A Preep and a Proo

Sommige woorden die de dag van vandaag veelvuldig worden gebruikt, vinden hun oorsprong in een onverwachte hoek. Zoals het woord “nerd” uit het boek van Dr. Seuss, If I ran the Zoo, van 1950:

“And then, just to show them, I’ll sail to Ka-Troo/And Bring Back an It-Kutch, a Preep, and a Proo,/A Nerkle, a Nerd, and a Seersucker too!”

Dr Seuss

De “nerd” in dit verhaal wordt hier afgebeeld als een klein en tenger, komisch uitziend, boos kereltje. Niet helemaal zoals hij tegenwoordig voorgesteld wordt, maar het was toch in dit boek dat het woord voor het eerst werd opgeschreven. Binnenkort is het misschien tijd voor een “seersucker”? Hij ziet er in elk geval best wel lief uit…

Curiouser and curiouser…

Er zijn op het wereldwijde web heel wat interessante blogs te vinden over kinderliteratuur en geletterdheid. Vandaag lichten we er één uit die niet meer actief beheerd wordt, maar in geen geval gedateerd is. De blog kondigt zichzelf aan als volgt:

LOOKING FOR BOOKS ABOUT TEDDY BEARS OR RAINBOWS OR FEELINGS? YOU’RE AT THE WRONG PLACE. HERE WE CELEBRATE THE OFFBEAT, THE ABSTRACT, THE UNUSUAL, THE SURREAL, THE MACABRE, THE INAPPROPRIATE, THE SUBVERSIVE AND THE FUNKY.

Curious Pages waarschuwt ons met bovenstaande woorden. Op deze blog geen brave voorleesverhalen of lieflijke prentenboeken, nee, hier vind je “inappropriate books for kids”.

Je kan kiezen uit een hele lijst kinderboeken die volgens de bloggers om één of andere reden ongepast – en dus onweerstaanbaar – zijn. Zo is er Baby, Mix Me a Drink, een kartonboekje waarin aan peuters wordt uitgelegd hoe ze cocktails kunnen maken, en The Man Who Lost His Head - de titel verduidelijkt de inhoud al meteen.

Voor iedereen die zich wil wagen aan iets minder voor de hand liggende kinderliteratuur, haast u naar Curious Pages!

6 jaar geleden

Vandaag doken we nog eens onder in het archief van onze blog en we vonden een post die exact 6 jaar geleden geschreven werd.

Stefan Boonen had het toen over jeugdliteratuur. Over hoe kinderboeken toch eigenlijk niet genoeg aandacht krijgen en over hoe lastig het is om een kinderboekenrecensent te zijn. En over het feit dat kookboeken toen ook al zo populair waren!

Hier kan je de blogpost (nog eens) lezen.

 

Nietes Welles

Er zijn zo van die boeken die je (literaire) smaak voor een groot stuk verder bepalen. Bij mij is dat Nietes Welles van Daniil Charms. Vroeger dacht ik altijd dat Alice in Wonderland hét boek was dat mij de liefde voor absurdisme heeft meegegeven. Nu besef ik dat Lewis Carroll mijn passie voor nonsens heeft aangewakkerd, maar niet heeft gestart. Dat deed Daniil Charms: een Russische avant-garde schrijver die actief was tijdens de woelige jaren ’20 en ’30 in Rusland.

Daniil Charms is vooral bekend geworden door zijn verhalen voor kinderen, maar hij begon als schrijver voor volwassenen. Toen dit te gevaarlijk werd – zijn teksten stonden kritisch tegenover het heersende Stalinistische regime – besloot hij zich op kinderen te gaan richten. Kinderliteratuur werd in die tijd veel minder gecensureerd en als ongevaarlijk beschouwd en dus hoopte Charms om via deze weg zijn verhalen gepubliceerd te krijgen. Dit kwam hem uiteindelijk duur te staan: na een aantal gedichten te hebben geschreven die een duidelijke aanklacht in zich droegen, werd hij opgepakt en gevangen genomen in 1941. Hij stierf één jaar later in zijn cel.

Terug over naar het boek Nietes Welles.

Mijn vader is een grote fan van deze schrijver en Daniil Charmstoen dit boek uitkwam in vertaling, in 1997, heeft hij het dan ook meteen gekocht. Ik moet zo’n 8 jaar zijn geweest en mijn broer was twee jaar jonger. Mijn vader las ons heel vaak voor uit dit boek en ik vond het fantastisch: eigenlijk begreep ik er niks van, maar ik had meteen ook het gevoel dat dat helemaal niet hoefde! Wat een bevrijdend gevoel. Ik hield van de bruuske eindes – “EN DAT IS ALLES” – en van de absurde situaties die nooit een duidelijk doel in zich droegen, zoals een oneindige discussie (“Welles!” – “Nietes!”) of een jongen die alles meeneemt dat hij ziet, zomaar:

 

Zo gingen we verder. Voorop de lange man op de olifant, daarachter Petja en ik op de ezel, en achteraan het kleine mannetje op het hondje. En iedereen was tevreden en allemaal floten we een vrolijk lied.

Ik hield ook van de wereld die Charms ons liet zien, waarin alles mogelijk is en alles vreemd is. De schrijver draagt zijn lezers als het ware op om nieuwsgierig te zijn en niets zomaar ‘normaal’ te vinden. Dat vervreemdende effect werkte bij mij heel aanstekelijk. Charms schrijft bijvoorbeeld over een oud vrouwtje dat een glazen draaideur binnenstapt: ‘Het oude vrouwtje liep naar voren en de deur kwam achter haar aan. Ze zag niets dan glas om zich heen en alles draaide.’ Na het lezen van zo’n zin wordt iets eenvoudigs als een draaideur plots weer iets ongelofelijks. En dat is ook één van de redenen waarom ik dit boek zo graag zie: het heeft mijn kijk op de wereld veranderd. Ik vind de dingen nu sneller ‘speciaal’, of het nu gaat om een autoband of een komkommer. Het intrigeert mij allemaal.

Ik weet nog dat ik ook de kaft van het boek erg intrigerend vond. Er stond een man op die zo lang was dat hij eigenlijk niet op de pagina paste en zich bijna moest oprollen. Ik werd er zelf een beetje ongemakkelijk van; nog altijd eigenlijk. Ik vond het ook best een griezelig figuur. De tekeningen zijn van de hand van Gerda Dendooven en sluiten perfect aan bij de verhaaltjes: de groteske en karikaturale illustraties gaan hand in hand met de maffe verhalen van Charms

Daniil Charms zal voor altijd mijn held blijven, omdat hij een wereld voor mij heeft geopend die ik tot dan toe nog niet kende. En ook omdat hij, ondanks het intolerante milieu, weigerde zich te voegen naar de socialistisch-realistische tendens die op dat moment gangbaar was. Zijn originaliteit en kritische blik hebben hem uiteindelijk zijn leven gekost. Dat hij eigenlijk zelf een hekel aan kinderen had – hij zei ooit: “To poison children – that would be harsh. But, hell, something needs to be done with them!” – ,neem ik er dan maar bij. Hij heeft ons toch maar mooi wonderlijke verhalen cadeau gedaan.

Hier alvast een voorsmaakje:

HOE KOLKA PANKIN NAAR BRAZILIË VLOOG EN PETKA JERSJOV ER GEEN WOORD VAN GELOOFDE

Kolka Pankin wilde eens wat verder weg.
‘Ik ga naar Brazilië, zei hij tegen Petka Jersjov.
‘Waar ligt dat?’ vroeg Petka.
‘Brazilië ligt in Zuid-Amerika,’ zei Kolka, ‘daar is het heel warm, je hebt er apen en papegaaien, er groeien palmen, er vliegen kolibries, er lopen wilde dieren rond en er leven wilden.’
‘Indianen?’ vroeg Petka.
‘Ik geloof het wel,’zei Kolka.
‘En hoe kom je daar?’ vroeg Petka.
‘Met een vliegmachine of met de boot,’ zei Kolka.
‘En hoe ga jij?’ vroeg Petka.
‘Ik ga met de vliegmachine, zei Kolka.
‘Met wat voor vliegmachine dan?’ vroeg Petka.
‘Ik ga naar het vliegveld, en daar vraag ik of ik een vliegmachine mag hebben en die krijg ik dan,’ zei Kolka.
‘Van wie dan?’ vroeg Petka.
‘Ik ken daar iedereen,’ zei Kolka.
‘Wie ken je daar dan?’ vroeg Petka.
‘Een heleboel mensen,’ zei Kolka.
“Welnee, je kent daar helemaal niemand,’ zei Petka.
‘Welles!’ zei Kolka.
‘Nietes!’ zei Petka.
‘Welles!’

(Margot Van Dingenen)

De GVR wordt verfilmd

“We are delighted that Steven Spielberg will bring his inventive genius to directing the story of The BFG and that Roald Dahl’s beloved story and characters will be brought to the screen in 2016 – a year when we will be celebrating 100 years since Roald Dahl’s birth!”

(www.roalddahl.com)

The Roald Dahl Literary Estate heeft Steven Spielberg met veel plezier het verhaal over de Grote Vriendelijke Reus toevertrouwd. De film zou in 2016 uitkomen – het jaar waarin we meteen ook de honderdste verjaardag van Roald Dahl vieren!