Jeugdliteratuur.org

Auteursinfo

Ed Franck

   

Leven

Ed Franck – officieel Eddy Vranken – groeit op in een groot gezin met twaalf kinderen. Van boeken is in zijn jeugd geen sprake: “Mijn ouders lazen niets, behalve de krant. Van voorlezen was geen sprake. Naar de bibliotheek werd niet gegaan door mijn ouders.” Toch is Ed Franck als kind een boekenwurm. Zijn liefde voor taal en boeken stuurt hem naar de lerarenopleiding Engels en Nederlands. Hij geeft al jarenlang les in het college van Hasselt, voor hij in 1985 debuteert als jeugdauteur. Ed Franck heeft drie kinderen met zijn eerste vrouw, van wie hij gescheiden is. Hij woont in Zellik met jeugdauteur Heide Boonen met wie hij een zoon Seppe heeft.

“[Een jeugdboek] heeft iets universeels. Er is misschien een benedengrens, een leeftijd waarop iemand een bepaald boek kan beginnen lezen. Een bovengrens is er niet.”

   

Werk

Ed Franck debuteert in 1985 met Spetters op de kermis, een boek voor jonge kinderen waarin Bea gaat logeren bij Bert en zijn ouders die met de kermis rondtrekken.

Na zijn debuut beperkt hij zich allerminst tot één bepaald genre. Integendeel: hij pakt bewust verschillende genres aan om clichés te vermijden en grenzen te verkennen. Hij schrijft poëzie (Vind me maar), prentenboeken (Prinses Anna), kinderboeken (Een kanarie in mijn hoofd), dagboeken (Geen wonder dat moeder met de goudvissen praat), adolescentenromans (Hoe Seppe ondanks alles zijn zestiende verjaardag haalde), detectives (de Tony Tornado-boeken), non-fictie (Wereldberoemde dwarsliggers, ettertjes en doordouwers)...

Hij maakt naam als vertaler en bewerker van klassiekers – onder meer Shakespeare (Te veel verdriet voor één hart), Boccaccio’s Decamerone (Verboden liefdes) en de verhalen van Edgar Allan Poe (Nachten vol angstaanjagende schoonheid). Daarmee wil hij de wereldliteratuur toegankelijk maken voor lezers van vandaag. In zijn bewerkingen blijft hij trouw aan de geest van het origineel, maar is hij niet bang om grondige aanpassingen te doen als dat de leesbaarheid ten goede komt. Zo schrijft hij bij zijn vertaling van Alice in Wonderland: “Wat zó bevreemdend of vergezocht of (zonder uitleg) onbegrijpelijk is dat kinderen er beslist op afhaken, heb ik aangepast. Ik wilde immers dat de tekst gelezen kan worden door kinderen zonder dat hun genot voortdurend onderbroken wordt door wenkbrauwengefrons of vragen om uitleg. Mijn einddoel was zowel de leesbaarheid als het leesplezier voor jong en oud te bevorderen.”

Niet alleen in genres, ook in doelgroepen is het oeuvre van Ed Franck verscheiden. Hij schrijft voor kleuters, kinderen, jongeren en volwassenen. Hij maakt er een punt van om zijn (jonge) lezers niet te betuttelen. De Encyclopedie van de jeugdliteratuur citeert hem: “Het feit dat ik boeken voor de jeugd schrijf, wil niet zeggen dat ik op mijn hurken moet gaan zitten, ook niet op het vlak van taalgebruik.” Een constante in zijn oeuvre is de zorg die hij besteedt aan compositie en taal. Zijn kinderpoëzie is speels en fantasierijk, zijn poëzie voor jongeren lichamelijk en sterk beeldend. In zijn verhalen en romans wikt en weegt hij ernst, milde humor en ironie, actie en reflectie, spanning en emoties. Soms geeft dit een sterk humoristisch resultaat (Hoe Seppe ondanks alles zijn zestiende verjaardag haalde), soms een gevoelvol resultaat (Een kanarie in mijn hoofd). Elk boek heeft een eigen stem en stijl, aangepast aan de noden van het verhaal en/of het genre.

De boeken van Ed Franck kenmerken zich – hoe verscheiden ook – door een psychologische diepgang. Zijn kleuters en jonge personages zijn niet op hun mondje gevallen en komen op voor zichzelf – desnoods tegen de zin van volwassenen in. Dat levert veelal vrolijke, ontspannende verhalen op. Zijn oudere hoofdpersonages hebben het vaak veel moeilijker en worden geconfronteerd met problemen die niet zomaar op te lossen zijn. Tinka uit het gelijknamige boek leeft bijvoorbeeld in een stad in oorlog, en het jongetje uit Mijn zus draagt een heuvel op haar rug zoekt manieren om zijn gebochelde zus te helpen. Overigens is Ed Franck in Vlaanderen één van de pioniers van de psychologische adolescentenroman. Zijn jeugdromans worden veelal bevolkt door eenzelvige, gevoelige adolescenten, die het leven verkennen en daarbij belangrijke lessen opdoen. Identiteit, (moeizame) communicatie, liefde en natuur zijn in deze boeken haast vaste waarden.

Behalve auteur, vertaalt Ed Franck ook jeugdboeken uit het Engels. Hij maakt naam als pleitbezorger voor jeugdliteratuur, recenseert jeugdliteratuur in De Standaard en begeleidt lange tijd jonge auteurs bij uitgeverijen.

 

Bekroningen

2004: Vlag en Wimpel (Griffeljury) voor Zie ik je nog eens terug?
2003: Boekenleeuw voor Abélard en Héloïse
2002: Boekenwelp voor Tinka
2001: Boekenwelp voor Mijn zus draagt een heuvel op haar rug
2001: Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Jeugdliteratuur voor Mijn zus draagt een heuvel op haar rug
1999: Boekenwelp voor Het huis van eb en vloed
1994: Lavki-prijs voor De hemel bestaat, uit vijf letters
1992: Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Jeugdliteratuur voor Zomer zeventien
1990: Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen (KJV) voor Met de kont tegen de krib
1990: Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen (KJV) voor Wie wil Wubbe weg
1990: Boekenwelp voor Geen wonder dat moeder met de goudvissen praat
1989: Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen (KJV) voor De witte muur
1987: Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen (KJV) voor Tenten in de wei
1986: Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen (KJV) voor Spetters op de kermis

Bibliografie

Paniek in Egypte : een speelboek waarin jij de hoofdrol speelt! Paniek in Egypte : een speelboek waarin jij de hoofdrol speelt! (Davidsfonds/Infodok, 2017)
De encyclopedie van de marsmannetjes De encyclopedie van de marsmannetjes (Davidsfonds/Infodok, 2017)
Dazyl en de twee stenen beelden Dazyl en de twee stenen beelden (Davidsfonds /Infodok, 2016)
Een Bijbel Een Bijbel Une bible (Davidsfonds, 2016)
Minne, het mozaïekmeisje Minne, het mozaïekmeisje (Davidsfonds /Infodok, 2015)
Op zoek naar mij Op zoek naar mij (De Eenhoorn, 2013)
Feeëngeheimen Feeëngeheimen Fil de fée (Davidsfonds /Infodok, 2013)
Alice in wonderland Alice in wonderland Alice's adventures in Wonderland (Davidsfonds, 2013)
Hoe Seppe ondanks alles zijn zestiende verjaardag haalde Hoe Seppe ondanks alles zijn zestiende verjaardag haalde (Davidsfonds /Infodok, 2012)
Waarom een aap een staart heeft : dierenverhalen van over de hele wereld Waarom een aap een staart heeft : dierenverhalen van over de hele wereld (Davidsfonds /Infodok, 2011)
Wereldberoemde dwarsliggers, ettertjes en doordouwers Wereldberoemde dwarsliggers, ettertjes en doordouwers (Manteau, 2010)
Prinses Anna Prinses Anna (De Eenhoorn, 2010)
Een kanarie in mijn hoofd Een kanarie in mijn hoofd (Davidsfonds/Infodok, 2010)
Tot ziens! : over loslaten en afscheid nemen / naar het filmscenario van Klaus Verscheure ; bew. door <exact>Ed</exact><exact>Franck</exact> ; foto's Stephan Vanfleteren ; ill. Philippe Bouttens Tot ziens! : over loslaten en afscheid nemen (Davidsfonds/Infodok, 2008)
Heersers in harnas : het échte verhaal van de ridders Heersers in harnas : het échte verhaal van de ridders (Davidsfonds/Infodok, 2008)
Prutske / Stijn Streuvels ; hertaald en bew. door <exact>Ed</exact><exact>Franck</exact> ; met ill. van Anne Westerduin Prutske (Davidsfonds/Infodok, 2007)
Leven onder het doodshoofd : het échte verhaal van de piraten / <exact>Ed</exact><exact>Franck</exact> ; met ill. van Jan Bosschaert Leven onder het doodshoofd : het échte verhaal van de piraten (Davidsfonds/Infodok, 2007)
Het spook van de opera / <exact>Ed</exact><exact>Franck</exact> ; naar Gaston Leroux Het spook van de opera (Davidsfonds/Infodok, 2007)
De liefste of de dapperste of allebei / <exact>Ed</exact><exact>Franck</exact> ; met ill. van Kristina Ruell De liefste of de dapperste of allebei (Davidsfonds/Infodok, 2006)
Dracula / <exact>Ed</exact><exact>Franck</exact> ; naar Bram Stoker Dracula (Davidsfonds/Infodok, 2006)

Meer op bibliotheek.be

Ed Franck op Boekenzoeker

Nieuwsberichten

Cutting Edge Awards
Toast Literair
Toast Literair