Dat wat overblijft

De paasvakantie is voorbij. Het was een blij weerzien met mijn GON-leerlingen en de kinderen van de Sassepoort en Spoor 9.

Maar gisteren had ik een off-day, onze kat, Gigi, was vermist. Zoekacties en schudden met de zak korrels waren vruchteloos, ze dook niet op. Een buur probeerde mij gerust te stellen: ‘het is lente hé’, zei hij knipogend.

18090599_841942932611907_90851075_o

Deze ochtend, om 5:00, zat Gigi in haar o zo cutie Japanse houding terug op het muurtje; alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Ik stormde naar beneden, nam haar in mijn armen en maakte een dansje met haar. Bart kwam mij achterna en slaakte een diepe zucht van opluchting. In mijn enthousiasme wou ik de kinderen zelfs wakker maken. Ik aaide haar, zette haar op haar dekentje en kroop gerustgesteld als een blij klein meisje terug onder de wol.

De dagelijkse routine biedt zich terug aan. Organiseren en plannen is voor de meeste van mijn GON-leerlingen een hekel punt. Wekelijks overloop ik met hen de to-do’s en stellen we een planning op. Soms verhelder ik waar nodig hun opdrachten. Eén van mijn studentjes (ik ga ze in deze blog Kristien noemen) moest voor het vak geschiedenis een schoolpartij oprichten.

Kristien vertelde mij dat ze een school wilden oprichten volgens het Fins model. ‘Wauw’, reageerde ik enthousiast. Vertel!

Ze gaf aan dat er veel jongeren niet graag naar school gaan, dat er vaak niet naar hen geluisterd wordt. In Finland hebben de leerlingen veel minder uren les en bijna geen huiswerk (zie ook artikel in Klasse: https://www.klasse.be/1053/zes-verschillen-tussen-vlaams-en-fins-onderwijs-2/)

Ik vertelde haar dat ik enkele jaren geleden een artikel had gelezen over een onderzoek in de VS. Daar mochten de pubers een uur later naar school komen. Wat bleek: de meeste leerlingen waren uitgeslapen, konden zich beter concentreren, verwerkten de leerstof beter en hadden betere resultaten.

Uit onderzoek blijkt dat in België één op vier jongeren aangeeft meestal niet graag naar school te komen en niet geïnteresseerd te zijn in de leerstof. We moeten daar inderdaad dringend mee aan de slag.

En dat gebeurt: de pilootprojecten ‘kunstenaar op school’ ontsproten uit een samenwerking van het Ministerie van Onderwijs en het Ministerie van Cultuur.

Het Vlaams Fonds voor de Letteren, Iedereen Leest en Canon Cultuurcel maakten meteen werk van deze samenwerking.

Want Kunst is dat wat overblijft. Kijk maar naar de geschiedenis. Waar gaan mensen heen als ze op city-trip gaan?

We kregen carte blanche. Een ontmoeting waarbij niets moet, experimenteer maar, ga na wat de aanwezigheid van een schrijver op school kan betekenen. We verwachten geen afgewerkt product.

Inderdaad een heerlijke opdracht.

Wat ik de kinderen zeker wou meegeven was Bildung.

Bildung is een begrip dat wordt toegeschreven aan de Duitse geleerde en diplomaat Wilhelm von Humboldt (1767-1835). Voor het woord bestaat geen goede Nederlandse vertaling en het wordt daarom vaak onvertaald gelaten in de literatuur. Bildung zou eventueel vrij vertaald kunnen worden met ‘zelfontplooiing‘. De bildung waarnaar von Humboldt streeft is een algemene ontplooiing van alle menselijke kwaliteiten. Dus niet alleen de verwerving van algemene kennis maar ook het ontwikkelen van vermogens tot moreel oordelen en kritisch denkenBildung kan bereikt worden door langdurige en intensieve studie. De studie moet zo algemeen mogelijk zijn. (bron: wikipedia)

In deze blog som ik graag een aantal opdrachten op die ik de voorbije maanden op de Sassepoort en Spoor 9 heb geïntroduceerd. Wat ik van binnenuit afleidde, wat betekenis kon hebben voor de kinderen, voor ons.

Ik hoop hiermee de kinderen blijvend te beklijven, te doen reflecteren, anders te leren kijken en zoveel meer.

Ik nodig hen uit om samen naar de wereld te kijken.

Alle leerlingen kregen bij de jaarwissel de volgende opdracht:

Breng drie conservenblikken mee naar school.

Schrijfopdracht: Terugblik (verleden)- Vooruitblik (toekomstvisie)- Blik op de wereld

1/ Schrijf een terugblik over 2016: Wat gebeurde er vorig jaar? Wat is jou bijgebleven? Waar heb je spijt van? Welke herinnering wil je delen? Wat vond je fantastisch? Wat wil je vergeten?

2/ Schrijf een vooruitblik: Wat zal er volgens jou in 2017 of daarna gebeuren? Heb je een wens, een toekomstbeeld? Wat verwacht je van het komende jaar of van de komende jaren?

3/ Schrijf over je blik op de wereld: Wat gebeurt er in de wereld? Wat valt er op? Wat vind je goed? Wat kan beter? Hoe zou jij ons land of de wereld regeren?

4/ Versier de drie conservenblikken in het thema: verleden, toekomst en wereld

Rond Valentijn kregen ze de Post-it opdracht. Ik vertelde hen over de grote Post-it wall van het Festival van de Gelijkheid en over de Post-it walls in metrostations. De kinderen kregen de volgende opdracht: Schrijf een gedicht en maak een tekening over Valentijn op twee post-itjes. Je kan over jezelf, over je huisdier, over je geheime liefde, over een vriend(in), … schrijven: laat je fantasie de vrije loop.

18090519_841942909278576_1437914049_o18111330_841942875945246_2100482147_ometro

Samen maken we een grote LOVE-wall, geïnspireerd op de Post-it walls in de metrostations van New-York, Londen, …

We doopten de leerlingen om tot Katibs (zie blog 1).

Voor ons Uniek Boek: De duizend-en-één verhalen van de Sassepoort en Spoor 9 kregen ze de volgende opdracht:

zwart boek

 

Dit is de allereerste bladzijde van het boek van de Sassepoort en Spoor 9.

Op de volgende bladzijden willen we de verhalen van de leerlingen, de ouders, de leerkrachten, het personeel, de vrienden en de buren van de Sassepoort en Spoor 9 verzamelen.
Een uniek boek dat we op 12 mei 2017 op het schoolfeest zullen tentoonstellen.

Laat je fantasie de vrije loop en teken of schilder of schrijf zelf een verhaal:

Een droom over de toekomst, een verhaal uit je kindertijd, een gedicht over je straat, een slappe-lach-mop, een interview met je grootouders, een magische collage, een tekening, een liefdesbrief, een reisverhaal …

Vul de volgende bladzijden en maak van dit boek een boek voor iedereen.

Ik nodigde Laura Janssens en Mattias de Leeuw uit. Beide illustratoren maakten een prachtige muurtekening. De leerlingen tekenden mee op papier.

.blog 4 Mattias 2 ©Michiel De Vijver

blog 4 matti©Michiel De Vijverblog 4 Mattias©Michiel De Vijver

18090872_841941252612075_1283684105_o18042806_841941192612081_1498220991_o

Omdat de Sassepoort/Spoor 9 een Mos–school (http://onderwijs.vlaanderen.be/nl/milieuzorg-op-school-mos) is, vond ik het ook een leuk idee om de volgende opdracht met de kinderen mee te geven: De Wensboom van de Sassepoort en Spoor 9.

Een wensboom is een boom die wensen kan doen uitkomen.

Wensbomen komen voor over de hele wereld.

Vaak wordt, door iemand die een wens heeft gedaan, een lintje of lapje stof aan een tak van de wensboom gebonden.

Er bestaan ook bomen waarin briefjes met wensen of dromen worden opgehangen.

Opdracht: Knip een briefje in de vorm van een blaadje uit. Schrijf er een wens of een droom op (en vertaal je wens of droom naar de Utopia-taal). Op het schoolfeest zullen we alle wensen in de boom hangen. De wind zal je wens of droom meenemen.

wensboom turwensboom in Turkije

wensboom tibetwensboom in Tibet

wensboom schotlandwensboom in Schotland

 

De kinderen penden prachtige en soms grappige wensen neer. Elf, de boekenjuf, zal de wensen op linten borduren: Moge de wind hun dromen en wensen meenemen.

Benieuwd naar de resultaten van deze opdrachten? Ontdek het op 12 mei op het schoolfeest!

Ik ben hoopvol als ik van de psychotherapeut verneem dat het project een positief effect heeft op de leerlingen.

Dat de leerlingen tot rust komen tijdens de voorleessessies en de tekensessies heb ik zelf ook mogen ervaren maar ook dat de schrijfopdrachten soms frustraties bij de kinderen opriepen. Op die momenten stimuleerden en motiveerden we de kinderen wat onder andere resulteerde in een positiever zelfbeeld.

Het pilootproject bevestigt waarin ik geloof. Met Gigi op de schoot sluit ik af met de wijze woorden van Murakami: ‘Als je alleen maar leest wat andere mensen lezen zal je alleen maar denken wat andere mensen denken.’

 

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>