Jeugdliteratuur.org

Verhuizen naar avontuur

De ontdekking van Fleur

   

Korte inhoud De ontdekking van Fleur

Fleur en haar familie zijn net verhuisd van de drukke stad naar het rustige platteland, en Fleur verveelt zich. Op een dag vindt Fleur een verstopt schriftje van de vorige bewoonster van haar nieuwe kamer. Deze Nena had een geheim, en Fleur is vastbesloten dat geheim te ontsluieren…

Voor het lezen

Op zoek naar het boek

  • Tijdsindicatie: +/- 25 min
  • Domein: Wereldoriëntatie
  • Niveau NL: 2

In het boek vindt Fleur een geheime brief waarin een speurtocht beschreven staan (zie pagina 59-60). Maak een speurtocht op maat van jouw school. Start met een geheime brief die je verstopt in de klas (of die gewoon plots na een speeltijd op de deur hangt). Een mogelijk begin van de brief is:

Hallo, ik ben Fleur.
Samen met mijn ouders en mijn jongere zusje ben ik verhuisd.
We woonden eerst in een leuk huis in de stad maar toen wouden mijn ouders de natuur in.
Nu wonen we op het platteland. In het begin vond ik dat heel saai, tot er iets spannends gebeurde.
Ik vond iets geheim. Ik heb dat geheim nu verstopt in jullie school. Kunnen jullie goed geheimen bewaren? Volg dan deze instructies en ga op zoek.

Hieronder volgt dan de omschrijving van de zoektocht. Schrijf deze zelf op maat van jouw school en verstopplaats.
Je kan op verschillende manieren te werk gaan:

  1. - Omschrijf de weg aan de hand van oriëntatiepunten. Bijv. ga met je rug naar de klasdeur staan, wandel nu naar links tot aan het brandblusapparaat.
  2. - Gebruik foto’s van details die ze onderweg moeten zoeken. Op de plaats waar de foto genomen is, verstop je een nieuwe envelop met een nieuwe detailfoto in.
  3. - Teken pijlen op de grond die ze moeten volgen.
  4. - Voeg een plattegrond toe.
  5. - Gebruik illustraties van bekende personages uit boeken van jouw klas. Hang deze illustraties op  doorheen de school. Laat de kinderen telkens de richting volgen waarin deze personages kijken. 
  6. - Koppel er een lesje meten aan. Laat de kinderen de bordlat meenemen om het exact aantal meters te ontdekken, gebruik natuurlijke maateenheden zoals ‘de lengte van 3 kinderen naar links’, …
  7. Op de uiteindelijke plaats vinden ze het boek, verpakt in bruin inpakpapier. Daarop staat te lezen: ‘Opgepast, in dit boek staat een geheime ontdekking. Ik wil er je alles over vertellen, maar alleen als je mijn geheim kan bewaren. Veel groetjes, Fleur’

Differentiatiemogelijkheid

Start in de week voor Jeugdboekenweek. Laat Fleur elke dag een briefje of een aanwijzing achterlaten in de klas. Pas op de officiële start van Jeugdboekenweek hebben de kinderen genoeg informatie om op speurtocht te gaan. Fleur kan briefjes schrijven, een verhuiskoffertje achterlaten, vragen aan de kinderen om zich te verkleden als speurneuzen, …
Enkele suggesties:

  • - een briefje met daarop volgende boodschap: ‘Hallo, ik ben Fleur en ik moet binnenkort verhuizen. Is er iemand in jullie klas al eens verhuisd? Vond je dat ook spannend? Tot morgen!
  • - een tweede briefje: ‘Hoi, hier ben ik weer! Weet je nog hoe ik heet? Vandaag heb ik mijn koffer ingepakt met mijn lievelingsdingen uit mijn kamer. Mijn knuffel, mijn posters, mijn boeken, … Hopelijk ben ik niets vergeten. Tot morgen!
  • - een derde briefje: ‘Mag ik jullie iets bekennen? Ik heb eigenlijk echt geen zin om te verhuizen. Ik woon graag in de stad. Daar heb ik al vrienden. En ik kan door ons huis wandelen met mijn ogen dicht. Zo goed ken ik mijn huis. Maar vanavond wordt onze eerste avond in het nieuwe huis. Ik laat jullie morgen iets weten. Tot later. Fleur
  • - een vierde briefje: ‘Mijn nieuw huis is stom. Er is hier niets te doen. Gelukkig kan ik nog briefjes schrijven naar jullie. Groetjes. Fleur
  • - een vijfde briefje: ‘Ik heb een ontdekking gedaan! Een geheime ontdekking! Het is zo spannend! Willen jullie mee op ontdekking? Dan vertel ik jullie waar ik mijn geheim heb verstopt. Fleur
  • - een zesde briefje met daarin de omschrijving naar de verstopplaats bij jullie op school

Nodig:

  1. Afhankelijk hoe jij deze speurtocht in elkaar steekt, heb je andere materialen nodig.
  2. Zorg zeker voor het boek, ingepakt in bruin inpakpapier en met de juiste boodschap van Fleur erop.

Eindtermen:
Lager: Wereldoriëntatie - Mens (ik en de anderen: in groep) 3.7
Lager: Wereldoriëntatie - Ruimte (oriëntatie- en kaartvaardigheid) 6.1

Tijdens het lezen

Het is aan te raden om heel dit boek voor te lezen. Lees verschillende korte hoofdstukken na elkaar voor. Bij bijna elk hoofdstuk staan er korte vragen die tussendoor gesteld kunnen worden om betrokkenheid te verhogen en om aandacht te vestigen op bepaalde punten. Daarna wordt er telkens een activiteit gekoppeld aan de voorgelezen hoofdstukken. Je kan de activiteit ook overslaan en later uitvoeren, al is aansluitend op het voorleesmoment wel ideaal. In het 3e leerjaar is het ook mogelijk om de kinderen sommige hoofdstukken zelfstandig te laten lezen. Verspreid dit over meerdere dagen. Doe elke dag een blokje uit het boek. In totaal zijn er 8 voorleesblokjes van ongeveer 20 minuten. Bij de tijdsindicatie van de activiteiten is telkens rekening gehouden met de voorleestijd.

  • - hoofdstuk 1 t.e.m. 3: activiteit 1 en 2
  • - hoofdstuk 4 en 5: activiteit 3 en 4
  • - hoofdstuk 6 t.e.m. 8: activiteit 5
  • - hoofdstuk 9 t.e.m. 11: geen aansluitende activiteit
  • - hoofdstuk 12 t.e.m. 14: activiteit 6
  • - hoofdstuk 15 t.e.m. 21: geen sluitende activiteit

Groen gek

  • Tijdsindicatie: +/- 25 min
  • Domein: taal
  • Niveau NL: 2

Voordat je begint met voorlezen, noteer je de woorden ‘groen gek’ op een flap. Nodig de kinderen uit om individueel na te denken over de betekenis en laat ze dit kort noteren. Vorm vervolgens groepjes van vier waarin de kinderen hun bedenkingen vergelijken. In een klassikaal overlegmoment inventariseer je de woorden die de kinderen bedachten op de flap. Alle mogelijke antwoorden zijn goed. Dit was immers een open vraag en het is nu belangrijk dat de kinderen hun antwoord kunnen motiveren en toelichten. Bij het inventariseren, noteer je voorstellen die in dezelfde richting gaan bij elkaar. Zo sta je even model voor wat je later verwacht dat ze zelf gaan doen. Op die manier bereid je het maken en aanvullen van een mind map voor.

Lees nu hoofdstuk 1, 2 en 3 voor en verwijs tussendoor opnieuw naar de flap. Zijn er kinderen die nu een andere invulling geven aan het begrip ‘groen gek?

Laat de kinderen enkele voorbeelden opsommen waaruit blijkt dat de ouders van Fleur het milieu verschrikkelijk belangrijk vinden: bioverf, hout dat niet uit het regenwoud komt, regenput en zonnepanelen. Geef die voorbeelden een plaats in het schema. De voorbereiding op het werken met een mind map kan je bij deze jonge kinderen ook zelf sturen door een arm te maken met het woord mama, daarbij aansluitend komt het woord moestuin. Moestuin kan dan worden aangevuld met planten: courgetteplantjes, radijsjes, rozemarijn, basilicum en gereedschap: minischoffel, gieter, …

Een andere arm leidt naar woorden die met papa te maken hebben en laat de bijenkasten en vervolgens bloemenweide, imker, bijen, honing, gonzen, … daarbij aansluiten.

Overloop na het voorlezen de flap.
Kennen de kinderen alle woorden? Werk eventueel visueel ondersteunend door tekeningen of prenten toe te voegen.

Differentiatiemogelijkheid

Geef de kinderen een kopie van de tekst. Vul vooraf alleen de woorden mama en papa aan rond het thema groen gek.  Laat ze na het voorlezen met een markeerstift woorden aanduiden die te maken hebben met jullie schema. Die woorden geef je nadien samen de juiste plek..

Nodig:

  • - het boek. Voorzie eventueel een kopie van de hoofdstukken voor de kinderen, zodat ze zelf kunnen voorlezen.
  • - een heel groot blad, verschillende kleuren stiften en eventueel prenten van moeilijke woorden.

Eindtermen:
Lager: Nederlands - Luisteren 1.5
Lager: Nederlands - Lezen 3.5
Lager: Nederlands - Schrijven 4.4
Lager: Leren leren - 1
Lager: Leren leren - 2

Fleur, wat vind je van je nieuwe huis?

  • Tijdsindicatie: +/- 25 min
  • Domein: taal/muzisch
  • Niveau NL: 3

Je las hoofdstuk 1, 2 en 3 reeds voor. Start met volgende vragen: Hoe staat Fleur tegenover hun verhuis? Hoe voelt ze zich? Hoe merk je dat? Lijkt het jou een leuke plaats om te wonen, zoals Fleur hem nu omschrijft?
Geef nu elk kind een blad dat verdeeld is in 4 grote vakken. In elk vak staat een gevoel: boos, blij, bang en verdrietig. Elk kind leeft zich nu in Fleur in . Kies een emotie. Stel daarna de vraag ‘Fleur, wat vind je van je nieuwe huis?’. Laat elk kind zijn/haar antwoord noteren in het vak vanuit deze emotie. Benadruk dat ze voorbeelden mogen halen uit de hoofdstukken die je juist voorlas.
Bijvoorbeeld: blij -  misschien wordt het hier toch wel leuk, want er is een schommel.
Geef bij elk vak voldoende denktijd. Kinderen die meerdere ideeën hebben, kunnen ze allemaal noteren. Als je alle vakken overlopen hebt met dezelfde vraag, laat je de kinderen door de klas wandelen met hun blad. Als jij in je handen klapt, gaan ze per 2 staan met de persoon die het dichtst bij hen staat. Jij kiest luidop een emotie en stelt opnieuw de vraag ‘Fleur, wat vind je van je nieuwe huis?’ De kinderen antwoorden om de beurt aan elkaar. Motiveer hen om het antwoord met de juiste intonatie te vertellen, passend bij de emotie. Herhaal dit een aantal keren. Geef hen daarna de tijd om de vakken aan te vullen met leuke ideeën die ze hebben gehoord.

Differentiatiemogelijkheid

  • - Kinderen die moeite hebben met schrijven, kunnen zich beperken tot een woord of eventueel een kleine tekening.
  • - Je kan kinderen ook onmiddellijk in groep laten werken. Werk systematisch aan elk emotievak. Laat hen, voor ze mogen overleggen, eerst een halve minuut in stilte nadenken. Geef een teken waarop het overleg mag starten. Zorg dat er in elke groep een sterke schrijver is die alles kan noteren.
  • - Zet vooraan een pupiter of spreekgestoelte. Kies een van de emoties en noteer deze op het bord. Wie wil, komt naar voren en neemt plaats achter het spreekgestoelte. Jij vraagt weer ‘Fleur, wat vind je van je nieuwe huis?’ Het kind vooraan houdt een pleidooi in de emotie die op het bord staat. Wissel uiteraard regelmatig van emotie.
  • Wie houdt het vurigste pleidooi en wint de anderen in zijn/haar ‘kamp’? Welke emotie wint in de klas? Komt dit overeen met wat Fleur werkelijk denkt over haar nieuwe thuis?

Nodig:

  • - een blad verdeeld in 4 vakken waarin de emoties ‘boos, blij, bang, verdrietig’ staan.
  • - schrijfgerei.
  • - pupiter of spreekgestoelte.

Eindtermen:
Lager: Nederlands - Luisteren 1.9
Lager: Nederlands - Spreken 2.3
Lager: Nederlands - Schrijven 4.3

Over pendelen en melkkoeien

  • Tijdsindicatie: +/- 25min
  • Domein: taal/wereldoriëntatie
  • Niveau NL: 2
  • Moeilijkheidsgraad: 1

Lees nu hoofdstuk 4 en 5 voor. Vestig kort aandacht op volgende stukken.
Eerst fietst ze naar het dorp, waar ze de belbus neemt. Daarna stapt ze op de trein naar de stad, waar ze ook nog eens een eindje met de tram moet. (pagina 22)
Papa zegt dat mama een halve wereldreis aflegt om naar haar werk te geraken? Waarom zegt hij dat? Lees nog eens het vervoerparcours van mama voor. Vul de mind map die je reeds opstartte aan bij ‘mama’ met het woord ‘pendelen’. Leg kort uit wat dat wil zeggen.
Onze dieren dienen alleen voor’t vlees.(pagina 24)
Wist jij dat er melkkoeien en vleeskoeien bestonden?
Zonder nog om te kijken schudt Sam zijn hoofd. ‘Niet met jou.’ (pagina 31)
Waarom zou Sam dat zeggen? Hoe zou Fleur zich daarbij voelen?

Nadat je alles hebt voorgelezen, vraag je de kinderen of ze nog iets willen aanvullen op de woordspin bij ‘groen gek’. Misschien willen sommigen wel iets kwijt over het natuurreservaat met de schapen of over vegetarisch zijn.

Nodig:

  • -  het boek.
  • -  de woordspin.
  • - prenten van moeilijkere woorden die je wil opnemen in de woordspin.

Eindtermen:
Lager: Nederlands - Luisteren 1.5
Lager: Nederlands - Spreken 2.3
Lager: Nederlands - Spreken 2.5
Lager: Nederlands - Spreken 2.9
Lager: Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.24
Lager: Leren leren - 1
Lager: Leren leren - 2
Lager: Nederlands - Lezen 3.5

Vlees of geen vlees?

  • Tijdsindicatie: +/- 25 min
  • Domein: taal
  • Niveau NL: 3
  • Moeilijkheidsgraad: 2

In hoofdstuk 5 hebben Sam en Fleur een gesprek over al dan niet vlees eten. Lees nu een aantal stellingen voor aan de klas. Maak drie zones in de ruimte: akkoord, niet akkoord, ik weet het niet. Heb je te weinig beweegruimte, kies dan voor kaartjes in verschillende kleuren die de kinderen in de lucht kunnen steken. Laat hen, eenmaal dat ze een standpunt hebben ingenomen, telkens kort even beargumenteren waarom. Niet alle kinderen hoeven aan bod te komen.
Stellingen:

  • - Ik eet elke dag vlees. (Ook een boterham met hesp/ham telt mee!)
  • - Een schaap is beter dan een koe. Het is dus logisch dat je geen schaap eet maar wel koe. (Welke andere dieren zouden de kinderen ook niet snel eten en waarom?)
  • - Je moet vlees eten om gezond te zijn.
  • - Als je vlees eet, kan je sneller lopen.
  • - Nooit vlees eten is gezond.
  • - Ik vind mensen die vegetariër zijn, gek.
  • - Ik zou wel eens willen proberen om vegetarisch te eten.
  • - Is het een goede reden om dieren te eten, enkel omdat het lekker is?
  • - Stel dat het hier de gewoonte is om katten en honden te eten, zou jij dat ook doen?
  • - Stel dat mensenvlees lekker zou smaken, zou dat een goede reden zijn om het te eten?
  • - Stel dat er teveel dieren zouden zijn, zou je dan vlees eten?

Differentiatiemogelijkheid

Heb je een sterke talige klas, dan maak je er meteen een echt debat van.
Verdeel de klas in 2 groepen (of in meerdere kleine groepen). De ene groep is pro vlees eten, de andere groep is tegen. Je laat hen een klein debat voorbereiden waarin ze hun standpunten naar voren brengen. Geef hen tijd om in groep te overleggen. Geef elk groepje vervolgens de verschillende stellingen. Laat hen hierover nadenken en hun argumenten noteren. Vraag om een korte inleiding te verzinnen om het debat te openen. ‘Wij zijn voor vlees eten omdat…’/’Wij vinden dat je geen vlees moet eten omdat…’.
Laat de 2 groepen tegenover elkaar plaats nemen, met in het midden de debatvloer. Open met het luisteren naar de inleidingen van de beide partijen. Geef daarna een stelling en laat de groepen beurtelings aan het woord. Alleen de kinderen die op de debatvloer staan, mogen spreken. Hebben ze beiden hun argumenten aangehaald, geef dan eventueel nog de kans om te reageren op elkaar. Je kan hiervoor vrijwilligers vragen uit elke groep die nog even willen reageren. Ze mogen de achterban raadplegen als ze de draad kwijt zijn.

Nodig:

  • - het boek.
  • - de stellingen, eventueel uitvergroot voor op het bord.
  • - eventueel stemkaartjes

Extra:
Na deze activiteit kan je ook even aandacht besteden aan Dagen Zonder Vlees.


Eindtermen:
Lager: Nederlands - Luisteren 1.8
Lager: Nederlands - Spreken 2.3
Lager: Nederlands - Spreken 2.6
Lager: Nederlands - Spreken 2.9
Lager: Nederlands - Strategieën 5.3
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.2
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.5
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.6
Lager: Sociale vaardigheden - domein gespreksconventies 2

Wie is Nena?

  • Tijdsindicatie: +/- 50 min
  • Domein: taal/wereldoriëntatie
  • Niveau NL: 2

Lees hoofdstuk 6, 7 en 8. Deze hoofdstukken duren iets langer dan de vorige. Voorzie dus voldoende tijd. Onderbreek niet teveel tijdens dit stuk, maar laat de spanning opbouwen. Vul eventueel de woordspin aan na de volgende zin:
Dan begint hij een lange uitleg waarin ik dingen hoor als ‘verspilling’, ‘opwarming van de aarde’ en ‘vleesindustrie’. (pagina 34)
Kennen de kinderen deze begrippen? Waaraan denken ze spontaan?

Toon na het voorlezen een groot blad met daarop het silhouet van een meisje. Erin staat een groot vraagteken en ‘Wie is Nena?’. 
Hou met de kinderen een stilte-brainstorm. Maak op voorhand duidelijke afspraken. Ze mogen zo meteen hun ideeën op het bord komen noteren. Dat mogen eigen ideeën zijn, maar ook dingen uit het boek die nog niet duidelijk zijn. Er mogen telkens maximum 3 kinderen tegelijk aan het bord staan. Ze lezen eerst goed wat er al staat, er mogen geen herhalingen zijn. Antwoorden kunnen elkaar ook aanvullen. Dat gebeurt met een pijl.
Na de stilte-brainstorm kies je er een aantal antwoorden uit die de kinderen mogen toelichten.
Maak samen met de kinderen een selectie van woorden waarover iedereen het eens is, en schrijf die in het silhouet van Nena. Geef het blad een duidelijke plaats in de klas zodat er later kan naar terug gegrepen worden.

Differentiatiemogelijkheid

Zit je met een groot niveauverschil in de klas qua durf en uitdrukkingsvermogen? Dan kan je voor de stilte-brainstorm een moment voorzien waarop de kinderen individueel schriftelijk kunnen voorbereiden. Zo  worden ze minder overrompeld door de ideeën van anderen tijdens de stilte-brainstorm.
Je kan hen ook mondeling laten voorbereiden i.p.v. schriftelijk. Zet de kinderen in 2 kringen. De middelste kring draait zich met het aangezicht naar de buitenste kring. Zo staan de kinderen per 2. Laat hen even discussiëren over de vraag. Daarna schuift de buitenste kring een plaatsje op. Zo ontstaan er nieuwe duo’s.  Laat hen weer even samen nadenken over de vraag. Je kan eventueel richtvragen stellen: Hoe oud zou Nena zijn? Zou Sam Nena kennen? Hoe lang geleden woonde Nena in het huis?

Nodig:

  • - het boek
  • - de woordspin
  • - het getekende silhouet van een meisje
  • - prenten van moeilijkere woorden.

Eindtermen:
Lager: Nederlands - Luisteren 1.5
Lager: Nederlands - Schrijven 4.2
Lager: Nederlands - Schrijven 4.8
Lager: Nederlands - Strategieën 5.2
Lager: Sociale vaardigheden - domein relatiewijzen 1.2
Lager: Sociale vaardigheden - domein gespreksconventies 2

Speel de spanning

  • Tijdsindicatie: +/- 50 min
  • Domein: muzisch
  • Niveau NL: 1

Lees hoofdstuk 12, 13 en 14 voor. Onderbreek niet te veel met vragen om de spanning te laten opbouwen. Na hoofdstuk 14 geef je de kinderen een theateropdracht. Gebruik onderstaand stuk uit het boek als start. Laat hen zelf een vervolg verzinnen.
Wat ik nu hoor, is beslist niet het geluid dat een klein beestje maakt. Ik hoor voetstappen of een beest dat groot genoeg is om evenveel lawaai te maken als een mens. Mijn hart bonkt in mijn borst en mijn benen tintelen. Ik verstop me achter een struik, knip mijn zaklamp uit en houd mijn adem in. De voetstappen komen dichterbij. Kleine takjes kraken onder mijn schoenzolen. Dit moet een mens zijn… En alleen mensen met akelige plannen lopen ’s nachts in bossen rond. Ik bijt op mijn lip tot ik de metaalachtige smaak van bloed proef. (pagina 75)
Stel gerichte vragen:

  • - Wie sluipt er door het bos?
  • - Hoe reageert Fleur als ze ziet wie er achter haar aan loopt?
  • - Hoe reageert de achtervolger op Fleur?
  • - Wat gebeurt er dan met Fleur en haar achtervolger?
  • - Geef het geheel nu ook een einde.

Noteer deze vragen op het bord zodat de kinderen ze als houvast kunnen gebruiken.
Verdeel de kinderen in kleine groepjes en verspreid ze over de ruimte. Ze gaan nu bij elke vraag een tableau vivant maken, een levend standbeeld. Ze worden als het ware de tekeningen uit het boek. Overloop systematisch elke vraag en geef hen telkens voldoende voorbereidingstijd. Laat hen het antwoord op de vraag eerst kort overleggen in hun groepje. Daarna vormen ze een beeld. Zodra alle groepjes een beeld hebben gevormd, rinkel je met een belletje. Op dat moment komen de beelden even kort tot leven. Ze maken een korte beweging en eventueel een geluid (liever geen gepraat). Daarna bevriezen ze weer. Ga vervolgens verder naar de volgende vraag. 
Nadat je alle vragen overlopen hebt, kan je een moment van presentatie voorzien. Laat de groepjes die willen hun tableau vivant voorstellen aan de klas. Laat de toeschouwers hun ogen sluiten terwijl het groepje zich klaarzet voor het eerste beeld. Zodra jij de bijhorende vraag luidop hebt gesteld, mogen de toeschouwers hun ogen openen. Wacht een aantal tellen. Bij het rinkelgeluid komt het beeld weer kort tot leven. Laat vervolgens de toeschouwers de ogen weer sluiten zodat de groep zich kan klaarzetten voor het volgende beeld.

Nodig:

  • - een grote ruimte
  • - een belletje of een ander eenvoudig geluidssignaal
  • - de vragen, uitvergroot op het bord of op flappen

Eindtermen:
Lager: Muzische vorming - Beeld 1.3
Lager: Muzische vorming - Drama 3.3
Lager: Muzische vorming - Drama 3.5
Lager: Muzische vorming - Drama 3.7

Na het lezen

Groen gekker – wij zoeken en zorgen zelf voor groen

  • Tijdsindicatie: + 50 min
  • Domein: taal/wereldoriëntatie/muzisch
  • Niveau NL: 2

Bekijk samen met de kinderen de gigantische mind map die jullie opbouwden tijdens het lezen. Wie van de kinderen is er al een beetje ‘groen gek’? Zouden ze graag een beetje ‘groen gekker’ worden?
Bekijk samen het filmpje ‘Delivery’ door Till Nowak. Laat de kinderen eerst spontaan reageren. Stel daarna volgende vragen: Waarover denken jullie dat het filmpje gaat? Waarom haalt de man de stad uit de doos? Waarom maakt hij de stad niet gewoon stuk? Wat zouden jullie doen als jullie deze doos kregen? Hoe kan je beter zorg dragen voor een stad en voor de omliggende natuur? Wat gebeurt er al bij jullie in de buurt? Wat doen jullie thuis? Wat doen wij hier op school? 
Laat de kinderen een persoonlijke ‘groen gek’-mind map maken. Wat maakt hen ‘groen gek’? Welke activiteiten doen zij al? Laat hen in schrijfpotlood aanvullingen doen die ze graag willen verwezenlijken thuis of op school. Hang ze daarna op zodat de kinderen elkaars mind map kunnen lezen. Kijk wat er haalbaar is met jouw klas/school.
Heb je ruimte en tijd voor een vierkante metertuin, een echt stukje moestuin, een kruidenbak in de klas of een bijen- en insectenhotel? Maart is het ideale moment om hiermee te starten. Betrek de MOS-verantwoordelijke van jullie school bij jullie plannen.

Nodig:

  • - de klasmindmap
  • - filmpje ‘Delivery’ door Till Nowak (https://www.youtube.com/watch?v=VMiZ3oFEZtw)
  • - papier, schrijfgerei en kleurpotloden per kind

Extra:

Kies een leuke activiteit uit het boek De Wilde Stad van Jo Schofield. Het boek baseert zich voornamelijk op groen in een stadse omgeving maar de activiteiten zijn zeker omzetbaar naar andere landschappen. Je gaat in dit boek samen op zoek naar de groene stukjes in de stad en voert daar telkens een opdracht uit. Soms een opdracht ter plaatse, andere keren verzamel je materiaal dat je mee terugbrengt naar de klas.

De Wilde stad, Jo Schofield, Fiona Danks, Jaap Verheij, Katja Kaiser (Christofoor, 2014)


Eindtermen:
Lager: Nederlands - Lezen 3.2
Lager: Nederlands - Lezen 3.5
Lager: Nederlands - Schrijven 4.4
Lager: Leren leren - 3
Lager: Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.22
Lager: Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.23
Lager: Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.24
Lager: Wereldoriëntatie - Natuur (milieu) 1.26

Waar zijn de schapen?

  • Tijdsindicatie: +/- 50 min
  • Domein: lichamelijke opvoeding
  • Niveau NL: 1

Hieronder vind je enkele leuke tussendoortjes om te spelen met de klas.

Spel 1: Schapen omweiden

Teken een aantal grote cirkels op de grond. Er moeten ongeveer 5 kinderen in passen. Zet de kinderen vervolgens in rijtjes van 5 achter elkaar met de handen op de schouders van degene voor hen. Elk kind wordt geblinddoekt, behalve de laatste in het rijtje. Hij is de herdershond. De herdershond moet de schapen in de juiste cirkel krijgen. Jij duidt, eenmaal dat alle schapen geblinddoekt zijn, aan welk groepje in welke cirkel  moet geraken. De herdershond mag niets zeggen maar moet a.d.h.v. kneepjes in de schouders doorgeven in welke richting de schapenrij moet gaan. Die kneepjes worden doorgegeven van achter naar voren. Een kneepje in de linkerschouder is dus naar links afbuigen. Oefen dit even zonder te wandelen. De hond mag wel blaffen. 1 keer blaffen is ‘wandelen’, 2 keer blaffen is ‘stilstaan’. Wie krijgt als eerste al zijn schaapjes in de wei?

Spel 2: Schaapje, waar ben je?

Maak 1 grote kring met je kinderen. Duid een aantal kinderen aan die geblinddoekt in de kring gaan staan. Een van hen is de herder. Die gaat proberen om alle schaapjes te vangen. De schapen in de kring sluipen rond. Stilstaan mag niet. Als een schaapje uit de kring dreigt te wandelen, wordt hij zachtjes tegengehouden door de kinderen die de kring vormen. Als een herder een schaap hoort, kan hij hier geblinddoekt naartoe wandelen en legt hij zijn handen op de schouders van het schaap. Zo voelt het schaap duidelijk of er een toevallige botsing is of dat hij effectief gevangen is door de herder. Wordt een schaap gevangen, dan mag het 1 keer luidop blaten. Zo horen de andere schapen waar de herder ongeveer is en hoeveel schapen er al uit liggen. Vervolgens gaat het schaap mee de kring vormen. De kinderen die de kring vormen, moeten muisstil staan, zodat zowel de schapen als de herder goed kunnen luisteren. Duurt het spel te lang, maak de kring dan kleiner.

Spel 3: Hoor ik daar mijn schaap blaten?

Kies 6 kinderen en zet hen per 2. Een van hen is het schaap en de andere is de herder. Laat de schapen eens blaten. De herders krijgen een blinddoek om. Alle kinderen, inclusief de schapen, verspreiden zich in het lokaal. Op jouw teken beginnen alle kinderen een dierengeluid te maken. Opgepast: alleen de schapen moeten een schaap nadoen. De herders gaan vervolgens geblinddoekt op zoek naar een schaap.

Spel 4: Wolf en schaap

Dit spel speel je volgens het principe van ‘twee is te weinig, drie is te veel’. Zet de kinderen per 2 verspreid in de zaal. Ze gaan op hun hurken zitten. Kies er een paar uit. Het ene kind is de wolf, het andere kind is het schaap. Het schaap loopt met snelle pasjes, handen opgetrokken voor de kin en gilt ‘baah baah baah baah’. De wolf houdt zijn handen boven zijn hoofd als klauwen en gromt luidop. De wolf probeert het schaap te vangen. Het schaap kan eender welk moment naast een paar hurkende kinderen gaan zitten. Het kind dat dan het verst van het schaap afzit, springt recht en wordt de nieuwe wolf (met geluid en gebaren natuurlijk!). De oude wolf verandert van het verschieten in het schaap (met geluid en gebaren natuurlijk!). Speel zo door totdat het schaap gevangen wordt. Wil je de energie erin houden, spreek dan af dat de wolf en het schaap van rol wisselen zodra het schaap gevangen wordt.

Nodig:

  • - een grote ruimte (een leeg klaslokaal, de turnzaal, …).
  • - ongeveer een blinddoek per kind.

Eindtermen:
Lager: Lichamelijke opvoeding - Motorische competenties (zelfredzaamheid in kindgerichte bewegingssituaties) 1.3
Lager: Lichamelijke opvoeding - Motorische competenties (groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties) 1.18
Lager: Lichamelijke opvoeding - Motorische competenties (groot-motorische vaardigheden en acties in gevarieerde situaties) 1.19
Lager: Lichamelijke opvoeding - Motorische competenties (oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen) 1.29
Lager: Lichamelijke opvoeding - Motorische competenties (oplossen van kind-aangepaste bewegingsproblemen) 1.33
Lager: Lichamelijke opvoeding - Zelfconcept en het sociaal functioneren 3.1
Lager: Lichamelijke opvoeding - Zelfconcept en het sociaal functioneren 3.5