Over de charmes van een Duitse illustratrice, een enveloppe en een postzegel.

12 dezember  Die Tollen Hefte Marokatalog alt

p

Badewanne__freie_Arbeit

Haar werk leerde ik kennen tijdens ‘mijn eerste Bologna’, in 1999. Haar gitzwarte lijnen vielen me direct op.  Ze zijn zeer uniek en dus herkenbaar. Steeds in dat zwarte potlood, vaak vergezeld van het mooie Futura-font. Het boekje ‘Karlchen’ kocht ik de laatste beursdag en ik was dolgelukkig. De precisie van de vormen, de inkleuring…volgens mij slijpt Rotraut Susanne Berner haar potloodje na elk lijntje dat ze trekt. Met die geslepen punten walst ze over elk blad en doet ze ontroeren. Lieflijk, op het eerste zicht, maar op het tweede en derde komt daar een heel gedurfde en experimentele vormentaal tevoorschijn.

Ik leerde haar kennen in Japan, in 2006, waar ik ooit gast was voor een tentoonstelling in The Flanders House, een colloquium en enkele workshops. Susanne was daar ook, samen met nog een bende auteurs en illustratoren uit Europa en haar lieve man Armin. Op een avond werden we uitgenodigd voor een diner. Susanne zette zich pal tegenover mij en ze zakte door haar stoel. Japanse stilte en spanning. De broze gezichten van de obers spraken boekdelen. Ze stond recht, nam haar zakboekje en gaf het aan mij. ‘Teken eens wat je zag, Tom’, vroeg ze. Ik tekende een dikke dame met haar benen omhoog, haar onderbroek duidelijk zichtbaar en de tafel vol smurrie. Ze bekeek mijn tekening en tekende er nog wat figuurtjes bij. Iets met overgeven herinner ik me nog vaag. De hele avond stuurden we tekeningetjes naar elkaar, onafgewerkte tekeningen waren het, die de ander dan weer moest aanvullen. Als twee kleine kinderen op een saai familiefeest amuseerden we ons gniffelend en met rode kaakjes met dat geteken.

Thuisgekomen deden we elk, ik vanuit Berchem en Susanne vanuit München gewoon verder, via de post. Heerlijk is het om, als je even je zinnen wil verzetten en die tekenstapel wil vergeten, erop los te tekenen. Het is een ander soort tekenen, je wil niet alleen de ander illustratief op een verkeerd been zetten, je wil verrassen, anarchistisch zijn, het over een andere boeg gooien (op àlle vlakken) en iets moois maken. Een vijftal tekeningen worden zo verschilllende keren over en weer gestuurd. Von Belgien nach Deutschland, van Duitsland naar België. Steeds proberen we van de enveloppe iets moois te maken, iets waar de postbode ook iets aan heeft. De postzegels worden erin verwerkt en de stempels maken het achteraf nog grafisch ook! De prenten zijn, vanwege hun ‘overvolheid’ onuitgeefbaar (totnutoe…). Maar ze geven ons energie, het schept een innige band, die we beklinken op elk moment we elkaar tegenkomen: Frankfurt, Bologna, Antwerpen, München. Susanne is bovenal een heerlijk warm mens. Alle liefde die ze in zicht heeft zet ze op papier. Een tom-maat van jewelste, benieuwd welke enveloppe er binnenkort er weer in de bus valt.

Dit tekenspel kan je met kinderen doen, uiteraard, maar zou het geen plannetje zijn om zoiets met een aantal fijne tekencollega’s te doen? Tekenen, blaadje doorgeven, tekenen, doorgeven…tot je een collectie prenten hebt die je langs alle kanten kan draaien en bekijken. We kunnen het ook wereldwijd aanpakken en er een  universeel spel van maken. Tekenen verbindt mensen, net als voetbal. Literaire organisaties, uitgeverijen, bibliotheken, illustratoren, iedereen klaar?

blauw aanzet

blauw2

blauw klaar

geel eerste aanzet

geel aanzet

geel klaar

http://www.tolle-hefte.de/

https://rsbuecher.blogspot.be/

Inspiratie

Begin deze week ben ik naar een concert van Spinvis en het Zesde Metaal geweest. Ik had het weer, net als bij alle fantastische concerten en theaterstukken die ik bezoek: hoe beter ze zijn hoe meer de wolken in mijn hoofd opklaren. Werkelijk àlle problemen krijg ik opgelost als ik naar een steengoeie podiumprestatie kijk. Het betreft énkel problemen van illustratieve en grafische aard. De Cowboyter? Ineengestoken tijdens een concert van Bruce Springsteen. En Jaco Van Dormael zorgde er eigenhandig in de KVS voor, dat ik de juiste kleuren vond voor een schilderij met wolken.

Een fantastisch idee, een juiste kleur, een techniek, een stijl, een zin, werkelijk alles komt naar boven. Ik dwaal weg, maar zit toch gekluisterd te luisteren en kijken en alles op te nemen,
zolang het maar on-ge-loof-lijk goed is.

Spinvis komt op en zingt, het podium is donker, maar de muziek streelt mijn oorhaartjes. Dat formaat voor dat nieuwe boek met Stefan, best horizontaal dus, en misschien volledig getekend in dat ene Japanse pennetje, maar dan blauwe inkt, ja blauw! ‘In de stilte tussen woorden zit een kleine gedicht’…waarom zou hij geen kinderboek kunnen schrijven? Het mag ook een dichtbundel zijn.
 IMG_5792
Effe lijstje maken in mijn hoofd van potentiële artiesten: Bart De Pauw, Bruce Springsteen, Tine Embrechts (iets als Creatief met Kurk, niet, Tine?), Wim Helsen, Hugo Matthijsen (lees ook de blog van Benjamin Leroy), Ernst Jansz, Eden Hazard & Tom Boonen, Sven Speybrouck (een keer iets fictiefs, komaan). De piano doet een intro, Artis, ‘aquarium, blauw, bijna vergeten, die onzin met jou.’
Die gelijke status van Penselen en Griffels…het sexappeal van die prachtprijzen ligt bij onze buren alvast hoger dan hier. In gedachten ga ik vicieus van perslui die het meer nieuws én sexy moeten maken (mensen maken het nieuws, dus…eitje), de grote groep illustratoren die niet al te graag buitenkomt, naar de literaire organisaties die toch wat competitiviteit en teamgeest missen. En ja, toch een pluim voor Iedereen Leest, wat een heerlijke naamsverandering én aanpak. Het Fonds in Frankfurt, cool! Minder voorzichtig zijn dus, er wordt immers ‘frequenter ontweken, dan dat er wordt gebotst’. De illustratoren en schrijvers die moeten verenigen, samen 1 worden en 7 oktober naar de fuif in Lier komen sàmen met z’n allen dus, allen voor één! Het is weer donker, het druppelt, wolken en maan schreeuwen om aandacht. De wolken winnen.
 DeadlineDancing2017
Vanonder de paraplu zie ik een dichter opkomen, over enkele jaren komt zijn bundel uit ‘dag zonder schoenen’ uit, exclusief voor kinderen, hij gaat er potten mee breken en wint er vast een prijs mee, die in alle kranten op de cover zal staan! Ik wil ze graag illustreren. Die prent voor Seed Factory, zou ik die niet herdoen? In een andere stijl. Eddy Vermeulen, nog zo’n lijnkunstenaar, moet geëerd worden met een grote prent, hij is klaar, maar wat is klaar als je deadline nog anderhalve maand duurt? Ik ga er na het concert aan beginnen, met m’n Faber-Castell-pen.
 ever2ever
Ploegsteert, rillingen bij 20 graden, ijskoud.’lange voor da j’haar kreeg ip uw benen a j’ ’t ol afgeschoren’…Tom Pintens lijkt gitaar te spelen met zijn linker-, en piano met zijn rechterhand. Mooi. Dimitri zei me laatst dat hij de titel had voor ons nieuwe boek; een Dimi-woord. Peer De Maeyer mag alvast mee nadenken. Peer, nog zo’n tom-maat die wél verenigt en zijn vak zo goed kent. Piekeren. Ik zie er tekeningen bij en maak ze met m’n hoofd, ik dwaal af en denk aan onze Cowboyter, die nu al bijna nergens mee te koop ligt. Te veel boeken, te veel, die verdrukt worden en moéten schreeuwen om aandacht. Er wordt meer gedrukt dan dat er wordt gelezen. Arme Joppe. Maar wij ploegen verder, ‘k komme weer, ik ga der staan…’ Het decor van de paraplu’s tovert een Magritte in de tribune die meedanst en droomt. Wannes doet zijn laatste liedje en halfnat keren we naar huis. ’t Es nog al die na de wuppe.
IMG_5789

Blog 5: over Stefano die Boni, explosie en koffie

blauw valiesje

We werden aan elkaar gekoppeld door Els Depooter, momenteel uitgeefster bij Van Halewyck. Het was geen marketing berekening ‘volgens dewelke ik het uitstekend zou kunnen vinden met een licht kalende marathonloper uit Kessel-Lo’.  Zo werkt Els graag: vanuit intuïtie. De twijfelaar in mij nam zijn tijd en besliste na enkele maanden eens samen te zitten.

Een van de eerste projecten die ik ooit deed, waren samen met hem en Jan de Kinder, tijdens de Leuvense Kinderhoogdag (mensen wat een mooi event!). ‘ De drie Hermannen’, we waren alledrie kaal en speelden in een huis in Leuven drie broers, met rare trekjes…

Onze eerste brainstorm was bij mij thuis, in de pasgeschilderde keuken. Ik zette koffie met mijn Bialetti, na wat sudderen en puffen ontplofte het Italiaanse onding. Onze keuken was bruin gekleurd, met mooie witte silhouetten van een fruitschaal, wat flesjes olijfolie en een kookpot op de muur. Prachtig. Op de prent in bijlage ziet u een versie van Rotraut Susanne Berner. Over haar later deze maand.
 Rotraut Bialetti
Stefan dus, een knalprestatie was het, ons eerste boekproject: ‘De Vindeling van Wammerswald’.

Zeven jaar later beginnen we, vandaag 26 juni, in een heerlijk koffiehuis in Leuven (toch maar op veilig spelen), aan ons vijfde boek. In mijn heerlijk blauwe tasje zitten twee nieuwe Japanse pennetjes, die ik speciaal heb gekocht om deze kick-off extra in de verf te zetten, een ode aan het tekenplezier. Het doosje, oh!,  dat doosje waarin die pennetjes mogen zitten, wonderschoon! Zo vertoef ik graag in het universum waarin ik het liefst werk.
penneke
 schetsen Stefan
Onze tandem rijdt soepel en in een vaste, trefzekere kadans. KJV weet ons steeds te vinden, het buitenland ook. We springen weer in het duister, willen iets anders maken, discussiëren over techniek, formaat en praten over hoe het thuis gaat. In Bologna en Frankfurt lopen we onze neus, de uitgeefster en de gewillige buitenlandse uitgevers achterna, bedenken strategieën en durven mekaars ambities uit te spreken. In Duitsland, waar we in oktober enkele lezingen samen mochten geven, gaf onze ‘combinatie’ nog meer glans. U leest, we lijken wel een koppel, een ménage à deux.
Dàt is het fijne en belangrijke aan zo’n collega-vriend, dat je vooral samenwerkt omwille van de rust die je bij mekaar vindt, het léf en de durf om mekaar te becommentariëren en zelfs  te prikkelen.
Stefan wil schrijven voor kinderen en slaagt erin om telkens de wereld in te kruipen van een andere doelgroep waarvoor ik dan teken: deze keer 8- tot 12-jarigen. Het is anders-denken, anders tekenen, maar toch vanuit de buik, zonder gedoe, franjes en neergebogen houding.
 vanuit de hoogte
Na enkele uren verliet we het pand en gingen we elk naar huis, om apart weer verder te stormen in een glas water, pen en inkt liggen klaar…
stefan einder

Over een mens met een échte boodschap, cowboys en kabouters.

DIMI TOMvoordeel cowboyhoednadeel van een pinnenmuts

Hij behoort mee tot het team der Tom-maatjes, is theaterschrijver, acteur, boekenschrijver, vader, sporter, danser…multi-vanalles’er.

Omdat ik, zoals u al kon lezen, vriendschap en gelijkgezindheid verkies boven alles, kàn het gewoon niet anders: Dimitri Leue past in mijn dreamteam der heerlijke boekenmakers -en makkers.

schutblad

Als we samen vergaderen kan ik achteraf de ganse inboedel herschikken en zijn mijn kaken stijf van het lachen. De opgeborrelde ontginningen die hij snel en spontaan ontgint kan ik nooit direct op papier zetten, ze hebben tijd nodig om even te filteren. Zijn woorden gaan sneller dan mijn denkvermogen. Noem het: gisten. Dimitri Leue is een fenomeen, hij is straf in het consequent doordenken op een gekozen thema en multi-creatief. Hij behoort net zoals ik tot het soort mensen dat op familiefeestjes liever mee onder tafel schoenen verwisselt, dan boven die tafel de gedachten.

signeren

Vandaag 21 juni stonden we weer samen op een podium, we vierden 20 jaar Openbare Bibliotheek Lochristi met een zotte vertelling van onze ‘Cowboyter’. Van dit boek is de grootste kamishibai (een vorm van papieren theater afkomstig uit Japan) ter wereld gemaakt. Ik ben geen mens van cijfers en afmetingen, maar hij is groot, dwz hij geraakt uw woonkamer niét in. De prenten die erin passen zijn immens: u zou er op kunnen tangodansen met Dimitri.

IMG_8505IMG_8507aa

Lochristi

majorettes

Maar live, zoals vandaag, voel je spelplezier, Dimi vertelt, grapt en grolt en ik vertel mee, vul gaatjes en geniet. Dimi wordt geprikkeld door zijn publiek, elke reactie is een geschenk, waar hij zéér ad rem op ingaat en in op gaat. Zo liet hij al een stoet vol majoretten op het podium passeren en betrok hij werkelijk élk kind en élke volwassene bij de voorstelling. Puur, rasecht en zonder ook maar één grammetje ego. Dàt improvisatietalent, die genialiteit, het lokt me uit m’n kot en maakt me beter, straffer. Het begint al in de schetsfase, waarin hij als een duveltje woordjes, combinatietjes, ideetjes influistert: een meisje dat op een brooddoos lijkt, een pad op een stoel met een i-pad, een 11-koppig koor of een open halfopen en gesloten einde.

Ere wie ere toekomt: de prachtige kamishibai werd gebouwd door de geweldige leerlingen van het derde jaar Houtbewerking van PTS Boom, onder deskundige en enthousiaste begeleiding van leraar Karl Fret, in opdracht van de bibliotheek van Boom,die de kamishibai nu beheert.

einde

 

Over een heel oud pennetje, content marketing en een ploeg gelijkgezinden.

FB kopie

IMG_5324

Als je een mooi project wil opstarten met andere talenten, moet je, vind ik, bovenal zoeken naar gelijkgestemden. Zo heb ik ooit de EiBakkerij opgericht, een theatergroep waarin vertellen, musiceren en tekenen centraal stond, puur vanuit vriendschap, passie. Broedend kwamen er twee mooie theatervoorstellingen tevoorschijn. En we broeden verder…zoekend, wroetend, want (kinder)theater maken in Vlaanderen vergt veel tijd, en opoffering voor iemand die ook nog een goed vader wil zijn, minnaar, lesgever…

schetsIMG_4668

Een goeie sportcoach, trainer, uitgever of opdrachtgever, dàt zijn in principe kenners die getalenteerd zijn in het scouten, het samenbrengen van spelers/tekenaars/auteurs/grafici/copywriters om een mooi project op te starten.

IMG_4708IMG_4770

De goeie aanpak van het marketingproject waarover ik het nu heb, bestaat niet alleen uit het uitgekiend talentenscouten, maar ook uit het uitzoeken van mensen met een zelfde manier van communiceren: guitig, zuiver en met zin voor detail.

Het fijne aan het illustratorenvak is dat je vaak de kans krijgt om in andere wereldjes te stappen, mee te gaan in een verhaal of concept, waar ik me als toegepast tekenaar graag in inleef. Je krijgt vaak de kans om méér te doen dan boeken maken, verschillende media checken. Verbreden, zoals dat heet. Leuke, fijne tekeningen mogen wat mij betreft gerust in publiciteit gebruikt worden. Zolang de tekenaar/schepper kan kiezen, vanuit volledige vrijheid, waar en hoe zijn beeld tot zijn recht komt, done! Serge Bloch in Frankrijk, slaagt er al jaren in om zijn directe, speelse stijl op drankflesjes te laten verschijnen. Waarom zou een mooi illustratief beeld niet misstaan op de keukentafel? Als een tuiltje bloemen dat mag, dan een tekening zéker.

Het project is het grote content-marketing-project: ‘koelkastinorde.be’. Chris van Gils, u onbekend, maar mij érg geliefd, bracht mij onlangs met onder andere Tim Oeyen, Sanny Winters en Dimitri Leue samen. We kennen mekaar uit andere en vorige levens. Kwispelen en kontje-ruiken hoefde niet, we kenden mekaar al. Gelijkgezinden dus. Chris voelde dit goed aan, een échte coach. We maken nu beelden samen die moeten aanspreken, voor een voor mij nieuwe doelgroep, namelijk iederéén. Bovendien maakt dit project deel uit van haar grootse content-marketing-idee.

Het grafische en theoretisch onderbouwde project zet de koelkast centraal. Mijn taak bestaat erin om te tekenen, op tafelkleedjes, hemden, papier en foto’s. Quel métier! Wat me aan deze opdracht extra deugd doet aan deze digitale opdracht: de pen die ik gebruik voor de zwarte lijntekeningen is een Tsjechisch reispennetje van het merk Hardmuth, nummer 3, nog van een lieve, verre nonkel gekregen die vlak bij Benoît woonde, in Brugge. De inkt kocht ik ooit in een tekenwinkeltje in Japan en tekent zo zacht, dat ik er lijk mee te skiën op yoghurt. Het past goed bij de bevindingen en de grafiek van Tim en Sanny, de theorieën van Chris, en de foto’s van Verne.

IMG_4744

Nu is de prachtige en handige site http://koelkastinorde.be/magazine/ geboren. De pen, de inkt en de scanner mogen rusten. Nog even mijn forehand door de plaatselijke kinesiste laten soigneren en daar gaan we weer, klaar voor een nieuwe tekenopdracht!IMG_4703    IMG_4766

IMG_4752