Over de charmes van een Duitse illustratrice, een enveloppe en een postzegel.

12 dezember  Die Tollen Hefte Marokatalog alt

p

Badewanne__freie_Arbeit

Haar werk leerde ik kennen tijdens ‘mijn eerste Bologna’, in 1999. Haar gitzwarte lijnen vielen me direct op.  Ze zijn zeer uniek en dus herkenbaar. Steeds in dat zwarte potlood, vaak vergezeld van het mooie Futura-font. Het boekje ‘Karlchen’ kocht ik de laatste beursdag en ik was dolgelukkig. De precisie van de vormen, de inkleuring…volgens mij slijpt Rotraut Susanne Berner haar potloodje na elk lijntje dat ze trekt. Met die geslepen punten walst ze over elk blad en doet ze ontroeren. Lieflijk, op het eerste zicht, maar op het tweede en derde komt daar een heel gedurfde en experimentele vormentaal tevoorschijn.

Ik leerde haar kennen in Japan, in 2006, waar ik ooit gast was voor een tentoonstelling in The Flanders House, een colloquium en enkele workshops. Susanne was daar ook, samen met nog een bende auteurs en illustratoren uit Europa en haar lieve man Armin. Op een avond werden we uitgenodigd voor een diner. Susanne zette zich pal tegenover mij en ze zakte door haar stoel. Japanse stilte en spanning. De broze gezichten van de obers spraken boekdelen. Ze stond recht, nam haar zakboekje en gaf het aan mij. ‘Teken eens wat je zag, Tom’, vroeg ze. Ik tekende een dikke dame met haar benen omhoog, haar onderbroek duidelijk zichtbaar en de tafel vol smurrie. Ze bekeek mijn tekening en tekende er nog wat figuurtjes bij. Iets met overgeven herinner ik me nog vaag. De hele avond stuurden we tekeningetjes naar elkaar, onafgewerkte tekeningen waren het, die de ander dan weer moest aanvullen. Als twee kleine kinderen op een saai familiefeest amuseerden we ons gniffelend en met rode kaakjes met dat geteken.

Thuisgekomen deden we elk, ik vanuit Berchem en Susanne vanuit München gewoon verder, via de post. Heerlijk is het om, als je even je zinnen wil verzetten en die tekenstapel wil vergeten, erop los te tekenen. Het is een ander soort tekenen, je wil niet alleen de ander illustratief op een verkeerd been zetten, je wil verrassen, anarchistisch zijn, het over een andere boeg gooien (op àlle vlakken) en iets moois maken. Een vijftal tekeningen worden zo verschilllende keren over en weer gestuurd. Von Belgien nach Deutschland, van Duitsland naar België. Steeds proberen we van de enveloppe iets moois te maken, iets waar de postbode ook iets aan heeft. De postzegels worden erin verwerkt en de stempels maken het achteraf nog grafisch ook! De prenten zijn, vanwege hun ‘overvolheid’ onuitgeefbaar (totnutoe…). Maar ze geven ons energie, het schept een innige band, die we beklinken op elk moment we elkaar tegenkomen: Frankfurt, Bologna, Antwerpen, München. Susanne is bovenal een heerlijk warm mens. Alle liefde die ze in zicht heeft zet ze op papier. Een tom-maat van jewelste, benieuwd welke enveloppe er binnenkort er weer in de bus valt.

Dit tekenspel kan je met kinderen doen, uiteraard, maar zou het geen plannetje zijn om zoiets met een aantal fijne tekencollega’s te doen? Tekenen, blaadje doorgeven, tekenen, doorgeven…tot je een collectie prenten hebt die je langs alle kanten kan draaien en bekijken. We kunnen het ook wereldwijd aanpakken en er een  universeel spel van maken. Tekenen verbindt mensen, net als voetbal. Literaire organisaties, uitgeverijen, bibliotheken, illustratoren, iedereen klaar?

blauw aanzet

blauw2

blauw klaar

geel eerste aanzet

geel aanzet

geel klaar

http://www.tolle-hefte.de/

https://rsbuecher.blogspot.be/

Over een heel oud pennetje, content marketing en een ploeg gelijkgezinden.

FB kopie

IMG_5324

Als je een mooi project wil opstarten met andere talenten, moet je, vind ik, bovenal zoeken naar gelijkgestemden. Zo heb ik ooit de EiBakkerij opgericht, een theatergroep waarin vertellen, musiceren en tekenen centraal stond, puur vanuit vriendschap, passie. Broedend kwamen er twee mooie theatervoorstellingen tevoorschijn. En we broeden verder…zoekend, wroetend, want (kinder)theater maken in Vlaanderen vergt veel tijd, en opoffering voor iemand die ook nog een goed vader wil zijn, minnaar, lesgever…

schetsIMG_4668

Een goeie sportcoach, trainer, uitgever of opdrachtgever, dàt zijn in principe kenners die getalenteerd zijn in het scouten, het samenbrengen van spelers/tekenaars/auteurs/grafici/copywriters om een mooi project op te starten.

IMG_4708IMG_4770

De goeie aanpak van het marketingproject waarover ik het nu heb, bestaat niet alleen uit het uitgekiend talentenscouten, maar ook uit het uitzoeken van mensen met een zelfde manier van communiceren: guitig, zuiver en met zin voor detail.

Het fijne aan het illustratorenvak is dat je vaak de kans krijgt om in andere wereldjes te stappen, mee te gaan in een verhaal of concept, waar ik me als toegepast tekenaar graag in inleef. Je krijgt vaak de kans om méér te doen dan boeken maken, verschillende media checken. Verbreden, zoals dat heet. Leuke, fijne tekeningen mogen wat mij betreft gerust in publiciteit gebruikt worden. Zolang de tekenaar/schepper kan kiezen, vanuit volledige vrijheid, waar en hoe zijn beeld tot zijn recht komt, done! Serge Bloch in Frankrijk, slaagt er al jaren in om zijn directe, speelse stijl op drankflesjes te laten verschijnen. Waarom zou een mooi illustratief beeld niet misstaan op de keukentafel? Als een tuiltje bloemen dat mag, dan een tekening zéker.

Het project is het grote content-marketing-project: ‘koelkastinorde.be’. Chris van Gils, u onbekend, maar mij érg geliefd, bracht mij onlangs met onder andere Tim Oeyen, Sanny Winters en Dimitri Leue samen. We kennen mekaar uit andere en vorige levens. Kwispelen en kontje-ruiken hoefde niet, we kenden mekaar al. Gelijkgezinden dus. Chris voelde dit goed aan, een échte coach. We maken nu beelden samen die moeten aanspreken, voor een voor mij nieuwe doelgroep, namelijk iederéén. Bovendien maakt dit project deel uit van haar grootse content-marketing-idee.

Het grafische en theoretisch onderbouwde project zet de koelkast centraal. Mijn taak bestaat erin om te tekenen, op tafelkleedjes, hemden, papier en foto’s. Quel métier! Wat me aan deze opdracht extra deugd doet aan deze digitale opdracht: de pen die ik gebruik voor de zwarte lijntekeningen is een Tsjechisch reispennetje van het merk Hardmuth, nummer 3, nog van een lieve, verre nonkel gekregen die vlak bij Benoît woonde, in Brugge. De inkt kocht ik ooit in een tekenwinkeltje in Japan en tekent zo zacht, dat ik er lijk mee te skiën op yoghurt. Het past goed bij de bevindingen en de grafiek van Tim en Sanny, de theorieën van Chris, en de foto’s van Verne.

IMG_4744

Nu is de prachtige en handige site http://koelkastinorde.be/magazine/ geboren. De pen, de inkt en de scanner mogen rusten. Nog even mijn forehand door de plaatselijke kinesiste laten soigneren en daar gaan we weer, klaar voor een nieuwe tekenopdracht!IMG_4703    IMG_4766

IMG_4752

muurschildering

Als een West-Vlaams stadje je vraagt om een muurschildering van 27 meter lang te maken voor een cool museum in interbellum-stijl, dan spring je een gat in de lucht.
De industriële erfgoedsite heet Eperon d’Or, bevindt zich in Izegem en is opgetrokken in art deco-stijl. Het werd nét gerenoveerd en herbedacht als museum voor schoenen en borstels door het Gentse architectenbureau 4CV. Bovenop het strakke gebouw werd een gigantische doos als tentoonstellingsgebouw (bedacht door Sien) gebouwd waarin de tekening moest gedrukt worden.
Ik heb mijn tekenstijl gegoten in het strakke, lineaire kleedje van die heerlijke architectuur van het interbellum.
Voor de freaks: de tekeningen werden in mijn atelier gemaakt, gescand en getraced en ter plekke met folie en sjablonen op de muur aangebracht.

Neen, dit schoenen -en borstelmuseum is een wonderlijk mooi plekje, te midden van de nieuwe en oude industrie van Izegem. Een fijn uitje voor als het regent aan zee!

Vanaf vandaag kan je de hele schoenen- en borstelcollectie bekijken, maar ik vind de gehele renovatie, museumopstelling, het raamwerk, de tegels, de heerlijke ‘art deco-strakheid’ minstens zo mooi.

http://www.eperondor.be/

Epheron

IMG_2451

IMG_2460

IMG_2480 kopie

IMG_2493 kopie

IMG_2515 kopieIMG_5118IMG_5180IMG_5182

Koffer pakken

De vraag van Iedereen Leest om te bloggen tijdens de maand juni verplicht me even
te brainstormen met mezelf. Impulsief zijn werkt niet bij mij, dus even een pauze nemen bij mezelf, wat op zich al een reden is om het te doen.
Een blog dus.
Ik overloop en overweeg de onderwerpen die in mij hoofd voorbijrazen.
Het lijkt alsof ik een koffer vol ideeën aan het pakken ben.

Het moet een ode worden aan de auteurs en vormgevers met wie ik zo graag werk. Ook mijn splinternieuwe koffiemachientje en de Italiaanse koffietassenverzameling (ooit gepost op deze blog voor Stichting Leest in 2011) mogen zeker niet ontbreken. Of zijn deze onderwerpen niet relevant genoeg? Hm.

De keerzijde ga ik ook aan bod laten komen, de keerzijde die het alleen zijn (‘overlegloos werken met jezelf of soms tégen jezelf’) soms wreed bloot legt. De discussies over prijzen die een illustrator ‘durft’ te vragen wil ook ik belichten, hoe… geen idee, maar het komt aan bod.
Ook de gedreven boekhandels, bibliotheken, uitgeverijen liggen klaar om ingepakt te worden. Sommige verfrommel ik en gooi ik de valies in, andere strijk ik en vouw ik mooi op.

Ook mijn vijanden, demonen wil ik met u delen, ze zijn een wezenlijk deel van wie ik ben. Ik vecht ertegen, maar dat gevecht gaat zijn plek krijgen, wie weet welk een mooie therapieën bij de lezers gaan volgen op de inkijk in mijn illustratorenhoofd. U zal live gevechten meemaken tussen de hersendelen die zeggen ‘doen Tom, de lezer gaat dit fijn vinden’, de hersendelen die half geïnteresseerd toekijken en de hersendelen die mij een andere invalshoek inpraten, een ander papierformaat of techniek, uitgangspunt… Ze zijn nooit allemààl mijn Tom-maatjes, maar ze maken er soms wel een boeltje van. U maakt het weldra mee vanop de eerste rij. Grijp die kans!

Maar…ook het onderdeel onderwijs, een wezenlijk onderdeel in mijn leven, moet zeker haar portie krijgen deze maand. Evenals die ene leraar die het me allemaal deed zien, ja Herman, ik bedoel jou! Of Michel, misschien ben jij het wel? Kom, de koffer in!

Tja en wat mag ik nog niet vergeten? Illustratie-opdrachten die hier op tafel liggen in juni, meetings, brainstorms, telefoontjes, ik ga veel delen, een inkijk van jewelste. Als er nog plek is in mijn oude koffertje stop ik er nog inspiratiebronnen in, ontdekkingen, knipsels en boeken.
Ook ik zal me even boek-king voelen deze maand!

Jongens, ik heb er zin in, mij toch een beetje afvragend wat mensen in godsnaam gaan
hebben aan mijn schrijfsels en toonsels. U mag reageren en vragen stellen, mij op de rooster leggen en negeren, boe-roepen enzovoort, we leven immers een parlementaire democratie,
en ‘tinternet’ is een parlement an sich, toch? Doe het wel in stijl!

Nu even proberen die koffer dicht te krijgen. Of zou er nog nét een verhaal over een verfijnde Duitse illustratrice bijkunnen?

Koffer gepakt

Avontuur en nostalgie

Naast bekende en minder bekende striphelden, herbergt onze Erfgoedbibliotheek ook een schat aan jeugd- en avonturenverhalen uit heden en verleden.

Het-zwarte-eiland_001

Verhalen over ridders en indianen, spoken en spionnen, stuntvliegers en luchtpiraten,

O..Sergeant_001

dierentemmers en wereldreizigers, missionarissen en wereldverbeteraars.

Verhalen die de fantasie prikkelen en de dadendrang aanscherpen.

Sommige zijn gedrenkt in de Vlaamse volkscultuur, anderen spelen zich af in de meest exotische oorden.

Vele verhalen hebben generaties van jongeren gevormd en hun idealen gekneed.

Karl_May_001_1979

Wie is niet opgegroeid met de boeken van Karl May of John Flanders,

John Flanders_00001

met figuren als “De rode ridder”,

de-rode-ridder-valt-aan_0001

“Witte Verder”,

Witte_Veder_001_s.d.

“Kapitein Zeldenthuis” (Baron Münchhausen), “Winnetou”, “Old Shatterhand”?

In welke Vlaamse huiskamer waren de Vlaamse Filmkens,

De-paardendief_001

de Trekkersreeks of de Reinaert Junior Reeks niet populair?

Jongeren kwamen op die manier in contact met historische (Jan zonder Vrees) of literaire figuren (Don Quichote, Mark Twain (Tom Sawyer, Huckle Berry Finn) en werden gestuurd in hun kleine en grote levenskeuzes.

Jan-zonder-vrees_001

Wellicht roepen deze fantastische avonturenverhalen nostalgische jeugdherinneringen op?

Het blijven boeiende tijdsdocumenten met inspirerende illustraties.

Witte_Veder_003_W_Huijsmans

(illustratie W. Huijsmans, uit J. Nowee, Witte Veder, Arendsoogserie, 2, ‘s-Hertogenbosch: Malmberg, s.d., p. 55)
Karl_May_003_Will_Berg

(illustratie Will Berg, uit Karl May, Het testament van Winnetou. 2de druk Amsterdam: Omega Boek; Antwerpen: Standaard Uitgeverij, 1979, p. 97)