De zoete smaak van verontwaardiging

Een tandarts uit Minnesota schiet Cecil dood. Cecil is een leeuw uit Zimbabwe. Mensen houden van Cecil. Mensen houden niet van de tandarts.
Nu heb ik weinig voeling met stoere kerels die de wereld afreizen om grote beesten te doden. Neem dan foto’s, denk ik, of doe aan geocaching, dan kom je ook eens buiten. Een jammere zaak.

Maar dan begint de echte jacht. De jacht op de tandarts.

De internetmeute kraakt haar vingers. Toetsen tokkelen op en neer. Duimen schuiven over ipads. Tweets en facebookberichten vliegen op de tandarts af, gedrenkt in het dodelijkste gif, en raken hem vol in de borst.

Too bad the lion’s teeth weren’t being worked on in your office. His teeth and you with no gun. How would you feel about that big man? 

De tandarts, trots op zijn trofee, is met moeite thuis of hij is de meest gehate man op het internet.

I’d like to give Walter Palmer a 5 star reward for becoming the most hated man in the world overnight! Best $50k spent ever!

Actievoerders jagen op een pluchen leeuwtje voor zijn deur.

Jacht op de tandarts

Reviewers op Yelp proberen de tandarts te raken waar het pijn doet en kraken zijn tandartspraktijk af.

Dr. Palmer’s office was disgusting. I am pretty sure a giant rat came out of the exam room, or that could have just been Dr. Palmer, I couldn’t be certain.

He sexually harassed his receptionist and paid her off in the end. He is probably fondling you too after you’ve inhaled some of that nitrous.

Are you looking to remove your wisdom tooth, get skinned, or head cut off? Look no further! Dr. Palmer specializes in murder!

Op de deur van zijn praktijk hangt: ‘There is a deep cavity waiting for you.’
Op de poort van zijn huis schildert iemand: ‘Lion Killer.

De tandarts neemt veiligheidsagenten in dienst.
Op de Empire State Building schijnen ondertussen beelden van Cecil.

An image of Cecil the lion is projected onto the Empire State Building as part of an endangered species projection to raise awareness, in New York

Jimmy Kimmel, Louis Theroux, Arnold Schwarzenegger, iedereen boort de tandarts verder de grond in.

‘Thank god you don’t live in WA, someone would have gone after you by now. Sleep tight!’

De tandarts en zijn gezin duiken onder.

En ik denk terug aan de storm waarin Tim Hunt terechtkwam.

Tim Hunt, Nobelprijslaureaat geneeskunde, sprak in Seoul voor de vuist enkele vrouwelijke journalisten en wetenschappers toe. Waarom geen grapje, denkt hij, en een vleugje zelfspot?

It’s strange that such a chauvinist monster like me has been asked to speak to women scientists. Let me tell you about my trouble with girls. Three things happen when they are in the lab: you fall in love with them, they fall in love with you, and when you criticise them they cry. Perhaps we should make separate labs for boys and girls? Now, seriously, I’m impressed by the economic development of Korea. And women scientists played, without doubt an important role in it. Science needs women, and you should do science, despite all the obstacles, and despite monsters like me.

Merk de zelfspot. Merk hoe Hunt met ‘Now, seriously’ zijn grapje afbakent als grapje. Het publiek begrijpt hem en lacht.

Maar één journaliste denkt er anders over. Ze tweet een stuk van Hunts zinnen. Zonder context. En vooral, zonder het belangrijke ‘Now, seriously’.

De internetmeute, niet bekend om zijn bedachtzaamheid of zijn bekommerdheid voor het checken van feiten, veert op in verontwaardiging. Wie denkt die kerel dat hij is? Hoe durft die man zo neerkijken op vrouwen?

Hunt, lichtjes ontdaan, probeert zijn grapje uit te leggen. Maar het is te laat. De internetmeute ruikt bloed. Hunts woorden waaien weg in de storm.

Enkele vrouwelijke wetenschappers springen voor Hunt in de bres. ‘Een minzame man. Prima mentor. Nooit problemen mee gehad.’ Hunts inbox loopt over met steunbetuigingen van jonge vrouwelijk wetenschappers die hem bedanken voor de steun die ze aan hem hadden. Hunt legt uit hoe hij zeven jaar pleitte voor een crèche in het Instituut voor Wetenschap en Technologie in Okinawa, met succes.

Maar wat doet het er allemaal toe? De meute heeft beslist. Barbertje zal hangen. En als de meute beslist heeft – dat weet althans het University College London, waar Hunt werkt -, gebiedt de voorzichtigheid dat je aan de kant van de meute gaat staan.
‘Jij neemt ontslag’, krijgt Hunt de volgende dag te horen, ‘of we gooien je zelf buiten.’
De brave Hunt neemt ontslag.
‘Jazeker!’, roept de Europese Onderzoeksraad. ‘Voor ons hetzelfde!’
Hunt neemt ook ontslag uit de Europese Onderzoeksraad.

Ik verbaas me erover hoe snel mensen verontwaardigd geraken. Over hoeveel rechten ze dan denken te beschikken. Hoe ze soms meer schade toebrengen aan de mensen waarop ze verontwaardigd zijn, dan die mensen ooit aangericht hebben. Waarom checken die mensen hun feiten niet, vraag ik me af. Maar ik vergis me. De diepte van het gevoel staat los van de feiten die gepleegd zijn. Verontwaardiging voelt gewoon goed. Verontwaardiging is als suiker. Het smaakt naar meer.

En ik denk: hoeveel makkelijker hadden heksen in de middeleeuwen het niet.
Toen maakte zo’n heksje nog een kans. De meute was slecht georganiseerd. Roddels verspreidden zich moeizaam doorheen het wilgenbos. Nu is meute wereldwijd georganiseerd en heeft ze state-of-the-art-lynch-technologie aan de duim.
Nee, vandaag zou een heksje geen schijn van kans maken. Nog voor het arme vrouwtje, haar mandje vol paddenstoelen, haar veilige hutje bereikte, stond het in brand en greep de meute haar bij de haren, en naaide haar met een kat in een zak, en hopla, alles in de rivier.

Lynchen is nog nooit zo gemakkelijk geweest. Context. Recht op verdediging. Onschuldig tot het tegendeel bewezen is. Alle nuance die de mensheid  doorheen de eeuwen moeizaam opgebouwd heeft, spat uiteen in een tweet.

En ik herinner me Justine Sacco, die onfortuinlijke PR-vrouw, die vlak voor een lange vlucht van Londen naar Kaapstad een mopje tweet.

Going to Africe. Hope I don’t get AIDS. Just kidding. I’m white!

Wat een krankzinnig mopje toch, denkt Justine. Niemand kan dit letterlijk nemen. Wat verwoord ik met dit grapje toch mooi de onwetendheid van de blanke Amerikaan die in zijn veilige bubbel denkt te leven.

Maar wat Justine over het hoofd ziet is dit: Twitter doet niet aan ironie. Twitter doet niet aan context. Twitter doet aan verontwaardiging.

Terwijl Justine op het vliegtuig, zich van geen kwaad bewust, een dutje doet, vliegt ze haar ondergang tegemoet. Want op Twitter zwelt de storm.

All I want for Christmas is to see @JustineSacco’s face when her plane lands and she checks her inbox/voicemail

Oh man, @JustineSacco is going to have the most painful phone-turning-on moment ever when her plane lands

Een behulpzame twitteraar snelt naar de luchthaven om het moment vast te leggen waarop Justine haar leven uiteen ziet vallen op haar smartphone. Snel zet hij de foto’s op Twitter.

We are about to watch this @JustineSacco bitch get fired. In REAL time. Before she even KNOWS she’s getting fired.

article-2527330-1A3CEA5400000578-82_634x807

Justine weet niet wat haar overkomt. Ze sluit zich op. Weent tot ze geen tranen meer heeft. Haar familie wendt zich van haar af. Dit is niet waar wij voor staan, krijgt Justine te horen. Het personeel van het hotel waar ze incheckt dreigt te staken. Niemand wil haar veiligheid garanderen. Justine breekt haar vakantie af en vlucht het land uit.

Het bedrijf waar Justine werkt, IAC, zet haar aan de deur. Justine duikt onder. Ze trekt naar Ethiopië, waar ze vrijwilligerswerk doet, ver weg van Twitter.

Later vertelt ze een reporter van de NY Times over nog een verborgen kost die de meute haar heeft doen betalen. Ze is single, maar daten zit er niet langer in. Want iedereen zoekt iedereen op op Google. ‘Ook die kans heeft de meute mij afgepakt’, zegt Justine.

Maar Justine is moedig. Ze spreekt af met Sam Biddle, de man die haar twittergeseling in gang zette. Ze wil dat hij haar leert kennen als de mens die ze is, niet als het personage dat het internet van haar gemaakt heeft. Biddle is verrast. Hij vindt Justine charmant, intelligent, en helemaal niet de karikatuur die het internet van haar gemaakt heeft. En, o ironie, even later komt Biddle zelf door een ongelukkige tweet in een internetstorm terecht.

Vroeger had elk dorp zijn schandpaal, denk ik dan. Schandpalen dienden om mensen te breken, niet door zweepslagen, maar door publieke vernedering. Veroordeelden smeekten de baljuw, ‘alsjeblief, geef die zweepslagen, maar doe het ’s ochtends, voor het dorp wakker wordt.’

Schandpalen, pek en veren, het schandblok, de kaak, we hebben ze allemaal afgeschaft. Wegens te gruwelijk. Te mensonterend. Maar facebook, Twitter en Yelp brengen ze terug.

U kan uw in vitriool gedrenkte commentaar kwijt onderaan. Of op Twitter.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>