Bravo Babette!

Mogen voorlezen aan je kleinkind: één van de meest fantastische geneugten van het ‘opa zijn’ !

Uiteraard begon het zowat anderhalf jaar geleden met liedjes, versjes en schootspelletjes. Al  gauw haalde ik leuke eerste kartonboekjes boven en merkte dat Babette, vorige week twee jaar geworden, bijzonder geboeid was door boekjes over dieren (én hun bijhorende geluiden).

Telkens als de kleine spruit op bezoek kwam bij oma en opa werd er naar hartelust verteld,  gelezen en gezongen.  Gaandeweg werden de pop-up-boekjes (waarbij achter flapjes allerlei dingen verborgen zitten) een enorm succes. Sinds een half jaar begint de jongedame in kwestie bij alle mogelijke dieren de bijhorende geluidjes te maken.  De laatste maanden voor haar 2de verjaardag begint ze de dieren zelf te benoemen.  Van aap tot konijn tot zebra passeren vlot de revue. Grappig om te horen hoe dat kleine mensje gaandeweg meer en meer dieren van namen begint te voorzien en daar  zichtbaar plezier aan heeft.

Tegelijk begon ze op erg jonge leeftijd  erg enthousiast te reageren op liedjes én muziek. De CD bij het liedjesboek   Eén twee drie vier, een scala van kinderliedjes met illustraties van Annemie Berebrouckx is nog steeds een ongekend succes!  Ook andere versjesboeken werken bijzonder inspirerend. Door samen met papa en mama vaak dezelfde versjes op te zeggen en te herhalen ontwikkelt  zich een bijzonder proces. De prenten ondersteunen immers de bijhorende tekst en zonder dat deze kleine meid het beseft begint ze eigenlijk in het boek te … lezen.

Getuige daarvan is onderstaand filmpje.  Zonder meer vertederend én charmant. En een schoolvoorbeeld van hoe je met erg jonge kinderen aan taalontwikkeling kan doen. Bravo Babette, en daa-aag !

Lezen én voorlezen (en af en toe een auteur op bezoek)

 

Leesbevordering in de klas kan op heel wat manieren. Het start met een uitgebalanceerd aanbod dat voortdurend wisselt en leerlingen uitdaagt om te lezen. In een 6de leerjaar kunnen (sommige) leerlingen al heel wat aan: van leuke informatieve reeksen tot fijne strips, interessante poëziebundels en lijvige (spannende) verhalen. Want één constante is vaak aanwezig: het moet spannend zijn én avontuurlijk!

Wat een geluk dat mijn klas een voormalige uitleenpost van de plaatselijke bibliotheek is: een aantal boekenrekken bleven hangen en bieden de mogelijkheid om een honderdtal boeken frontaal te presenteren: dé best manier om ze te promoten.

Wekelijks presenteer ik vooraan in de klas (op een apart boekenrek) een boek van de week, waaruit ik een aantal fragmenten voorlees waarna het boek in de vaste collectie achteraan verdwijnt. Al staat het daar gewoonlijk niet zo lang want een aantal leerlingen werd door het voorlezen geprikkeld en wil het boek uitproberen. Leeservaringen komen achteraf in een leesdagboekje.

Onze school doet mee aan kwartierlezen. Het principe is even eenvoudig als doeltreffend: elke dag (proberen) 15 minuten stil te lezen in elke klas. Op dinsdag- en donderdagmiddag kunnen leerlingen sinds vorig schooljaar ook middaglezen in de leesplek. Dat is een speciaal ingerichte en knusse leesruimte (in een deel van de voormalige eetzaal) met vast tapijt op de vloer, leuke boekenkistjes en een sfeervolle verlichting. Het aanbod is divers met veel aandacht voor informatieve boeken. Een twintigtal kinderen vertoeft er met plezier tijdens de middagpauze.IMG_3016 (2)

Deze week stonden een aantal boeken van Daan Remmerts-De Vries centraal in mijn boekenhoek. De auteur was immers vandaag te gast in de bibliotheek en wij waren de bevoorrechte luisteraars. De Nederlandse auteur van ondermeer Godje, Voordat jij er was en Groter dan de lucht, erger dan de zon vertelde honderduit over inspiratie, boekenprijzen, uitgeverijen en het belang om in het leven te kiezen voor wat je écht graag doet. De leerlingen waren geboeid, stelden veel vragen (ook diegene die er helemaal niet toe doen) en stonden vol bewondering te kijken toen hij op het eind van de lezing zonder moeite een paard én een leeuw verwerkte in één grappige tekening. Dit is pas leesbevordering! Met dank aan onze plaatselijke bibliotheek én educatief medewerker Stefan.

Leespromotie? Dat kan enkel met volgehouden inspanningen, veel variatie, verschillende werkvormen én een aantal enthousiaste leespromotoren. Aan het werk dus!

Klaar voor opname?

Op woensdagnamiddag heb ik een vaste afspraak in Hasselt. Dan duik ik de studio in bij VZW Transcript. Een professionele ploeg medewerkers maakt samen met een groep enthousiaste vrijwilligers lectuur en informatie toegankelijk voor mensen met een leesbeperking. Zowel kranten, tijdschriften als boeken worden er dagelijks ingelezen. Ook in Leuven, Mechelen en Zellik zijn er opnamestudio’s.

Vandaag zit technicus Johnny tegenover mij aan de techniektafel. Terwijl ik me installeer met mijn onmisbare bekertje water, mijn koptelefoon en leesbril goed zet, begint hij aan zijn overlevingspakket, zoals hij het zelf noemt. Ook technici eten boterhammen ’s middags. En ik heb hem broodnodig want omdat ik de boeken vooraf niet lees maar meteen voor de leeuwen wil gegooid worden, gebeurt het uiteraard wel eens dat ik een foutje maak, een intonatie verkeerd leg of struikel over ingewikkelde (lange) zinnen. De technicus aan de overkant is dan mijn reddingsboei, hij spoelt mijn stem razendsnel terug (ze lijkt dan even op die van Grote Smurf) en zet alles weer netjes klaar voor een herneming.

Ik probeer mijn boeken met zorg te kiezen; het aanbod is divers, soms wat triviaal maar vaak ook interessant en uitdagend. Het boek in kwestie is immers voor meerdere maanden mijn metgezel! Dus kies ik het liefst voor een zo boeiend mogelijk leesavontuur. Zo las ik begin dit jaar de nieuwe Stefan Hertmans (De Bekeerlinge) van de eerste tot de laatste letter in. Een interessante en literaire tocht doorheen alle uithoeken van Europa. Vandaag lees ik dertig bladzijden uit Maangloed van Michael Chabon, een literair meesterwerk dat moeiteloos waarheid met fictie vervlecht. Intens, tragikomisch en ontroerend.

Ik geniet van die inleesmomenten. Ze brengen me tot rust. Er is mijn stem én er is het verhaal, zonder muziekjes en tierlantijntjes. Die zijn voorbehouden voor onze professionele collega’s van het Geluidshuis. De opnames bij Transcript gebeuren volledig digitaal met alsmaar betere software. De luisterpuntbibliotheek zorgt voor de verspreiding ervan. Daisyspelers zorgen voor meer luistercomfort voor blinden en slechtzienden. Het voelt aan als een voorrecht om als vrijwilliger hiervan deel uit te maken. Omdat lees- en luisterplezier voor iedereen mag weggelegd zijn. Want zo hoort het!

Novemberen…

… zou een werkwoord kunnen zijn. Het had dan allicht iets met boeken te maken. Elk jaar is het weer zover: de bladeren liggen zowat op hun gat en het wordt meer dan ooit boekentijd. Vroeg(er) donker, tijd voor dat boekje in dat hoekje – onder een deken. Prikkels zijn er genoeg in november: die eeuwige boekenbeurs, de Voorleesweek die bijna naadloos aansluit op de Digitale Week, leesclubs en KJV-groepen die terug opstarten en meer van dat boekenfraais.

Als lezer-leesbevorderaar-voorlezer-inlezer beweeg ik me graag te midden van al dat moois. Ik hou van verhalen maar ook van het doorgeven ervan aan zowat alle leeftijden. Ik probeer enthousiast zoveel mogelijk kinderen, ouders, grootouders te motiveren om zoveel mogelijk te lezen en/of voor te lezen. Een heerlijk inspirerende bezigheid waaruit ik veel voldoening haal.

Mijn novembermaand begon dit jaar op 31 oktober in Antwerpen. De jaarlijkse startactiviteit van de Hamse KJV-groep (Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen) startte in het Suske en Wiske – Kindermuseum in Kalmthout. Een verrassend eigentijds en multimediaal museum dat helemaal op maat van de kids is ingericht. De voormiddag vloog (met of zonder Gyronef) zowat voorbij! En daarmee was ik eindelijk eens een keer in het huis van striplegende Vandersteen geweest.DSC_0064DSC_0177

En dan naar de onvermijdelijke boekenbeurs. Geen sinecure met vijftig wild enthousiaste lezertjes tussen 7 en 14 jaar. Op drie uur tijd doorkruisten we zowat alle zalen & standen. We stopten bij auteurs die blij vertelden over hun nieuwste spruit, gaven onverdroten onze meningen bij nieuwe tekeningen van nieuwe illustratoren (want dat doen KJV-ers, het zijn kritische juryleden) en kochten de onvermijdelijke (foute) boeken met het karige geld dat de ouders meegaven. Want al zijn ze kritisch, aan de commerciële verlokkingen van deze grotemensenbeurs kunnen ze maar moeilijk weerstaan.

Dus na een goed gevulde dag (er volgde nog een culinaire stop) arriveerden we zowat 12 uur later terug op de parking van de bib. Waar blije ouders opgelucht stonden te wachten en vermoeide maar blije kinderen hun pasgekochte trofeeën omhoog staken. Morgen start november. Dan kan er pas écht gelezen worden.In dat boekje, in een hoekje. Heerlijk!

Tot ziens, Inge; hallo Frans!

Een maand lang vertoefden we in het fijne gezelschap van Inge Umans, met enthousiasme voor boeken en goesting in (voor)lezen als rode draad. Bedankt, Inge, voor de inkijk in je rijke boekenleven.

Ook de komende maand zoeken we het gezelschap op van een all-round leesbevorderaar. Frans Hoes is onder andere een voorleesmeester, een voorleesopa en een voorleestrainer. Welkom, Frans: november is van jou!