Even iets anders

Niet over lezen deze keer, maar over voorlezen. De afgelopen maanden heb ik verslag gedaan van de Nationale Voorleeswedstrijd 2014-2015. Voor zover ik weet bestaat er zoiets niet in Vlaanderen, in ieder geval niet op die schaal. Het is een wedstrijd waarbij kinderen uit groep 7 en 8 (5e en 6e leerjaar / groep 4 van de KJV) het tegen elkaar opnemen door een stukje voor te lezen. Het begint rond oktober, er doen duizenden kinderen aan mee, er zijn veel voorrondes en gisteren was de feestelijke landelijke finale in Utrecht. Ik deed er verslag van op Kjoek.

De KJV-nominatielezer (9) : even slikken

Het moment waarop de nominatielijst voor het komende jaar bekend wordt, is altijd een beetje een plechtig moment: het werk van de volwassen nominatielezers zit er nu officieel op, vanaf nu zijn de jeugdige lezers aan de beurt.

Toch is het voor mij ook altijd even slikken. Natuurlijk, het zijn weer mooie lijsten geworden. En natuurlijk staan er boeken op die ik zelf ook geweldig vind. Maar helaas sneuvelen er ook altijd mooie boeken. Dit jaar is dat vooral het geval in groep 4. Boeken waar wij het als nominatielezers buitenland heel snel over eens waren, komen niet terug op de nominatielijst. De lijst met slachtoffers lijkt nog iets groter dan vroeger, omdat de uiteindelijke lijsten vanaf dit jaar nog maar 8 titels tellen (het waren er 10). Wij mogen tussen de 8 en 10 titels aandragen, daar blijven er 4 van over, dus er sneuvelen er meer dan er overblijven.

Maar goed, even slikken dus. Vanaf oktober gaan de juryleden aan de slag. Ze lezen, ze bespreken, ze wikken en wegen, ze oordelen, ze bedenken wat ze ervan vinden.

En daarna geven ze hun stem aan de beste boeken. En dan, over bijna een jaar, hoop ik dat ik juich voor Annet Huizing.

De KJV-nominatielezer (8) : nominatiedag

So You Wanne Be A Nominatielezer

Welkom, dames en heren, bij een nieuwe aflevering van So You Wanne Be A Nominatielezer! Veel kandidaten zijn de afgelopen weken gesneuveld omdat ze totaal verkeerde boeken uitkozen of omdat ze zijn weggestemd door het publiek thuis. Slechts een select gezelschap is nog over. Vandaag wacht u een moeilijke taak: het samenstellen van de definitieve lijst voor groep 4. Ja, applaudisseert u daar nog maar even voor, want dat is niet niks!

Ieder van u ziet voor u twee stapeltjes boeken uit 2014 liggen. Het ene stapeltje zijn de boeken van Vlamingen, het andere stapeltje zijn de boeken van buitenlanders. Uw opdracht is heel eenvoudig en tegelijkertijd waanzinnig moeilijk: neem van elk van de stapeltjes vier boeken zodat u een prachtige, afwisselende lijst van 8 boeken krijgt voor kinderen van 10 tot 12 jaar oud. U bent overigens niet gebonden aan de stapeltjes, als u zelf boeken uit 2014 voor deze leeftijd wilt aandragen is dat prima. Het kan u zelfs bonuspunten opleveren.

Is alles duidelijk? Bent u er klaar voor? Mag ik dan doodse stilte in de studio? Ik tel tot 3 en dan mag u van start. 1… 2… 3!

Vlaams

  • De jacht op Jozef Tentelaar / Stefan Boonen
  • Kofi moet weg / Kolet Janssen
  • Onder een paraplu met gaatjes / Mieke Vanpol
  • Rode kaart / Mario Demesmaeker
  • Sam en de ongelooflijk lieve Boy / Kristien Dieltiens
  • Strooi as van een verborgen held / Mark Tijsmans
  • Ufo’s gespot / Thijs Delrue
  • Want een ezel is een voorbeeldig mens / Frank Pollet
  • … [eigen keus]

Buitenlands

  • Alle dieren levend en vrij / Mariken Jongman
  • Charlottes droompaard / Nele Neuhaus
  • Dansen tussen de sterren / Sarah Rubin
  • Dood door wc-papier / Donna Gephart
  • De duik / Sjoerd Kuyper
  • De goochelaar, de geit en ik / Dirk Weber
  • Hoe ik per ongeluk een boek schreef / Annet Huizing
  • De jongen die met piranha’s zwom / David Almond
  • De mysterieuze zolder / Neil Shusterman & Eric Elfman
  • Otto-Jan zegt JA tegen slijmen / Tommy Greenwald
  • De piloot en de kleine prins / Peter Sis
  • De vreselijke tweeling / Jozua Douglas
  • De waanzinnige tandarts / David Walliams
  • Zapp Mattheus / Simon van der Geest
  • … [eigen keus]

En uw tijd is om! Laat allemaal de boeken los. Nee, dat boek gaat terug op dat stapeltje, dat was buiten de tijd.

O, wat een spanning, mensen! Ik sta hier te trillen op mijn benen en het zweet staat in mijn handen. Wie gaat er naar huis met de derde prijs, een vliegticket naar een bestemming naar keuze? En wie wint die prachtige auto, de tweede prijs, waarmee u de show steelt op de snelweg? En voor wie is onze fantastische eerste prijs? Dat geweldige bibliotheekabonnement, waardoor miljoenen boeken binnen handbereik komen?

Zaterdag is het Nominatiedag en dan kunt u zelf nakijken hoe goed u het gedaan heeft. Natuurlijk mag u uw lijstje ook hieronder als reply achterlaten. Blijf kijken, we gaan er nu even uit voor de reclame voor Stichting Lezen!

De KJV-nominatielezer (7) : wij zijn klaar

In januari begint de tijd te dringen. Ik probeer nog zoveel mogelijk interessante boeken van het voorgaande jaar te lezen. Begin februari leveren de nominatielezers hun definitieve lijstjes in: per leeftijdsgroep een lijstje met de 10 beste boeken voor die groep uit het afgelopen jaar. De lijstjes worden opgeteld en resulteren in lijsten van rond de 20 boeken per groep.

Wie geluk heeft, heeft de meeste boeken al gelezen. Wie pech heeft, moet nog even flink doorlezen. Want in de tweede helft van maart vindt onze laatste activiteit plaats: de selectievergadering bij Stichting Lezen in Antwerpen.

In die vergadering brengen we de stapels van 20 boeken terug tot een stapeltje van tussen de 8 en 10 boeken. Daarbij letten we – behalve op de kwaliteit – ook op afwisseling.

Het gaat ons steeds makkelijker af. Over de helft van de selectie zijn we het meestal snel eens: dat zijn de boeken die met kop en schouders boven de rest uitsteken. Een klein deel van de boeken valt snel af. Dan blijven er nog rond de 10 boeken over van ongeveer gelijk niveau waarvan de helft moet afvallen. Dan gaat de afwisseling een rol spelen.

Onze rol is dan uitgespeeld. We kijken nog even met tederheid naar de geselecteerde boeken. En tegelijkertijd met pijn in het hart. Want we weten dat de helft van onze selectie nog zal sneuvelen. Een andere groep nominatielezers heeft de voltallige productie van boeken van Vlamingen voor onze leeftijdsgroepen gelezen. Die lezers zullen ook onze selectie lezen en daaruit een evenwichtige lijst samenstellen, met vier Vlaamse en vier buitenlandse boeken.

Wij nominatielezers buitenland zouden daar graag nog invloed op uitoefenen, maar dat gaat niet meer. Wij zijn klaar.

De KJV-nominatielezer (6) : lezen, lezen, lezen

Nominatielezen bestaat voor een klein deel uit selecteren, voor een klein deel uit communicatie met de andere nominatielezers, maar het bestaat toch vooral uit lezen. Uiteraard!

Met elkaar lezen we ruim 100 boeken per jaar, voor de KJV-groepen 3 en 4 samen. We krijgen daarbij soms ook hulp van de nominatielezers buitenland voor de andere groepen, die hun leeservaringen met de boeken voor onze groepen met ons delen. Net zoals wij soms boeken voor de andere groepen tippen.

Ergens rond oktober maken we de tussenbalans op. We sturen voor elke leeftijdsgroep een top-5 op met de beste boeken van het jaar die we tot dan toe gelezen hebben. Dat geeft een aardig beeld van de voorkeuren van de andere nominatielezers, maar levert zelden verrassingen op. Onze favorieten hebben staan al bij elkaar in het gedeelde document op internet.

En zo lezen we door en door, tot en met januari van het volgende jaar.