Sånt som är

sant_coverSÃ¥nt som är [Dingen die zijn] is eigenlijk een Noors boek, maar ik lees het in het Zweeds. Het is mijn collega Griet die het eerst zag, toen op studiereis in Stockholm. Ik kocht het in eerste instantie om de beetje slordig getekende poppetjes. En om de kriebelverzamelingen. Verzamelingen zijn leuk. Toen ik het later ook echt las, en nog eens las, bleek het een boek met een boodschap te zijn. Nou. Ik koop zelden boeken met boodschappen. Maar hier is het zo mooi verpakt – in woord en beeld – dat het niet geeft.

Eli (niet zomaar een naam, maar “de Here is mijn God”) heeft niemand om mee te spelen. Al wat hij heeft, is een lege koffer. Maar hij kan roepen. Zo wordt SÃ¥nt som är een soort scheppingsverhaal: “Eerst roept hij het licht, en het licht komt, en breekt het donker open. Mooi zo, denkt Eli, want ik heb dingen nodig die licht zijn en schijnen en gaten maken in het donker, zodat ik tenminste iets kan zien en kan spelen.” Waarop hij alles wat licht is, verzamelt in zijn koffer. Op de rechterpagina zie je wat dat allemaal precies is (de zon, glimlachen, een ster, een tv, de lichten van een auto, een eenhoorn, het einde van de tunnel, de maan in een plas water):

sant_licht

Daarna gaat Eli dingen verzamelen die mensen weggooien:

sant_gooien

(Een schoen die te klein geworden is, eten, een kop zonder oor, een steen, een dode robot, een onmoderne broek, nog meer eten.) Verder zoekt hij dingen die nat zijn, dingen die groot en zwaar en hard en oud zijn, dingen die groeien, dingen die helpen, dingen die gevaarlijk kunnen worden, en dingen die weggaan en voorbij gaan.

sant_geheim

Maar ook dingen die geheim zijn (een heel speciale gave, een oude liefdesverklaring, een nieuwe tatoeage, een binnenzak of het antwoord op het moeilijkste raadsel van de wereld ).

sant_niets

En dingen die er bijna niet zijn (dat wat in een lege doos zit, en nog wat meer).

Alles gaat zijn koffer in. En dan komt er geluid uit zijn koffer. Perfect, want dat heeft ie ook nodig. Als hij zijn koffer daarna opent, ontdekt hij dat hij iets kan maken van alle dingen die hij verzameld heeft. Een mens bijvoorbeeld. Een kameraad. Iemand om mee te spelen. Iemand met wie je dingen kan doen:

sant_samen

(een nieuwe plek zien, rock’n roll dansen, de waarheid zeggen, in een koor zingen, heel veel lachen, beste vrienden zijn)

SÃ¥nt som är is een soort herbarium van alles. Eli’s verzamelingen ordenen de grote chaotische wereld, maar zijn hokjes zijn niet van het geestdodende soort. Integendeel: zijn dingenverzamelingen spreken tot de verbeelding, er zit humor in en een spannende veelzijdigheid. (En ook – volgens de recensente van Expressen – het nodige feminisme: de meisjes doen dingen, ze zwemmen, ze voetballen, ze boeren en ze snuiven). Bij de dingen die weggaan staat bijvoorbeeld een lege zetel getekend, met daaronder “oma”. Maar net zo goed een ijsje. Bij de dingen die iemand kan maken, staan “snot” en “een stoel met drie poten”, maar ook “een god”. Daar gaat een mens van nadenken, dat inspireert, dat maakt enthousiast. Dat maakt de wereld nieuw en een plek vol dingen om te ontdekken.

Svein Nyhus heeft een blog.

Sånt som är
Svein Nyhus
Daidalos, 2011

(An Stessens)

House held up by trees

Ik wil mijn hoed terug (Gottmer, 2012) van Jon Klassen hoef ik u niet meer voor te stellen. Hij combineerde hierin een eenvoudig verhaal, gestileerde illustraties, een verrassende plotwending en woestijndroge humor. In no time heeft het boek in het Nederlandstalig taalgebied zijn publiek gevonden. Of ten minste het hart gestolen van een aantal recensenten.

house-held-up-by-treesOnlangs botste ik in het buitenland op Klassens nieuwste: House held up by trees. Klassens kunstenaarschap staat in dit boek ten dienste van de tekst van dichter en Pulitzer prize winnaar Ted Kooser, wat meteen het ingetogener karakter van het verhaal verklaart. Tegelijkertijd behouden de illustraties hun sobere karakter en het gedempte kleurenpalet dat we kennen uit de Hoed. Dat paste bij het droge verhaal van de beer en zijn hoed, maar ook bij dit poëtische verhaal zonder franjes dat begint met de magische woorden:

Not far from here, I have seen a house held up
by the hands of trees. This is its story.

We zien een gloednieuw huis en een keurig gazonnetje eromheen. Een steriele tuin in een steriel Suburbia. Er komt een familie in wonen, een vader en twee kinderen. De vader, de belichaming van de Amerikaanse obsessie met ‘a perfect lawn’, maait zijn grasveld, en trekt scheutjes uit.

house-1

De kinderen zoeken al spelend de wildernis op, die betekenisvol aan de rand van hun gemanicuurde tuin wacht om het terug over te nemen.

house-2

Maar dan worden de kinderen volwassen, en ze trekken weg, en de vader wordt ouder, en hij zoekt een appartementje dichterbij zijn kinderen in de stad, en het huis wordt aan zijn lot overgelaten. De vensters breken, de verf bladdert af. En de natuur gaat opnieuw zijn gang.

house-3

House held up by trees is een verhaal over de frictie tussen de menselijke aard en de natuur. Zodra de menselijke personages uit het zicht verdwenen zijn, nemen de natuur – en het huis – hun plaats in als hoofdpersonages in dit boek. De delicate prenten van Jon Klassen, met vaak onverwachte keuzes voor perspectief (denk aan de prent van het huis vanuit de bosschages waarbij de eekhoorn vlak voor de kijker wegglipt) en gracieuze composities, maken er een pareltje van.

House held up by trees
Ted Kooser en Jon Klassen (ill.)
Candlewick, 2012

(Eva Devos)

Rue de l’Articho

Dit boek kocht ik omdat ik het zo’n geweldig idee vond. Er zijn 16 illustratoren, vormgevers en ontwerpers(*) en er is één winkelstraat (Rue de l’Articho) in een willekeurig dorp (Vinaigrette-sur-Loire). Elke illustrator krijgt een winkel. Op de cover hangt een boodschappenlijst. Dat is voor jou. De bedoeling is dat je hiermee op pad gaat. En zoals dat gaat als je boodschappen doet, kom je ook in deze Rue de l’Articho altijd uit bij dingen die je niet zocht, maar die eigenlijk veel leuker en interessanter zijn.

articho_cover

Er is véél te zien in Rue de l’Articho. De prenten zijn kleurig en druk en zitten vol grapjes en energie. Van een verhaal is amper sprake: je stapt gewoon van het worstenpaleis naar de apotheek, van de moppenwinkel naar de kaasboer, van de bloemenwinkel naar de bazaar, van de bakker…

articho_boulangerie

…naar (uiteraard) de boekhandel.

articho_librairie

De makers drijven hun idee – en dus ook de pret – ver door: het colofon bestaat uit schreeuwerige stickers en de lijst illustratoren heet “l’amicale des commerçants de la rue de l’Articho”. En altijd vliegen de verantwoord vormgegeven aanbiedingen en reclameslogans je om de oren:

articho_fromagereclame

articho_gamesreclame

Het betere shoppen, quoi. Of hoe ik vrolijker word van de Rue de l’Articho in Vinaigrette-sur-Loire dan van de Delhaize aan de Fruithoflaan in Berchem.

PS: Er is ook een Asso Articho: “Kitsch, trash, naïve, populaire, arty, de bon ou mauvais goût… autant de visions différentes se croisent au sein de cette asso dédiée aux images.” En we weten waar die mensen hun komkommers en aspirientjes halen.

(*) Yassine, Arnaud Boutin, Estocafich, Vincent Pianina, Nathalie Lété, Delphine Durand, Lili Scratchy, Postics, Vincent Mathy, Christian Aubrun, Espen Friberg, Benjamin Chaud, Florie Saint-Val, Anouk Ricard, Charles Dutertre en Chamo

Rue de l’Articho
Chamo & Yassine (concept)
Editions Thierry Magnier, 2011

(An Stessens)

Se eu fosse um livro

se eu fosse um livroEen boek dat vertelt waarom boeken zo bijzonder zijn. Zo simpel kan het zijn. Met niets meer dan een eenvoudige zin en een prachtige illustratie op elke pagina.
We ontdekten dit boek op de Children’s Book Fair van Bologna. Tekst en tekeningen zijn van de Portugese broers José Jorge en André Letria. Het werk van André was te bewonderen in de tentoonstelling ‘Como as cerejas – Like cherries’ van gastland Portugal. Het viel ons meteen op. Sobere kleuren, sterke beelden en als rode draad: het boek. Dát trekt de aandacht.
De zin Se eu fosse um livro (vertaald: ‘Als ik een boek was’) wordt als uitgangspunt gebruikt om op een originele manier te vertellen wat boeken kunnen doen of zijn: ze nemen je mee, open deuren, verbazen je, verwonderen je, werken als spiegels en zijn je redders in nood op een onbewoond eiland.
Kijk even mee. En duim met ons dat dit perfecte cadeauboek voor elke boekenliefhebber ook in dit taalgebied een uitgever vindt. Voorlopig behelpen we ons nog met een snelcursus Portugees.

 

fosse-secretos

Se eu fosse um livro, havia de partilhar com os meus leitores os segredos mais antigos e secretos.
Als ik een boek was, zou ik de oudste en best bewaarde geheimen met mijn lezers delen.

 

fosse-paginas

Se eu fosse um livro, havia de saber de cor todas as histórias que morassem nas minhas páginas.
Als ik een boek was, zou ik alle verhalen die in mijn pagina’s wonen uit het hoofd kennen.

 

fosse-palavras

Se eu fosse um livro, seria um imenso poema que oferecesse às palavras sentidos inesperados.
Als ik een boek was, zou ik een onmetelijk gedicht zijn dat woorden verrijkt met onverwachte betekenissen.

 

fosse-biblioteca

Se eu fosse um livro, gostava de poder crescer sem limites até me transformer numa biblioteca.
Als ik een boek was, zou ik onophoudelijk willen groeien totdat ik me zou ontpoppen tot een bibliotheek.

 

fosse-quarto

Se eu fosse um livro, gostava de ter sempre um lugar reservado no quarto mágico de cada criança.
Als ik een boek was, zou ik steeds een voorbehouden plaatsje willen bezitten in de magische verbeelding [letterlijk: magische kamer] van elk kind.

 

fosse-ilha

Se eu fosse um livro, não me importava de ir para uma ilha deserta com um leitor apaixonado.
Als ik een boek was, zou ik het niet erg vinden om met een lustige lezer op een onbewoond eiland te zitten.

Se eu fosse um livro
José Jorge Letria en André Letria (ill.)
Pato Lógico Edições, 2011

(Tine Kuypers; vertaling: Simon Becquoy)

The Curious Garden

thecuriousgardenSoms zoekt een mens excuses om zich een boek aan te schaffen. Voor mezelf leg ik graag prentenboekenverzamelingen aan – als een boek past in één van mijn collecties, is het gepermitteerd om het aan te kopen. En als dat niet het geval is, vind ik meestal wel een thema waarrond ik een nieuwe verzameling kan beginnen. The Curious Garden, dat ik vorig jaar in Bologna tegenkwam, paste wonderwel in drie verzamelingen: die rond ecologie, die rond stadsvernieuwing en die rond New York. Meer redenen heb ik echt niet nodig om mijn portefeuille boven te halen.

Peter Brown vertelt in The Curious Garden het verhaal van een jongetje dat in een grijze, grauwe stad per toeval ontdekt dat tussen de verwaarloosde sporen van een ongebruikte, verhoogde spoorweglijn een plantje groeit.

curiousgarden1

Armtierig, dat wel, maar het is groen en het leeft. Het jongetje ontfermt zich over het plantje, en met vallen en opstaan ontwikkelt hij zich tot een echte tuinier. Naarmate hij bedrevener raakt in het verzorgen van planten, groeit zijn tuin. Nieuwsgierig kruipt het groen steeds verder.

curiousgarden2

 

curiousgarden3

Het overwoekert de hele spoorlijn, en later ook steeds meer stukken van de stad – al dan niet met behulp van de kleine tuinman.

curiousgarden4

curiousgarden5

The Curious Garden is een verhaal met een boodschap, dat geef ik meteen toe. Al ligt die boodschap er niet overdreven dik op. Dat maakt het een charmant verhaal over optimisme, hoop, en groene vingers, verzorgd vormgegeven in een Amerikaanse retro-look. De auteur/illustrator liet zich overigens voor dit boek inspireren op het High Line Park in Manhattan, een heerlijk park met een boeiende geschiedenis, dat een absolute must is voor elke NY-bezoeker.

Weet u, zodra de temperatuur na de winter enigszins begint te stijgen, beginnen mijn vingers te jeuken om van mijn grijze stadsterras van 10 m² een weelderig groene oase te maken. Dat blijft, met slechts enkele potten en niet zo’n bijster grote kunde, grotendeels een fantasie – maar een boek als The Curious Garden doet me altijd hopen dat het wel kan. Ooit.

The Curious Garden
Peter Brown
Little, Brown Books for Young Readers, 2009

(Eva Devos)