt, blijf zij in haar eentje binnen. Daar zit ze met haar neus in de boeken. Geen wonder dat ze – na een afgebroken notarisstudie en een jaar als au pair in Hannover – bibliothecaresse wordt. Na de Tweede Wereldoorlog wordt ze chef documentatie bij de Nederlandse krant Het Parool. Daar bloeit ze open. Ze gaat er na een tijd een kinderrubriek schrijven en teksten voor een journalistencabaret. Via een contactadvertentie leert ze Dick van Duijn kennen. Ze krijgen een verhouding, maar die moet eerst geheim blijven – Dick is getrouwd. Hun relatie zal 34 jaar duren, tot Dicks dood in 1981. Ze krijgen een zoon, Flip, en wonen vanwege de gezondheid van Dick tien jaar in Zuid-Frankrijk. Annie mist Nederland en gaat na Dicks dood weer in Amsterdam wonen. Daar blijft ze tot haar dood in 1995 – ze sterft in de nacht van haar 84ste verjaardag.

“Het is zo’n gedoe die interviews. Je moet steeds hetzelfde vertellen en in de krant van drie jaar geleden is het ook allemaal na te lezen.”

   

Werk

Voor Annie M.G. Schmidt loopt het begin van haar carrière als auteur samen met haar werk bij Het Parool. Ze schrijft versjes en verhaaltjes voor de krant – over de spin Sebastiaan bijvoorbeeld, en later ook over Jip en Janneke – en haar talent voor cabaretteksten wordt er ontdekt. Hoewel haar eerste gedichten (voor volwassenen) al in 1938 verschijnen, begint haar carrière pas echt in 1950. Dan verschijnt haar eerste kinderboek: Het fluitketeltje en andere versjes. Vanaf dan volgen versjes, verhaaltjes, columns, kinderboeken, light verse, radiosoap, cabaretteksten, televisieseries, toneelstukken en musicals.

Al snel draagt het publiek haar op handen. Veel mensen houden van haar directe taalgebruik en ongecompliceerde manier van schrijven, de eigenzinnigheid en haar gevoel voor humor en absurditeit. De neerlandicus en critica Joke Linders schrijft in haar boek over Annie Doe nooit wat je moeder zegt: “Al haar teksten, of ze nu bedoeld zijn voor kinderen, volwassenen, radio of cabaret, hebben die relativerende, ironiserende en daardoor vrijmakende visie op mens en maatschappij. Op speelse wijze neemt zij het op voor de zwakken of verdrukten (kinderen, vrouwen, de gewone man/vrouw, dieren). En veelvuldig klinkt in haar werk het verlangen naar vrijheid en ongebondenheid dat vooral in haar verbeelding gerealiseerd lijkt te worden. Alles wat vals is – fatsoen, regeltjes, autoriteiten – bekijkt zij met scepsis.”

De gedichten van Annie M.G. Schmidt zijn speels, klank- en fantasierijk en ondeugend. Ze gaan vaak over gekke dingen die gebeuren met deftige mensen of over stoute kinderen. De kinderen waarover ze schrijft zijn eigenwijs, rebels en nieuwsgierig. De verhaaltjes over Jip en Janneke gaan over heel gewone dingen die kleuters meemaken, maar in veel van haar andere verhalen gebeuren de vreemdste dingen. Door fantasie en realiteit te combineren haalt ze op wonderlijke wijze het burgerlijk fatsoen onderuit en levert ze op een vriendelijke en grappige manier kritiek op volwassenen en op de maatschappij. Annie M.G. Schmidt heeft bewondering voor volwassenen die nog een beetje kind zijn en zegt over zichzelf dat ze altijd 8 gebleven is.

Nagenoeg alle verhalen van Annie M.G. Schmidt zijn klassiek geworden in Nederland en Vlaanderen: Abeltje, Wiplala, Minoes, Pluk van de Petteflet, Otje, Jip en Janneke… Ze wint belangrijke prijzen en veel van haar boeken worden verfilmd. Maar ondanks al die bekroningen relativeert ze in interviews op haar typisch speelse manier altijd weer haar werk en haar faam.

Ook na haar dood blijft het leven en het werk van Annie M.G. Schmidt fascineren. Haar verhalen worden voortdurend herdrukt en geregeld verfilmd, haar brieven worden uitgegeven en Annejet van der Zijl schrijft met Anna een spraakmakende biografie – die ook verfilmd wordt.

 

Bekroningen

2012: Vlag en Wimpel (Griffeljury) voor Zoen me tot ik spin
2005: Kinderjury (prijs van de Nederlandse Kinderjury) voor Pluk redt de dieren
1988: Hans Christian Andersen Prijs (auteurs)
1981: Gouden Griffel voor Otje
1972: Zilveren Griffel voor Pluk van de Petteflet
1971: Zilveren Griffel voor Minoes
1964: Staatsprijs voor kinder- en jeugdliteratuur (Nederland)

Bibliografie

De A van Abeltje De A van Abeltje (Em. Querido's Kinderboeken Uitgeverij, 2017)
A year in Holland with Jip and Janneke A year in Holland with Jip and Janneke (Querido Kinderboek, 2017)
Janneke Janneke (Querido Kinderboek, 2017)
Jip Jip (Querido Kinderboek, 2017)
Pluk van de Petteflet Pluk van de Petteflet (Querido, 2016)
Hoog en laag Hoog en laag (Em. Querido's Kinderboeken Uitgeverij, 2016)
<exact>M</exact>'n opa M'n opa Mijn opa (Em. Querido's Kinderboeken Uitgeverij, 2016)
Jip en Janneke Jip en Janneke (Em. Querido's Kinderboeken Uitgeverij, 2016)
Otje Otje (Em. Querido's Kinderboeken Uitgeverij, 2016)
Allemaal sprookjes / <exact>Annie</exact><exact>M</exact>.<exact>G</exact>. <exact>Schmidt</exact> ; met tekeningen van Carll Cneut, Gerda Dendooven, Harrie Geelen ... [e.a.] Allemaal sprookjes (Em. Querido's Kinderboeken Uitgeverij, 2016)
Pluk redt de dieren Pluk redt de dieren (Em. Querido's Kinderboeken Uitgeverij, 2016)
Ibbeltje Ibbeltje (Querido, 2016)
Het grote <exact>Annie</exact><exact>M</exact>.<exact>G</exact>. <exact>Schmidt</exact> voorleesboek / <exact>Annie</exact><exact>M</exact>.<exact>G</exact>. <exact>Schmidt</exact> ; samengesteld door Els van Eeden ; met tek. van Harrie Geelen, Friso Henstra, Margriet Heymans ... [e.a.] Het grote AnnieM.G. Schmidt voorleesboek (Em. Querido's Kinderboeken Uitgeverij, 2016)
Abeltje Abeltje (Querido, 2016)
Dries en de weerwolf Dries en de weerwolf (Querido, 2016)
Een dag met Jip en Janneke Een dag met Jip en Janneke (Querido, 2016)
Het grote voorleesboek voor rond de 7 jaar / <exact>Annie</exact><exact>M</exact>.<exact>G</exact>. <exact>Schmidt</exact>, Barbara Scholten, Hanne Snel ... [et al.] ; met tekeningen van Martijn van der Linden, Els van Egeraat, Juliette de Wit ... [et al.] ; samenstelling Marie Lotte Hagen Het grote voorleesboek voor rond de 7 jaar Het grote voorleesboek voor rond de zeven jaar (Ploegsma, cop. 2016)
Dirty ; Clean Dirty ; Clean Vuil ; Schuim (Querido, 2015)
December : winterse versjes en verhalen / <exact>Annie</exact><exact>M</exact>.<exact>G</exact>. <exact>Schmidt</exact> ; ill. Charlotte Dematons, Martijn van der Linden, Fleur van der Weel ... [et al.] December : winterse versjes en verhalen December : winterse versjes en verhalen (Querido, 2015)
Takkie Takkie (Querido, 2015)

Meer op bibliotheek.be

Nieuwsberichten

Fiep en Annie's helden
Annie M.G. Schmidt-lezing 2014
Symposium klassieke kinderboeken
Workshop 'Minoes'
Nederlandse nominaties Andersen Awards
Beerten houdt Schmidt-lezing
Jeugd(boek)films
Kaarten Schmidt-lezing
Moeyaert genomineerd voor Andersen
Heesen krijgt Theo Thijssen-prijs
Annie vieren