Jeugdliteratuur.org

Is dat alles?

   

Korte inhoud Is dat alles?

In dit vrolijke prentenboek leer je Dirk kennen, die voor een tijdje bij zijn drie eigenzinnige opa’s logeert. Dirk moet met de fiets naar school. Die hebben de opa’s voor hem in elkaar geknutseld. Het ‘ding’ ziet er echter niet zo handig uit. Voor elk probleem dat Dirk signaleert, hebben de opa’s een verhaal klaar over wat zij voor moeilijks of fantastisch meemaakten toen ze Dirks leeftijd hadden. Maar hoe zit het met de belevenissen van Dirk? Wat is echt, wat is fantasie? In een boek kan alles...

Aanzet

Toon de cover en de titel van het boek en vraag de kinderen wat ze ervan verwachten. Waarover zal het boek gaan? Zet ze aan tot het gebruiken van hun fantasie en rem ze niet af als hun verhalen nogal fantastisch dreigen te worden. Dit past compleet in de geest van het boek.

Sociale Vaardigheden 1 Relatiewijzen - 1.2 - 1.6 - 2 Gespreksconventies - 2 


Eindtermen:
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.2
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.6
Lager: Sociale vaardigheden - domein gespreksconventies 2

Verwerkingsactiviteiten

Bewegingsspel

Ga voor deze activiteit naar een grote ruimte of naar buiten. Je geeft met krijt of kegels aan welke weg de kinderen horen te lopen. Laat hen achter elkaar vertrekken. De kinderen beelden uit wat jij vertelt. ‘Dirk heeft een lange weg voor de boeg. Hij vertrekt en loopt door heel hoog nat gras. Even later komt hij bij een beekje, daar moet hij over springen. Hij doorkruist een weide met zeven beekjes. Oei, nu staat hij voor een te brede rivier! Gelukkig vindt hij een plank die lang genoeg is maar ze is wel smal. Met wijd open armen loopt hij over de plank. De plank begint te wiebelen, hij probeert zo goed mogelijk zijn evenwicht te houden…’ Misschien zijn er wel kinderen die de vertelrol willen overnemen en de anderen op pad sturen?


Eindtermen:
Lager: Muzische vorming - Drama 3.3
Lager: Muzische vorming - Drama 3.5
Lager: Muzische vorming - Beweging 4.1
Lager: Muzische vorming - Beweging 4.2
Lager: Muzische vorming - Attitudes 6.3
Lager: Muzische vorming - Attitudes 6.4
Lager: Muzische vorming - Attitudes 6.5

Bluffen

Bespreek met de kinderen de titel van het boek. Begrijpen ze ondertussen waarom dit boek zo heet?

Speel nu ook een rondje ‘blufpoker’. Zet de kinderen in een kring en begin zelf met een eenvoudige zin: ‘Mijn fiets heeft een mooie gele kleur!’ of ‘Ik heb thuis een heel zacht dekentje.’ of ‘Mijn opa heeft nog een helm uit de oorlog.’ Laat nu het kind dat naast je zit, jouw uitspraak overtreffen: ‘Mijn fiets heeft een heel mooie gele kleur.’ ‘Is dat alles? Mijn fiets is goud geschilderd!’ Het kind daarnaast gaat nog een stap verder: ‘Pfff is dat alles? Mijn fiets is gewoon van echt goud gemaakt!’ Het boek is gebaseerd op de sketch Four Yorkshiremen van Monty Python . Het is erg leuk om dit met de kinderen achteraf te bekijken. Je kan er ook voor opteren om het hen vooraf, bij wijze van inspiratie, hier te tonen. 


Eindtermen:
Lager: Muzische vorming - Drama 3.2
Lager: Muzische vorming - Drama 3.5
Lager: Muzische vorming - Drama 3.6
Lager: Muzische vorming - Drama 3.7

Lezen en bespreken

In Is dat alles? vervullen de tekeningen een belangrijke rol. Wanneer de opa’s vertellen of opscheppen, worden hun woorden weergegeven door een passende tekening. Als Dirk eindelijk naar school vertrekt, wordt zijn ‘fantastische fietsweg’ weergeven in tekeningen (uitklapblad) zonder tekst. Het is daarom van belang om voldoende aandacht op de tekeningen te richten. Bespreek na de lezing van het boek wat Dirk op zijn weg naar school allemaal is tegengekomen. Laat de kinderen opmerken dat niet alles wat in het boek gezegd wordt, waarheid is. Dat de verhalen van de opa’s opschepperij is, wordt snel duidelijk. Laat ze discussiëren over de belevenissen van Dirk, wat is echt en wat is fantasie. Er zijn geen sluitende antwoorden.

 


Eindtermen:
Lager: Nederlands - Luisteren 1.1
Lager: Nederlands - Luisteren 1.9
Lager: Nederlands - Spreken 2.5
Lager: Nederlands - Spreken 2.6
Lager: Nederlands - Lezen 3.5
Lager: Nederlands - Taalbeschouwing (overkoepelende attitudes) 6.1
Lager: Nederlands - Taalbeschouwing (taalsysteem) 6.5
Lager: Wereldoriëntatie - Mens (ik en mezelf) 3.1
Lager: Wereldoriëntatie - Mens (ik en de ander) 3.4
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.2
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.6
Lager: Sociale vaardigheden - domein gespreksconventies 2

Waarheidsspel

Je hebt groene en rode kaartjes nodig. Je bespreekt met de kinderen de ‘straffe verhalen’ van de opa’s. Kennen zij iemand die ook zo fantastisch kan vertellen? Kennen zij gebeurtenissen die ongeloofwaardig lijken en toch écht gebeurd zijn? Vertel zelf twee fantastische verhalen en laat de kinderen achteraf raden wat waar is en wat niet. Ze steken een groen kaartje in de lucht bij het ware verhaal en een rood voor het verzonnen verhaal. Als je ze hebt kunnen beetnemen, vertel dan welke trucjes je hebt gebruikt om het geloofwaardig te maken. Laat vervolgens enkele kinderen zelf zo’n verhaal vertellen waarbij de anderen moeten raden of het al dan niet waar is. Ze vertellen enkel aan jou of ze de waarheid spreken of niet. Geef hen eerst zeker voldoende tijd om een verhaal te bedenken en eventueel woorden te noteren. Niet iedereen is een even vlotte verteller! De luisteraars verwoorden waarom ze het verhaal geloven of waarom niet. Zo kunnen de volgende vertellers hun techniek aanpassen.


Eindtermen:
Lager: Nederlands - Luisteren 1.1
Lager: Nederlands - Luisteren 1.9
Lager: Nederlands - Spreken 2.5
Lager: Nederlands - Spreken 2.6
Lager: Muzische vorming - Drama 3.2
Lager: Muzische vorming - Drama 3.5
Lager: Muzische vorming - Drama 3.6
Lager: Muzische vorming - Drama 3.7

En verder…

Fiets

Ga met de kinderen dieper in op het onderwerp fiets. Wat vertelden de opa’s over hun eigen fiets? Hoe lang bestaan fietsen al? Waaruit waren fietsen gemaakt? De kinderen vertellen eerst wat ze al weten, daarna geef je wat geschiedkundige feiten over de fiets. Bekijk zeker het filmpje van schooltelevisie: http://www.schooltv.nl/video/de-geschiedenis-van-de-fiets-van-loopfiets-tot-moderne-fiets/

Leg op de speelplaats een fietsparcours aan en voer het met je groep uit. Bespreek vooraf verschillende gebieden waar je zogezegd gaat doorrijden en anticipeer op de prenten uit het boek: hier is het oerwoud, hier ben je in de bergen… Teken met krijt op de grond om welk gebied het gaat. Gebruik allerlei materialen] zoals kegels, planken, touwen en takken. Iedereen bouwt samen aan het parcours. Verdeel het materiaal. Elke groep is verantwoordelijk voor het uitzetten en uitproberen van een deel van het parcours.

Verzamel oude fietsonderdelen en maak daarmee een groepskunstwerk. Gebruik eventueel hierbij De kleine Panamarenko van Brigitte Minne of de boeken van Pettson en Findus van Sven Nordqvist als inspiratie.

De weg van en naar school is een mooi onderwerp om met de kinderen beeldend te werken. Het boek Even naar de brievenbus van Alfons van Heusden en Ivo de Wijs is een leuke insteek hierbij. Iedereen tekent eerst schetsmatig een fictief of reëel traject uit. Hierna begin je aan het grote werk. Je gebruikt allerlei verschillende technieken en materialen zoals verf en collage. Voorwaarde is dat alle aparte ‘trajecten’ tot één groot geheel samengevoegd kunnen worden. Overleg is dus nodig! De omslag kan je vervolgens bekijken en bespreken. Wat heeft men afgebeeld? Waarom is het op die manier vormgegeven? Waarom die materiaalkeuze? Is er voldoening bij het resultaat? Wat waren de moeilijkheden?


Eindtermen:
Lager: Wereldoriëntatie - Tijd (historische tijd) 5.8
Lager: Wereldoriëntatie - Tijd (historische tijd) 5.9
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.2
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.3
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.5
Lager: Sociale vaardigheden - domein gespreksconventies 2
Lager: Muzische vorming - Beeld 1.3
Lager: Muzische vorming - Beeld 1.4
Lager: Muzische vorming - Beeld 1.5
Lager: Muzische vorming - Beeld 1.6

Bibliografie

De kleine Panamarenko - Brigitte Minne (De Eenhoorn, 2012)

Pettson en Findus - Sven Nordqvist (Davidsfonds[SB1] )

Even naar de brievenbus - Alfons van Heusden & Ivo de Wijs (Van Goor, 1991)