Een interview met Salla Simukka

Een tijdje geleden was Salla Simukka, schrijfster van de ondertussen bekende ‘Snow White trilogie’, in ons land. Haar boeken doen het erg goed en vorig jaar kochten ook Amerika en Engeland de rechten. Momenteel wordt het boek in 47 landen uitgegeven. Ik had het geluk deze Finse schrijfster te kunnen strikken voor een kort interview.

***

Q: Je bent zelf niet enkel schrijfster, maar ook vertaalster van boeken, dus jij weet waarschijnlijk als de beste hoe een taal een boek kan beïnvloeden. Welke aspecten in jouw boek vormen eventuele hindernissen voor een vertaler – misschien omdat ze typisch Fins zijn of omwille van een andere reden?

Omdat twee van de drie boeken zich afspelen in Finland en het hoofdpersonage, Lumikki Andersson, Fins is, beïnvloedt de Finse cultuur uiteraard het verhaal. Er zijn bepaalde dingen die erg gewoon zijn in Finland, maar onbekend in andere landen. En natuurlijk woordgrapjes en dergelijke. Maar ik denk eigenlijk wel dat de boeken nog steeds relatief makkelijk om te zetten zijn naar een andere taal. Soms moet de vertaler gewoon een begrip uitleggen of een equivalent zoeken in de eigen taal en cultuur. 

Q: Heb je al de mogelijkheid gehad om één van je boeken in een andere taal te lezen (Engels of Zweeds bijvoorbeeld) en zo ja, wat vond je ervan?

Ik heb de Engelse vertaling erg grondig gelezen, omdat deze versie ook vaak gebruikt wordt als “origineel” om van te vertrekken voor andere vertalers die geen Fins kunnen. Ik vind de Engelse vertaling erg goed. De Zweedse en Duitse zijn ook geslaagd. Ik vind eigenlijk alle vertalingen die ik tot nu toe gelezen heb heel goed.

Q: De originele versie van het sprookje Sneeuwwitje was heel erg angstaanjagend. Zo staat er geschreven dat de boze stiefmoeder eigenlijk Sneeuwwitjes echte moeder is, wat het sprookje meteen grimmiger maakt. Bovendien vraagt de moeder aan de jager om de lever en longen van Sneeuwwitje terug te brengen, zodat ze deze kan opeten.

Rood als bloed is een sprookje dat ver afstaat van de Disney traditie, waar alles altijd goed komt. Het is eerder een rauw en koel verhaal dat ons wil waarschuwen voor iets, steunend op die oude sprookjestraditie. Hoe zou jij het perfecte sprookje omschrijven? Welke ingrediënten heeft een sprookje nodig om jouw aandacht te trekken?

Ik hou ontzettend veel van die oude sprookjestraditie. Ik geloof eigenlijk dat de sprookjes van toen de jeugdliteratuur van hun tijd waren. Ze behandelen dezelfde thema’s als Young Adult boeken vandaag: keuzes maken, je kracht vinden, liefde en haat, je zorgen maken, leren om je angsten te overwinnen, je ouderlijk huis verlaten en de wijde wereld intrekken. Dat laatste thema is volgens mij de reden waarom er zoveel boze stiefouders optreden in sprookjes. Persoonlijk vind ik dat de onderdelen verdriet en horror of griezelige beelden ervoor zorgen dat een sprookje pas echt aanspreekt. Sprookjes zijn donker en daar hou ik nu net zo van.

Q: Het hoofdpersonage Lumikki is in jouw boek een beetje de outsider, maar ze is absoluut geen jonkvrouw in nood, zoals in zovele sprookjes. Wat belichaamt Lumikki dat jij zou willen meegeven aan je lezers?

Ik zou willen dat lezers echt gaan nadenken over Lumikki en de keuzes die ze maakt. Ze hoeven er niet mee akkoord te gaan, maar ik zou het fijn vinden als ze de dingen ook eens door haar ogen bekeken. Lumikki is een combinatie van kracht en zwakte, iets wat we allemaal in ons hebben. Het is niet zo simpel om haar te beschrijven of een label op haar te plakken – en dat is iets dat ik de lezers ook wil meegeven. Is het echt altijd zo belangrijk om labels op alles en iedereen te plakken? Moet iedereen in een hokje passen?

Q: Veel fantastische thrillers en detectives zijn geschreven door Scandinavische schrijvers en ze spelen zich ook af in het Hoge Noorden. Hoe vitaal is Finland als setting voor jouw boeken? Zou het verhaal op een bepaalde manier veranderen indien het ergens anders zou plaatsvinden?

Finland is toch wel belangrijk voor mijn boeken en ik zou me niet kunnen voorstellen dat ze zich ergens anders zouden afspelen. De Finse winter vol kou en duisternis, de Finse zomer met het eeuwige licht, de Finse mentaliteit en de geografische situatie: het zijn allemaal belangrijke onderdelen van het verhaal. Ik schrijf graag over plekken die ik zelf ken. En wie anders kan zo vol leven schrijven over Finland dan de mensen die er wonen?

One thought on “Een interview met Salla Simukka

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>