Groeten uit Den Haag (1)

Het is altijd fijn om onze Noorderburen te bezoeken, vooral als het gaat om de IBBY vriendenmiddag.

Op 16 januari organiseerde IBBY Nederland in het prachtige Gemeentemuseum in Den Haag hun jaarlijkse ontmoetingsmoment. Het was een uitzonderlijk mooi programma – en dat zeggen we niet omdat we zelf deel uitmaakten van dat programma. De immer enthousiaste en enthousiasmerende Truusje Vrooland-Lob hield een voordracht over kunstprentenboeken, met veel aandacht voor de mooie reeks van Leopold in samenwerking met verschillende musea.

‘Onze’ Wally de Doncker, sinds september 2014 president van IBBY internationaal, kreeg een forum om zijn visie uiteen te zetten. In een indrukwekkend betoog waarin hij lijnen trok van het verleden naar het heden, van de wereld naar West-Europa, legde hij de nadruk op geletterdheid als basisinstrument voor kennis, zelfbeschikkingsrecht en om volwaardig te kunnen functioneren als burger in onze maatschappij. We kunnen – en moeten – mistoestanden in de wereld aanklagen, zoals het ongeletterd houden van meisjes, maar mogen daarbij niet uit het oog verliezen dat wij in het westen niet zonder fout zijn. Zo legde een recent onderzoek in de Engelse stad Leeds schokkende resultaten bloot over de leesvaardigheden van middelbare schoolleerlingen – of liever het ontbreken daarvan. En bovendien ondergraven West-Europese landen zoals België, Nederland en het Verenigd Koninkrijk hun eigen ‘geletterdheidinfrastructuur’ door rücksichtlos bibliotheken te sluiten.

Zonder chauvinisme mogen we zeggen dat het geëngageerde betoog van de IBBY president bijzonder goed onthaald werd. Wij dus trots.

Een IBBY vriendendag is ook altijd goed voor feestelijkheden. De auteurs, illustratoren en vertalers die voor de IBBY honour list werden voorgedragen, werden in de bloemen gezet. Dit jaar waren dat Henriette Boerendans (voor haar boek Nul is een raar getal), Esther Ottens voor haar vertaling van Wonder (van RJ Palacio) en de Friese auteur Eppie Dam voor zijn mooie Fjouwer dappere mûskes. Ellen van Velzen kon er op de Vriendenmiddag niet bij zijn maar werd gelauwerd voor haar boek Jonge Vlieger.

Ook Bernadette Custers, die in 2012 door een nominatie van IBBY Vlaanderen in de Honour List werd opgenomen voor haar vertaling van Tonje en de geheime brief, werd even in de schijnwerpers gezet. Omdat IBBY Vlaanderen in gebreke blijft bij het eren van haar Honour List namen. IBBY Vlaanderen kreeg terstond het schaamrood op de kaken.

En IBBY Nederland had nog meer voor ons in petto: we werden ook getrakteerd op Rindert Kromhout, die na het verschijnen van de laatste titel van zijn ‘de kinderen van Vanessa Bell’-trilogie, zoals we de boeken voor het gemak even noemen, terugkeek op de ontstaansgeschiedenis van deze boeken.

Ook de tweejaarlijkse Jenny Smelik IBBY Award wordt gewoontegetrouw uitgereikt op de vriendendag. Laureaten waren Hans Hagen en Philip Hopman voor hun boek Het Hanengevecht, en een eervolle vermelding was er voor Vlamingen Laïla Koubaa en Mattias de Leeuw voor hun boek Azizi (Book Island).

Hagen en Hopman ontwikkelden zich tot komisch duo bij hun presentatie over hoe hun samenwerking tot stand komt. Sleutelwoord: reizen.

Het sloot een hele fijne Vriendenmiddag af, waarin tussendoor ook ik de kans kreeg om ons project O Mundo: een kleine wereldbibliotheek voor te stellen, omdat IBBY Nederland dit project zal voorstellen voor de ASAHI-award.

En tijdens de ‘borrel’ (denk: receptie, geen sterke drank) werd duidelijk dat deze Vriendenmiddag een echte vrienden-middag was, vol fijne, enthousiaste mensen met een hart voor kinderen en boeken.

Eva Devos

Re-cover!

 

In Re-cover halen we oude, eens geliefde jeugdboeken van onder het stof. Wij haalden een paar trucjes uit met de oorspronkelijke cover. Herken over welk boek het gaat, en bezorg jezelf instant warme herinneringen.

***
Koning van Katoren

Storytime Adventures

Freke en Isabelle hebben samen een fantastisch project opgestart: Storytimebus! Met een busje reizen ze doorheen Nieuw-Zeeland en stranden ze op verschillende plekjes om er voor te lezen aan kinderen, in het Engels en in het Nederlands. Vandaag vertellen ze ons hoe een “doorsnee” dag in hun leven er momenteel uitziet.

***

Het is 08u00 en we zijn net wakker geworden. Freke schuift het raam van de bus open om wat frisse lucht binnen te laten. Het is een mooie zomerdag met een blauwe lucht. Vannacht hebben we in de bus geslapen en vandaag gaan we op bezoek bij een nieuw gezin om voor te lezen aan de kinderen en om een indruk te krijgen hoe verschillende families leven in Nieuw-Zeeland.

Wij zijn Freke en Isabelle en wij reizen rond met een voorleesbus. Op uitnodiging komen we bij mensen thuis langs en maken we plezier met de kinderen door voor te lezen, met ze te spelen en te praten. Binnen de gezinnen die ons uitnodigen is vaak de vader/moeder of grootouders van Nederlandse komaf en vinden ze het leuk om toch weer wat Nederlands te horen. Veel gezinnen kiezen er immers voor om in Nieuw-Zeeland Engels als voertaal te gebruiken.

Storytimebus

Het gezin waar wij vandaag heen gaan woont 200 kilometer verderop. Thuis zouden we dat ver vinden, maar hier is het een cadeau om twee uur in de auto te zitten en te genieten van de prachtige natuur! De ene plek is nog mooier dan de andere plek: zoveel groen, prachtige boomsoorten, de kustlijn met de oneindige blauwe zee en weinig mensen per oppervlakte.

Storybus collage 2

Bij aankomst zijn de kinderen helemaal enthousiast, ze hebben naar onze komst uitgekeken, vertelt de moeder. Binnen 5 minuten gedragen de kinderen zich alsof we elkaar al jaren kennen en laten ze hun kinderboeken zien en vragen ze of we mee willen spelen. “Waar is jullie huis?”, vraagt het jongetje. Wij hebben geen huis in NZ, wij slapen in de bus, maar vanavond mogen we in de logeerkamer slapen, dus dat is heel fijn! Het jongetje kijkt ons aan en begrijpt er niks van. Geen huis? Dat is iets nieuws voor hem. “Slapen in de auto? Mag ik dan zien hoe jullie slapen?”

Eén van onze doelen is om elkaars perspectieven op de wereld te verbreden. Spelenderwijs bieden we taal aan en communiceren we met de kinderen. We geven de kinderen een volle dag aandacht en we zien dat ze daar volop van genieten.

Storybus collage 3

Wij hebben een kist vol met Nederlandse en Engelse boeken, waaronder een heel groot geïllustreerd boek over Nederland, waar je uren naar kan kijken, (aanwijs)vragen over kan stellen en verhalen over kan vertellen.
Terwijl moeder eten voor ons maakt, lezen wij een verhaal voor. Het verhaal heet Er ligt een krokodil onder mijn bed en het gaat over Lotje en een krokodil die vrienden worden. Ze maken van eierdozen een krokodil en ook wij hebben pas geleden zo’n krokodil gemaakt. De kids vinden het geweldig!

Storybus collage 4

Dan is het tijd om te eten en de ouders hebben hun best gedaan lekker eten voor ons te maken. De pompoen, gebraden kip en kumara (zoete aardappel) uit de oven zijn heerlijk! Na het eten lezen we nog 1 verhaal voor en dan is het tijd voor de kinderen om naar bed te gaan. Deze keer gaat het makkelijk, want de kinderen zijn moe en krokodil mag mee onder het bed! Bij ons gaat de gezelligheid nog even door; met een drankje kletsen we nog de hele avond lang met de ouders over de gewoonten en gebruiken en over het leven in Nederland en Nieuw-Zeeland.

Morgen gaan we de basisschool van de kinderen bezoeken en zullen we in de klas het grote Nederland boek laten zien en en een soort Aardrijkskunde / geschiedenis les geven en uiteraard een verhaal voorlezen!

Wij voeren ons project uit zonder aan de ouders geld te vragen. Binnenkort gaan we ook naar Australië. De bus is mede mogelijk gemaakt door donaties en om de vele kilometers te kunnen blijven maken, zijn we er vrij afhankelijk van. Je kan meer over ons project en de sponsoring ervan lezen op www.storytimebus.wordpress.com. We zitten ook op Facebook!

Zeven tips van Bart Moeyaert

Het is alweer januari: een nieuw jaar, een nieuwe start. Die nieuwe start gaat vaak gepaard met voornemens die al dan niet na een maand in de vuilbak belanden.

Zeven jaar geleden, in januari 2008, liep voor Bart Moeyaert het stadsdichterschap af. Als dank schreef hij toen Zeven tips voor wie gelukkig wil worden zonder mij. In deze Ooit Gemist verwijzen we je graag nog eens naar deze tips door. Ze zijn ook na al die jaren nog steeds makkelijk toepasbaar en je vindt ze hier.

 

Kies maar!

De blog van de Nerdy Book Club is er ééntje om te koesteren. Vier leerkrachten creëren hier een plek om te vertellen over kinder- en jeugdboeken in en buiten de klas. Ze werken ook regelmatig samen met gastbloggers: andere leerkrachten, moeders met kinderen, auteurs en uitgevers. In 2012 kreeg de blog de Independent Book Blogger Award.

Eén van de rubrieken op deze blog heet “Top ten lists” en omvat allerlei onderwerpen die in te delen zijn in tien verschillende stukjes. Tijdens de Kerstvakantie blogde Jami Spaulding, een bilbiotheekmedewerker, over wat er gebeurt wanneer jongeren mogen kiezen wat ze gaan lezen. Ik pik er mijn 5 favorieten uit, de andere 5 kan je hier lezen.

1.: Keuze geeft macht. Wanneer een jonge lezer de mogelijkheid krijgt om te kiezen wat hij of zij leest, wordt de macht overgedragen van de volwassene, die normaal oplegt wat er gelezen wordt, naar het kind, dat nu zelf kiest om deel te nemen met een favoriet boek.

2.: Keuze verlicht de druk. Wanneer je zelf een boek mag kiezen, neem je de druk van het lezen (en leren lezen) weg. Je vermijdt op deze manier dat alle jongeren hetzelfde boek gaan lezen en met elkaar gaan vergelijken: Wie leest het snelst, het best,…

3.: Keuze zorgt voor authentieke motivatie. Wanneer je als lezer je eigen boek uitkiest, ben je automatisch meer gemotiveerd, simpelweg omdat je het zelf wil lezen.

4.: Keuze impliceert respect. Door een student een stem te geven als het aankomt op lezen, communiceer je naar hen toe dat ze gewaardeerd worden als individu en dat hun ideeën ertoe doen.

5.: Keuze brengt levenslange lezers voort. Lezers die gerespecteerd worden vanaf het begin van hun leesleven, zijn lezers die zullen blijven lezen.