De Boekenbingobiecht, of hoe waardevol leeslijsten zijn

December is als vanouds de maand van voornemens om al wat je het voorbije jaar niet kon (of wou) doen een nieuwe kans te geven. Kanshebbers voor dat lijstje zijn steevast ‘meer sporten’, ‘reizen’, ‘creatiever zijn’ en andere nobele doelen. Liefhebbers van het boek zweren dan weer meer tijd vrij te maken om te lezen. Sommige lezers motiveren zichzelf door een leesdoel te stellen. Hoewel dit voor velen een stimulans kan zijn, krijg ik eerder lichte stress van een dergelijke doelstelling. Mijn automatische teller op Goodreads fluistert me bovendien in dat ik dit jaar 36 boeken las, wat me niet meteen weinig lijkt. Toegegeven: in 2016 waren dit 64 boeken, maar uitgedrukt in gelezen pagina’s (nog zo’n automatische teller op Goodreads) doe ik het niet veel slechter dan vorig jaar. Mijn goede voornemen – naast het sporten – is dus niet meteen meer leesuren of gelezen boeken te noteren. 2018 wordt het jaar waarin ik ánders ga lezen. Tot dat inzicht kwam ik door de Boekenbingo.

Als eindejaarscadeau lanceerde Iedereen Leest eind 2017 haar tweede Boekenbingo met 20 categorieën. De Boekenbingo van 2016 had ik tot een goed einde volbracht: alle categorieën (dat waren er toen 25) stonden netjes ingevuld. Taart van collega’s kreeg ik niet (hint), maar ik had een bewogen leesavontuur achter de rug. Voor elke categorie had ik namelijk een ander boek gelezen, ook al konden sommige verhalen tellen voor verschillende bingo’s tegelijk. Een paar categorieën brachten me ertoe een al lang gekocht maar nog nooit gelezen boek toch eens van mijn bovenste boekenplank te halen (en deze laatste ook eens af te stoffen). Voor andere opdrachten speurde ik de boekenrekken af in de bibliotheek en liet ik me verrassen door een onbekende auteur.

Resultaat: ik ging als gelukvinder met acht schijfjes banaan op wereldreis in een deken van sneeuw, hoger dan de bergen en dieper dan de zee; ik at niet enkel sinaasappels met witte tanden maar hield een vendetta met draken uit Peking terwijl ik zonk in doodwater; ik filosofeerde met stenen en over taal; ik las niet verhoorde doch zuivere gebeden en een dagboek van een slecht jaar uit de kindertijd; met een kaart in aanslag transformeerde ik mezelf; en ik leefde met lieve Cécile, met Pi en met een ster en was op het eind alles behalve dood. Wie de 25 (gedeeltelijke) titels niet herkent, moet de afbeelding er maar bij nemen.

boekenbingo

Kortom: mijn horizon werd al lezend verruimd en verrijkt. Daarom ging ik afgelopen januari meteen aan de slag voor de Boekenbingo editie 2017. Deze keer wou ik de bingo echter voltooien met zo weinig mogelijk verschillende titels – want één boek kan voor meerdere categorieën tellen. Resultaat 1: ik hoefde niet naar de bibliotheek langs te gaan, mijn boekenkast bezat nog voldoende boeken om de bingo af te werken. Resultaat 2: maar 14 unieke titels prijkten op mijn lijstje. 14 boeken die ik dit jaar wellicht ook zonder Boekenbingo gelezen zou hebben.

Minder avontuur, minder verrassing, minder leesplezier. Want na de Boekenbingo las ik dan auteurs of genres waar ik al vertrouwd mee was – ik had geen uitdaging meer om op zoek te gaan naar dat onbekende boek met een blauwe cover of een cijfer in de titel, naar de onbekende schrijver die jonger is dan 30 of Spaanstalig is, naar het onbekende genre zoals de historische of fantasyroman. Ik bleef in mijn comfort zone als lezer en dat is jammer, ook al heb ik genoten van de boeken die ik tijdens en na de Boekenbingo in 2017 las. Literatuur biedt ons immers meer dan spiegels op onze werkelijkheid: ze geeft ons ook een andere kijk op de wereld en op mensen rond ons heen.

Hoe meer van die blikken we als lezer te zien krijgen, hoe beter. Daarom zijn inspirerende leeslijsten (zoals de Boekenbingo) dan ook zo waardevol, en vooral bij kinderen en jongeren. Hen laten proeven van wat ze nog niet kennen stimuleert hun eigen verbeelding, ontwikkeling en identiteit. Daar kunnen we het verschil maken. En intussen begin ik bij mezelf.

*

Deze post werd geschreven door Simon Bequoye. Bij Iedereen Leest is hij verantwoordelijke voor kennisbeheer en onderzoek. Daarnaast is hij all-round rots in de branding, boekenbingo-king en enige man in huis. En daar doet hij niet moeilijk over.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>