Jeugdliteratuur.org

Alle dieren levend en vrij

   

Korte inhoud Alle dieren levend en vrij

Als je van dieren houdt, mag je ze dan wel opeten? Dietie vindt in elk geval van niet en kiest Gijs, een jongen uit haar klas, uit om lid te worden van een geheime organisatie. Ze knippen hekken door en zetten hokken open en laten zo dieren vrij. Gijs gaat er steeds meer aan twijfelen of ze wel goed bezig zijn zo. Eerst was hij blij met de aandacht van Dietie, maar ze is wel erg eigenwijs. En hij krijgt steeds meer problemen met zijn ouders...

De juryleden kiezen

Schrijf de volgende onderdelen op kaartjes en vraag de juryleden wat ze eerst willen bespreken: eerste indruk, personages, thema’s, recensies, humor, gebeurtenissen en gedachten, vriendschap, dierenleed, vegetarisch eten … (voeg zelf onderwerpen toe)

Eerste indruk

Spreekt de kaft je aan? Werd je nieuwsgierig?
Is het een boek dat je aandacht zou trekken in de boekhandel of bibliotheek?
Bladerde je eerst even door het boek voor je het verhaal las?
Wat was jullie eerste indruk van dit boek voor je het verhaal las?

Vragen over het verhaal

Vind je het onderwerp interessant?
Is het verhaal voorspelbaar of juist helemaal niet? Vind je het origineel?
Wilde je verder lezen? Wilde je weten hoe het verder ging en hoe het zou eindigen? Waarom (niet)?

Alle dieren levend en vrij ( De Klup, ADLV)

Stoere Dietie is een dierenactiviste. Zij vindt dat alle dieren in vrijheid moeten leven. Het verhaal wordt echter verteld door Gijs. Hij heeft hier nog nooit echt over nagedacht. Eerst volgt hij Dietie in haar plannen omdat hij het geweldig vindt dat hij bij haar geheime club mag maar gaandeweg twijfelt hij aan de acties van Dietie. Als ze te ver gaat, verzint hij zelf een plan om het dierenleed onder de aandacht te brengen.

Mariken Jong geeft ons veel stof tot nadenken.

Eerst en vooral:

Wat vinden jullie van de titel?
Vinden jullie een geheime club spannend? Hebben jullie zelf een geheime club of zouden jullie die willen? Moet die geheim blijven of weet iedereen van jullie club?
Hebben jullie snel door dat die geheime organisatie van Dietie slechts uit twee personen bestaat?
Zouden jullie graag lid zijn van ‘de klup’ van Dietie?
Hadden jullie graag het verhaal gelezen vanuit het perspectief van Dietie? Wat zou er dan anders zijn?

Druk de citaten in de bijlage af op kaartjes. Laat de juryleden één kiezen en bespreek ze.

Deze vragen kunnen hierbij helpen:

Doe je dieren een plezier door ze vrij te laten?
Kan een (huisdier) konijn overleven in het wild?
Wat vinden jullie van de acties van Dietie? (‘Ik weet wel dat het niet kan,’ ging ze verder. ‘Ik ben niet gek. Maar ook al mislukt het, dan komt het wél in de krant. Dan gaan mensen eindelijk eens nadenken in plaats van zo debiel te doen.’) Ze zijn illegaal, maar dat houdt haar niet tegen.
Vinden jullie Gijs zijn plan (een varken kopen om dierenleed onder de aandacht te brengen) beter?
Denken jullie dat de mensen meer moeten nadenken over dierenleed? Staan jullie hier nu meer bij stil na het lezen van dit boek? Of deed je dat al?

Gebeurtenissen en gedachten

Heel wat gebeurtenissen, uitspraken of gedachten van de personages nodigen uit tot een gesprek.

Bijvoorbeeld:

Het lijstje van Dietie dat Gijs moet invullen (p.8-9):

‘Hou je van avontuur of saaie dingen?’ Gijs vindt dat een lastige vraag.

Wat denken jullie? En zijn jullie voor of tegen vrijheid?

‘Hoe dapper ben je? Geef een cijfer van 1 (heel laf) tot 10 (heel heldhaftig).’

Snappen jullie dat Gijs hier liegt? Zouden jullie dat ook doen? Hoe dapper zijn jullie?

De lijst van slechte en donkere dingen (p.39): Telde het ook mee als je slechte dingen had gewenst? Wat vinden jullie?
‘Geheimen zijn pas geheimen als je ze stiekem doorvertelt.’ (p.53)

Wat vinden jullie? Heeft Annechien gelijk of toch niet? Moeten geheimen geheim blijven?

‘Gek, ‘ die mensen’. Zo had Gijs nog nooit over zijn ouders gedacht. Want het waren geen mensen, het waren ouders. Zijn ouders. Mensen, dat waren de anderen.’ (p.65)

Zouden jullie je ouders bij hun voornaam aanspreken?

‘Een voordeel van Evert was dat je niet aldoor op je hoede hoefde te zijn. Een voordeel van Evert was dat je nooit het gevoel had dat je stom was en alles verkeerd deed. Het was eerder Evert die stom was en alles verkeerd deed. Dat was wel zo prettig.’ (p.107)
‘Daar ligt ze dan, Dietie Romein. Op de prairie. De gieren komen er al aan en de coyotes ook. Doet ze toch nog wat goeds voor de dieren.’ (p.151)
‘Jongens waren gewoon beter dan meisjes, in elk geval niet zo gemeen.’ (p.152)
‘Waarom heb je mij gevraagd? Dat wil ik weten.’ (p.96)  Waarom koos je mij? (p.222)

Dit is heel belangrijk voor Gijs. Zouden jullie ook willen weten waarom jullie gekozen werden? Wat vind je van de reden waarom Dietie Gijs bij haar club wou? Denkt ze er op het einde van het verhaal nog zo over?

‘Gemene mensen hebben ook gevoelens.’ (p.235)
‘Misschien was het criminele pad het goede pad voor hem?’ (p.86)

Wat denken de jullie?

Kon hij niet terug of wilde hij niet terug? (p.95)

Wat denken jullie?

Personages

Gijs: de gewoonste jongen van Veenholten (Drenthe), woont in een doodgewone straat in het gewoonste dorp van het land, met gewone ouders die het gewoonste werk doen, met een zusje zoals iedereen er wel een had. Zijn school was gewoon en zijn vrienden niks bijzonders.

Er was geen probleem. (p.22)

Bijvoorbeeld:

Is er iets mis met gewoon zijn? Snap je Gijs zijn drang naar avontuur?
Gijs vindt het feit dat hij ‘geschikt’ is belangrijker dan de acties zelf. Het geeft hem het gevoel dat hij belangrijk is, dat hij iemand is. Snappen jullie dat?

Dietie: Pas op zichzelf (p.51), haar ouders willen de wereld redden, behalve de dieren. Zij dieren (p.51), Koelbloedige spionne (p.62), Koppig, Vegetariër ‘Ik ga toch geen lijken in mijn lichaam lopen stoppen?’ (p.94), maakt moeilijk vrienden (p.91).

Annechien (oma): Zij heeft de familie naar daar gehaald door te overdrijven, zodat zij wat voor Dietie kan zorgen. (‘Dietie maakt moeilijk vrienden. Het ging niet goed daar’ p.91)

Ze had ooit verkering met een popgroep. Ze waren Engels. Ze noemden haar Angie en hebben eens een mooi liedje voor haar geschreven (p.114). De opa van Dietie is een Russische koorddanser (p.115). Ze weet staatsgeheimen. (p.54)

Zoek naar citaten of gebeurtenissen in het boek die het karakter of de gevoelens van de personages typeren. Bespreek ze samen met de juryleden. Ontdek zo samen met hen de personages uit dit verhaal en hoe de juryleden tegenover hen staan.

Uitgebreidere bespreking van de personages

Noteer de namen van de personages op aparte bladen. Vraag de juryleden om alles wat ze over hen weten op de bladen te schrijven. Ga daarna een gesprek aan over het desbetreffende personage en de gebeurtenissen die ze beleven.

Welk personage vind je het leukst en waarom?
Zijn er te veel of te weinig personages in het verhaal? Waarom?
Welke invloed hebben de personages op elkaar?
Zijn alle personages even belangrijk? Zou je een personage kunnen weglaten? Waarom (niet)?
Wat weet je over dit personage?
Wat vind je van dit personage?
Hoe zou je dit personage omschrijven?
Zou je je met dit personage kunnen identificeren of liever met iemand anders? Kan je ook aangeven waarom?

Taalplezier

Het taalgebruik van Mariken Jongman valt op. Ze schrijft heel wat mooie zinnen, grappige woorden en leuke dialogen. Hebben de juryleden deze zinnen of woorden opgemerkt? Bespreek enkele met hen.

‘Dieties rug had er repussuper uitgezien toen ze vanmiddag de woonkamer uit liep.’ (p.62)

Potverdorremedonderkop (p.16)
‘Zo raasde, roosde, en zwoof hij over de weg.’ (p.79)
‘Als Dietie boos keek, leek haar gezicht een vuurwerkbom die op ontploffen stond. Maar als ze lachte zoals nu, dan was het alsof er sterretjes werden aangestoken.’
‘Er vloog een vuurbal de kamer in, links, rechts, alle kanten op. Het was Dietie.’ (p.90)
Zindoordrijverigheid (p. 163)
‘Een lekkerbekkende, hoektandendruipende geur hing in de gang.’ (p.29)
‘Het lokaal leek veranderd in een te kleine ijsschots vol krijsende pinguïns.’ (p.44)
‘Daar ligt ze dan, Dietie Romein. Op de prairie. De gieren komen er al aan en de coyotes ook. Doet ze toch nog wat goeds voor de dieren.’ (p.151)

Humor

De auteur vertelt het verhaal met veel humor (zelfs tijden de minder leuke momenten.)

Zijn de juryleden het hiermee eens?
Vinden ze die humor een troef? Waarom wel? Waarom niet?

Thema’s

Uiteraard gaat dit verhaal over dieren bevrijden. Maar dit boek gaat nog meer over vriendschap en vertrouwen.

Bespreek zeker de vriendschap tussen Dietie en Gijs. Hoe evolueert die vriendschap?

Vraag aan de juryleden om een thema te kiezen die zij aan het boek zouden geven.

Aan welke elementen uit het verhaal denk je bij het gekozen thema?

Je kan de thema’s op grote vellen papier schrijven. Maak briefjes met woorden of gebeurtenissen uit het verhaal op. Vervolgens vraag je aan de juryleden om de woorden of gebeurtenissen uit het verhaal bij de thema’s te plaatsen. Vraag hen waarom ze een woord of gebeurtenis bij het thema plaatsen.

Illustraties

Missen jullie illustraties of fantaseren jullie liever zelf hoe de personages, plaatsen en avonturen er uitzien?
Gebruiken jullie zelf jullie fantasie? Krijg je bijvoorbeeld een duidelijk beeld van hoe de personages eruit zien of van hoe de gebeurtenissen precies plaatsvinden?

Recensies

Je kan uit onderstaande recensies stukjes halen om met de juryleden te bespreken.

Bijvoorbeeld:

Maar daarnaast is dit vooral een razend knap boek over vriendschap, geschreven in een bijzonder mooie taal en met in een onvergetelijke bijrol een heerlijke oma. (http://cobra.be/cm/cobra/boek/1.2001286)
Wat schrijft Mariken Jongman toch heerlijk fris, energiek en geestig. (https://www.basmaliepaard.nl/publicaties/trouw-recensie/alle-dieren-levend-en-vrij)
Met lichte argwaan begon ik aan dit boek. Die titel, en dan geschreven door iemand die op lijst voor de Partij voor de Dieren staat. Worden kinderen nu ook al lastig gevallen met pamfletten en activisme? Mijn achterdocht blijkt al snel onterecht: Alle Dieren Levend en Vrij is een energiek en sprankelend boek dat vooral op valt door de geestige dialogen en het originele taalgebruik. (http://www.jaapleest.nl/recensies/jeugdboek/dietie-doet-alsof-ze-dieren-redt-en-goede-dingen-doet)
Jongman gaat vrijmoedig het gesprek met de taal aan en haar durf pakt heel prettig uit en levert mooie zinnetjes en woorden op. (http://www.jaapleest.nl/recensies/jeugdboek/dietie-doet-alsof-ze-dieren-redt-en-goede-dingen-doet)
Haar sprankelende stijl vol dialoog en met veel humor trekt je direct het verhaal in. Met weinig woorden weet ze veel duidelijk te maken(…)’ (http://www.kinderboekenpraatjes.nl/home-blog/alledierenlevendenvrij-marikenjongman)
Het onderwerp ‘dierenwelzijn’ – hoewel niet het hoofdthema – wordt oppervlakkig benaderd en overtuigt niet. (…) Een aardig tussendoortje, maar omwille van het gebrek aan diepgang ook niet meer dan dat. (http://www.verteleens.be/2014/08/01/gelezen-in-de-maand-juli-door-jurgen-3/)

Tot slot

Wat heeft je persoonlijk het meest geraakt in het boek?
Wat vonden jullie van het einde? (‘Dietie Romein wilde iets van hem. En eindelijk wist hij wat.’ (p.236) Ben je tevreden met dit einde?