De eerste Letse woordjes

Letland heeft een bewogen geschiedenis –onafhankelijk geworden na de Eerste Wereldoorlog, en vanaf 1939 onder Russisch, Duits en opnieuw Russisch bewind tot in 1991. De buitenlandse bezetters zijn geen lieverdjes geweest – denk: deportaties en onderdrukking.

Geen wonder dat dit kleine land, waar nog steeds voor een groot deel mensen van Russische afkomst wonen, sterk vasthoudt aan de nationale identiteit. En dat is te zien tot in de babyboekjes.

Letland_blog

In Letland eten de baby’s pap (met van die heerlijke kleine bosaardbeitjes) met een lepel. Hap!

Letland_blog_pap

Verder komen we ook de herkenbare Letse handschoenen en sokken tegen, lekker warm tijdens de wintermaanden.

Letland_blog_handschoenen

Maar ook – en dat hadden we nog niet zo vaak gezien in babyboekjes – de Letse vlag: “rood, wit en weer rood” / “gelukkig, vrij en weer gelukkig”. En het typische roggebrood in de vorm van Letland!

Letland_blog_vlag

Maar sommige dingen zijn dan weer universeel.

Letland_blog_kat

Mazo latvju pirmie v?rdi [De eerste Letse woordjes]

Agnese Vanaga en Ieva Paulina (ill.)

Apgads, 2014

ISBN 978-9934-14-261-1

(Eva Devos)

Non-fictie die inslaat als een bom

In de rubriek “Gespot” wordt telkens een boek voorgesteld dat onze aandacht verdient. Deze keer stelt Marijn Brouckaert het boek Bomb van Steve Sheinkin voor.

***

Het verhaal begint in 1950. Op 22 mei om precies te zijn. Harry Gold, nog in pyjama, wordt gearresteerd voor het doorspelen van gevoelige informatie over de werking van de atoombom. De man breekt en doet zijn verhaal aan de FBI-agenten. Zo word je als lezer meegezogen in de wetenschappelijke race waarin drie continenten zich meer dan 50 jaar geleden stortten om als eerste een operationele atoombom te bouwen.

BombBomb verdient hier onder de aandacht tekomen, omdat het zonder twijfel één van de spannendste young adult non-fictie boeken is. Steve Sheinkin kiest er bewust voor om niet louter op de grote gebeurtenissen te focussen, maar vooral op het dagdagelijkse leven van de personages tijdens een periode waarin wetenschap en politiek één van de dodelijkste allianties uit de menselijke geschiedenis aangaan. De benadering vanuit de ‘kleine geschiedenis’ toont hoe roddels en wetenschappelijke kennis een even belangrijke rol speelden bij het tot ontploffing brengen van de eerste bom.

De keuze van Sheinkin om beide aspecten van het verhaal te belichten – want ook roddels kun je geschiedkundig onderbouwen – zorgt voor een non-fictie verhaal met de spanningsboog van een rasechte technocratische thriller.

Het verhaal van Harry Gold –de pyjamaspion waarmee we begonnen –is maar één van de vele personages in het verhaal. De nuance waarmee getoond wordt waarom hij spioneert voor de communisten vermijdt elke veroordeling tot fundamentalisme. Naast Gold maak je nog kennis met Einstein, Hahn, Roosevelt, Meitner, Fuchs, Oppenheimer en nog een handvol mannen en vrouwen met klinkende of minder klinkende namen.  De epiloog vat in 10 pagina’s de nasleep van Hiroshima samen en laat je achter met een paar nieuwe inzichten over de machtsverhoudingen op wereldvlak de dag van vandaag. In één beeld door Sheinkin samengevat: “scorpions in a bottle”.

Bomb: The race to build – and steal – the world’s most dangerous weapon
Steve Sheinkin
Macmillan, 2012
ISBN 978-1596434875

Trocoscópio

Soms koop ik prentenboeken omdat ik vermoed dat ik ermee ga scoren bij het leger van logerende kinderen die we over de vloer krijgen. Soms koop ik prentenboeken enkel voor mezelf. Soms blijkt zo’n prentenboek voor mezelf een superhit bij ons bezoek.
Trocoscópio is zo’n boek.

tropocover

Ik kocht het op de boekenbeurs van Bologna. Het is inventief, speels, en daagt uit tot creativiteit. Waarom dacht ik dat het boek voor mij was eigenlijk, en niet voor onze kleine bezoekers?

Want toen het neefje van drie kwam spelen, pikte hij precies dit boek uit de grote stapel prentenboeken die onze zitkamer siert. Lezen! zei hij. Omdat er geen letter in het boek staat, en ik nog niet de tijd had gehad om het boek grondig te bekijken, gingen we samen op ontdekkingstocht.
Een geheimzinnige fabriek bezet de linkerkant van de eerste opengeslagen pagina. Bladzijde na bladzijde wordt de fabriek afgebroken. Het neefje en ik doen zoekspelletjes naar kleuren, vormen, en aantallen. We vinden het jammer dat de vrachtwagen afgebroken wordt – en o nee, nu zijn de schouwen óók al weg.

tropooverzicht

En dan komt de verrassing.

tropoend

Dat die verrassing niet het belangrijkste is, wordt gauw duidelijk, want het boek moet een tweede, derde, vierde keer gelezen worden. We hebben een nieuwe favoriet.

Trocoscópio
Bernardo Carvalho
(Planeta Tangerina, 2010)
ISBN 9789898145253

(ed)

Voor alle dinofans!

Er worden elk jaar ontzettend veel boeken gepubliceerd. Terwijl ik dit schrijf staat de teller op 1.346.758 boeken. Ik stel me dan meteen de vraag hoeveel boeken ik op dit moment mis in mijn leven, want zo’n hoeveelheid uitgaven kan je onmogelijk bijhouden. En zelfs al zou ik dat kunnen, dan nog is er een probleem: de overgrote meerderheid van deze boeken zijn niet in het Nederlands uitgegeven. Gelukkig is er altijd nog de mogelijkheid om zo’n boek te gaan vertalen! In deze rubriek proberen we een anderstalig kinderboek dat een Nederlandse vertaling verdient onder de aandacht te brengen.

Het boek waar mijn oog op is gevallen heet Ivar träffar en Stegosaurus, of, in het Nederlands, Ivar ontmoet een Stegosaurus. Dit Zweedse boekje, geschreven door Lisa Bjärbo, trok meteen mijn aandacht door de titel. Ik ben namelijk een enorme dinofan. Als er dinosaurussen in een verhaal voorkomen, dan ben ik al quasi verkocht. Maar dit boekje heeft dan ook nog eens leuke prenten en het vertelt een grappig spannend verhaal. Ivar heeft namelijk een schuif vol met dino’s van plastic, maar op een avond hoort hij gerommel in de schuif…

Ivar 2

 

Veel meer kan ik nog niet verklappen, maar Ivar zal oog in oog komen te staan met een echte Stegosaurus:

Ivar 1

De schrijfster is overigens bezig aan een hele serie en het volgende boek is al in de maak en heeft de veelbelovende titel: Ivar träffar en Tyrannosaurus. Ik kan alvast niet wachten!

Er is ook een filmpje gemaakt over het boek en dat kan je hier bekijken:

http://www.youtube.com/watch?v=LJGwk4_lha0

Ivar träffar en Stegosaurus
Lisa Bjärbo
Rabén & Sjögren, 2014
ISBN 9789129690071

De handschoen

Ons jaarlijkse bezoek aan Bologna (ondertussen al weer lang geleden) was er een van rennen en afspraken en hot en her. Er moeten boeken gezocht voor de tweede editie van O Mundo: een kleine wereldbibliotheek en dat is hard (maar heerlijk) werken.

Eén van de afspraken die we hebben gemaakt is met het Oekraïens illustratorenkoppel Romana Romanyshyn en Andriy Lesiv, die samen Agrafkastudio vormen.

Het fijne jonge duo dat tegenover ons zit, zijn illustratoren naar ons hart. Met liefde voor het vak, eigenzinnig, en origineel. We praten met hen en ik vraag me af hoe dat voor hen voelt, hier op deze beurs zitten terwijl hun land in brand staat. Het is niet iets wat ik durf vragen tijdens een eerste kennismaking.

Ze tonen ons enkele van hun boeken. Ik toon u er eentje. Het heet De handschoen, en het is een oud Slavisch sprookje dat elk Oekraïens kind kent.

De handschoen_1

De handschoen_2_klein

Het verhaal is eenvoudig: een boer gaat wandelen met zijn hond en verliest zijn handschoen. Een muisje vindt de handschoen en besluit erin te gaan wonen. Daarna volgen een kikker, een haas, een vos, een hond, een zwijn en een beer zijn voorbeeld.

De handschoen_3_klein De handschoen_4_klein

Romana vertelt dat ze als kind maar niet kon begrijpen hoe al die dieren in die ene kleine handschoen pasten. De volgende tekening is dan ook even charmant als cruciaal:

De handschoen_5_klein

Dan komt de boer met zijn hond terug. En wat er dan gebeurt, daar hoef je geen Oekraïens voor te kennen.

De handschoen_6_klein

[En voor leeslintfetisjisten: kijk, dit is wel een hele mooie!]

De handschoen_7_klein

Boekgegevens: 

Handschoen. Oekraïens volksverhaal

(Bogdan, 2011)

ISBN: 978-966-10-2070-1