Jeugdliteratuur.org

Bruno wordt een superheld

   

Korte inhoud Bruno wordt een superheld

Bruno heeft het aan de stok met drie jongens die zijn hut vernielen. Overdag is hij bang voor hen maar als de zon onder is, gaat hij met bruine verf op pad; dan wordt hij Bruino, de superheld. Bruino heeft de steun van opa, die net is overleden, maar toch bij hem is. En zijn eigen vrienden krijgen ook de smaak te pakken en samen leren ze de pestkoppen een lesje. Een lekker leesboek met heel veel grappige illustraties.

Verhaal

Verhaallijnen

In “Bruno wordt een superheld” krijgt Bruno gelijktijdig te maken met twee moeilijke situaties: de dood van zijn opa, en de pestkoppen die zijn hut vernielen. Deze twee verhaallijnen worden mooi met elkaar verweven.

Kunnen de juryleden deze twee thema’s ook uit het verhaal halen? Of zagen zij het anders?
Maak voor elk thema een lijstje met verhaalelementen die naar dat thema verwijzen (voor Bruno’s opa kan dat bijvoorbeeld het klokje zijn, de begrafenisondernemer, het giraffeoor…; voor de pestkoppen de hut, het huis van Louise, de verf…). Sommige elementen zullen bij beide thema’s genoemd worden. Zien de juryleden hoe de auteur beide verhaallijnen door elkaar verweven heeft? Wil je het nog visueler maken, dan kan je alle verhaalelementen op losse kaartjes laten schrijven. Maak twee draden en hang er de kaartjes met wasknijpers of paperclips aan. Op het einde weef je letterlijk beide draden door elkaar.
De personages reageren allemaal verschillend op de twee gebeurtenissen. Hoe reageert Bruno / mama / papa / Arthur / Louise op de dood van opa / op de pestkoppen? Welke reacties vonden de juryleden logisch, welke raar? Bruno neemt immers op een heel andere manier afscheid van zijn opa dan zijn ouders. En de reactie van Arthur wanneer hij over zijn opa’s dood vertelt is helemaal anders dan die van Louise.

Kleuren

Kleuren spelen een belangrijke rol in dit verhaal.

Allereerst zijn er de kleuren die Bruno, Arthur en Louise kiezen voor hun superheldenacties. Wat vonden de juryleden van het idee om de fietsen van de pestkoppen te schilderen? Spannend en dapper? Of toch niet echt iets voor een superheld?
In de illustraties worden wel kleuren gebruikt, maar niet zo veel tegelijk. Deze kleuren zijn niet zomaar gekozen, vaak verwijzen ze naar iets (zo is geel bijvoorbeeld Bruno’s kleur). Hebben de juryleden hierop gelet? Als ze opnieuw door het boek bladeren, wat valt hen dan op?
 Wat vonden de juryleden van de tekeningen en van deze stijl van inkleuren?

Gevoelens

Bruno wordt een superheld is een gevoelig boek. En toch liggen de gevoelens er niet vingerdik op.

De auteur schrijft doorgaans niet letterlijk hoe Bruno zich voelt. De lezer moet dit zelf invullen, of afleiden uit andere elementen. Leg een aantal fragmenten voor aan de juryleden (enkele voorbeelden hieronder, maar er zijn er natuurlijk nog veel andere): hoe denken zij dat Bruno zich hier voelt? Hoe maakt de auteur dit duidelijk (of niet)? Wat vinden de juryleden van deze schrijfstijl?

p.10: “Toen vertelde papa het. Hij zei dat opa dood was. ‘Oké,’ zei Bruno, en deed zijn jas aan. Hij liep naar buiten en stapte in de auto. Hij pulkte een tijdje aan een sticker op het dashboard.”
p.26: “Bruno voelde dat zijn handen begonnen te trillen, maar hij kneep ze stevig dicht, zodat de jongens het niet konden zien.”
p.39: “Daar stond hij dan: Superheld Bruino. Zijn hart hamerde in zijn bruine kostuum. Hij was niet langer alleen maar Bruno.”
p.58: “Nadat zijn vader weg was gegaan, pakte Bruno het klokje. De wijzers stonden stil. Hij hield het tegen zijn oor. Het leek wel of hij iets hoorde, een zacht geknars. Hij legde zijn hoofd op het kussen en het klokje ernaast, bij zijn andere oor.”
p.82: “Opeens kraakte het ergens achter hem. Hij draaide zich razendsnel om. Een schaduw verdween achter een struik.”
p.102: “Bruno huiverde. ‘Ja, het is hier koud,’ zei mama, en ze wreef over Bruno’s rug. Bruno kneep zijn vingers stevig dicht, om het klokje heen.”
p.121: “Bruno werd wakker, en een paar seconden lang kon hij zich niets herinneren. Maar plotseling wist hij het weer. […] En meteen keek hij er buikpijn van.”

Papa vraagt heel vaak aan Bruno hoe hij zich voelt. En telkens zegt Bruno – behalve de laatste keer – dat het goed gaat. Wat denken de juryleden: gaat het goed met Bruno? Liegt hij, als hij zegt dat het goed gaat, of zijn het de grote mensen die overbezorgd zijn?

 

Verwerking

Superhelden

Bruno wordt een superheld, de titel zegt het al.

Welke superhelden met een geheime identiteit kennen de juryleden? Gebruik de kaartjes in bijlage als hulpmiddel (print beide pagina’s recto verso en knip uit, leg met de afbeelding naar boven op tafel). Wie is hun favoriete superheld?
Wat zijn de gelijkenissen en verschillen tussen deze bekende superhelden en Bruino, Zwarthur en Blouise? Vinden de juryleden dat de drie uit het boek ook echte superhelden zijn?
Zouden de juryleden zelf ook wel een superheld willen zijn? Zo ja, welke krachten willen zij dan wel bezitten? Welke superheldennaam zouden zij kiezen? Geef elk jurylid een leeg blad/kaartje en laat hen een tekening van zichzelf als superheld maken en er eventueel hun naam en speciale eigenschappen bijschrijven.

Dood

Bruno wordt een superheld gaat over hoe Bruno de dood van zijn opa verwerkt. Afhankelijk van de grootte en/of samenstelling van de groep, de bereidheid van de juryleden om hierover te praten, en de vraag of je dit zelf ziet zitten, kan je dieper ingaan op dit thema aan de hand van de laatste pagina’s:

p.134: “’Maar binnenkort moet ik weer verder,’ zei hij. ‘Ik moet nog zoveel dingen doen. Ik moet zorgen dat de wind stevig genoeg waait, zodat de blaadjes op een hoop komen te liggen en jij erin kunt gaan rollen. En ik moet naar het water om de dikste snoeken uit het riet te lokken, zodat ze in jouw haakje zullen bijten. En dan kan ik natuurlijk niet elke avond hier gaan zitten.’ ‘Ik wil niet dat je verdwijnt, opa.’ ‘Dat weet ik. Daarom leef ik toch ook. In het oude klokje. Elke keer als het tikt is dat mijn hart dat slaat, en dan fluister ik tegen je dat alles heus wel goed zal gaan.’
Vinden de juryleden dit mooi gezegd? Geloven ze zelf ook dat mensen die doodgaan op deze manier bij ons blijven?

Prijzen

Bruno wordt een superheld werd oorspronkelijk in het Noors geschreven. De Noorse titel is “Brune”, en Bruno heette oorspronkelijk Rune.

De juryleden merkten misschien de rare schrijfwijze van de namen van de auteur en illustrator op? Spreek samen de namen uit: å = aw (als in het Engelse lawn) en ø = u (kort) of eu (lang).

Het boek kreeg al verschillende prijzen. De belangrijkste daarvan is de prijs voor het beste Scandinavische kinderboek van het jaar 2014 (Nordic Council Children and Young People’s Literature Prize).

Waar ligt dat, Scandinavië? Wie van de juryleden weet welke landen dit zijn?
Voor deze prijs wordt er uit elke regio van Scandinavië een boek genomineerd, namelijk Finland, Zweden, Noorwegen, Ijsland, Denemarken, Groenland, de Faeröer-eilanden, Åland en Lapland (haal er eventueel een kaart bij om deze landen en regio’s aan te tonen). Uit deze negen genomindeerde boeken wordt het winnende boek gekozen door een jury die uit niet minder dan 25 mensen bestaat.
Deze prijs werd voor het eerst uitgereikt in 2013. “Bruno wordt een superheld” is dus pas het tweede boek dat deze prijs krijgt.

Een fragment uit het jury rapport (schrijf de losse zinnen of eventueel kernwoorden eruit op kaartjes, en leg ze op deze manier voor aan de juryleden):

“‘Bruno wordt een superheld’ is een warm en krachtig verhaal over vriendschap en moed, vol creativiteit en alledaagse magie. Het is een grappig verhaal, dat gaat over wat het betekent om een ondernemende, kleine jongen te zijn wanneer je pesters niet willen opgeven. Maar het is ook een boek over verliezen en over omgaan met de dood, afgebeeld op een subtiele en niet-sentimentele manier. De dialogen zijn geloofwaardig en grappig, en hoewel de zinnen eenvoudig zijn, bevatten ze vaak meer betekenis dan je op het eerste zicht zou denken. De fantasievolle elementen worden in het verhaal verweven op een stijlvolle en natuurlijke manier.

De illustraties benadrukken de stemming en de spitsvondige humor van de tekst, en maken spaarzaam maar effectief gebruik van kleur.”

Begrijpen de juryleden alles? Probeer eventueel de betekenis van de zinnen samen te achterhalen.
Gaan de juryleden akkoord met wat in dit rapport geschreven werd?
Zouden de juryleden ook een prijs uitreiken aan dit boek? Om dezelfde redenen als deze jury opsomt of misschien om andere redenen?

Verder lezen

Over opa’s:

Erik en opa (Kim Fupz Aakeson)
Sammie en opa (Enne Koens)

Over superhelden:

Superjuffie! - Janneke Schotveld)
Flora en de fantastische eekhoorn - Kate DiCamillo)
Superhelp! - Benny Lindelauf)
Hoe word ik een superheld - Gideon Samson)