Jeugdliteratuur.org

De zeepridder en de heks van heinde en ver

   

Korte inhoud De zeepridder en de heks van heinde en ver

De zeepridder heeft samen met prinses Lucy een zoon, Max. Als blijkt dat Max wel heel ongemanierd is (hij boert, doet het in zijn broek en zet zijn keel open), besluit de ridder hulp in te roepen van de heks van heinde en ver. Maar de heks broedt op snode plannetjes: zo wil ze ook wel eens een prinses op een bal zijn. Bovendien ontdekt de zeepridder dat zijn geliefde vrouw Lucy in gevaar is. De zeepridder en de heks van heinde en ver is het tweede boek van de zeepridder. Het is een spannend en grappig avonturenverhaal voor beginnende lezers.

Voor het lezen

Proper!

Benodigdheden:

 - Water in een emmer
 - Washandje(s)
 - Zeep

Voordat de kinderen de ruimte betreden, wordt er gecontroleerd of ze wel proper zijn. Voorzie water, een washandje en wat zeep om de kinderen hun gezicht of armen te wassen. Maak de kinderen duidelijk dat alles kraaknet moet zijn voordat ze binnenkomen. Controleer hun kledij en ga zo maar door.

Reeks

Haal het eerste boek van de zeepridder erbij (De Zeepridder, Lannoo). Vertel dat je in dit boek komt te weten hoe prinses Lucy en de zeepridder elkaar hebben leren kennen. In dit eerste deel leer je Gaston, zijn witte propere paard, ook beter kennen. Je kan dit stukje voorlezen:

Ridders stinken.

Ze wassen zich niet.

Of maar één keer per jaar.

De zeepridder wel.

Hij is dol op wassen.

Vechten kan hij ook goed.

Hij is dapper en proper.

(Achterflap De Zeepridder)

De zeepridder en de heks van heinde en ver is het tweede boek over de zeepridder.

Wisten de kinderen dit?
Wie heeft het eerste boek gelezen? Kunnen ze er iets over vertellen?

Titel, kaft en inhoudsopgave

Wijs de kinderen op de titel van dit boek: De zeepridder en de heks van heinde en ver.

Wat zou dit betekenen?

Op de site www.onzetaal.nl is dit te vinden:

Van heinde en verre (of: van heinde en ver) betekent 'van alle kanten', 'uit alle uithoeken van het land / de wereld', 'niet alleen van dichtbij afkomstig, maar ook van veraf'.

Heinde is een verouderd woord dat 'nabij' betekent. Het is afgeleid van het Middelnederlandse gehende, dat ook 'nabij' betekende (aldus onder meer het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands). In gehende zit hend, een variant van hand; het betekende letterlijk 'bij de hand', en vandaar: 'dichtbij'. Het voorvoegsel ge- verdween in de loop van de tijd, en naast hende kwam ook heinde in gebruik.

Bekijk met de kinderen de illustratie op de kaft.

Wat is er op te zien?
Kunnen de kinderen een voorspelling maken waarover het boek zal gaan?
Zal het een droevig boek worden of net een spannend boek?

Lees met de kinderen de inhoudsopgave van het boek.

Merken de kinderen de korte woorden op?
Naar welk hoofdstuk kijken de kinderen uit?
Kunnen ze al een voorspelling maken over de inhoud van het boek door enkel de titels te lezen?

 

Tijdens het lezen

Het boek leent zich ertoe om te worden voorgelezen. Laat de kinderen ook zelf enkele stukken lezen uit het boek. Het leesniveau is op maat van beginnende lezers.

Vinden de kinderen het belangrijk dat ze het boek zelf kunnen lezen?
Of worden ze toch liever voorgelezen om beter naar het verhaal te kunnen luisteren?

Baby’s

Benodigdheden:

 - Groot blad papier
 - Stift
 - Boeken over baby’s

Een leuk hoofdstuk om voor te lezen is ‘Boek’ (p.37-38). Laat de kinderen hierop reageren. De zeepridder weet helemaal niet hoe hij met baby’s moet omgaan. Maak een woordspin over baby’s. Zet in het midden van een blad papier het woord ‘baby’ en laat de kinderen associëren. Noteer niet alleen in woorden maar ook in tekeningen. Voorzie enkele naslagwerken over baby’s en laat hen hierin grasduinen. ‘Oei, ik groei!’ (Frans Plooij en Hetty van de Rijt, VBK Media, 2013) is hiervoor ideaal materiaal.

Illustraties

Benodigdheden:

 - Papier
 - Zwarte stiften of kleurpotloden

Een spannend hoofdstuk is ‘Klim’ (p.99-100). Hierbij wordt de achtervolging op de heks ingezet. Wijs de kinderen hier vooral op de illustraties. De afbeeldingen op p. 99 werden enkel met zwart gemaakt.

Zijn er in het boek nog illustraties die enkel in het zwart zijn?
Wat vinden de lezers van de illustraties in dit boek?

Laat de kinderen een dergelijke tekening maken waarbij enkel zwart mag worden gebruikt.

Heks

Als laatste lees je het hoofdstuk ‘Mies’ (p.111-113) voor.

Hadden de lezers door dat dit de heks was?

De heks laat zich volledig gaan op het feest. Het is best triest dat de hekst nooit wordt uitgenodigd op feestjes.

Hadden de kinderen een beetje sympathie voor de heks?

Door deze drie fragmenten voor te lezen krijg je een duidelijk verloop van het boek.

 

Na het lezen

Emoties

Ga met de kinderen op zoek naar een grappig stuk in het boek. Laat hen dit voorlezen en verwoorden waarom ze dit grappig vinden.

Het boek bevat ook spannende stukken. Zoek een fragment, lees dit voor en laat hen verwoorden waarom dit spannend is.

Zitten er ook triestige stukken in het boek?

Wat vinden de lezers van verschillende emoties in een boek?

Personages

Noem de verschillende personages op. Laat de kinderen de personages met één woord omschrijven. Geef de kinderen weinig tijd om na te denken zodat er snel geassocieerd kan worden.

De zeepridder (Stoer, ridder, proper, dom…)
Gaston (Hulpje, dapper, held…)
Prinses Lucy (Taart, stoer, slim…)
De heks (Eng, eenzaam, bezem…)
De baby (Lief, boertjes, klein…)

Taal

Wat vonden de kinderen van de taal van het boek?
Konden de kinderen het boek zelf lezen?
Hebben ze hulp nodig gehad?
Vonden de kinderen de taal mooi om naar te luisteren?
Zaten er moeilijke woorden in het boek?

Jongens of meisjes?

Is dit een boek voor jongens of voor meisjes? Of voor alle twee? Laat hen verwoorden waarom ze dit vinden.

Bestaan er boeken die enkel voor jongens of voor meisjes zijn?
Zou je als meisje een boek voor jongens durven of willen lezen? Zou je als jongen een boek voor meisjes aandurven?

Taart

Prinses Lucy is gek op taart. Laat de kinderen taart meebrengen. De kinderen kunnen proeven van de verschillende taarten. Heeft er iemand een giftige taart gebakken?

Benodigdheden:

 - Ingrediënten om een cake te bakken (volgens eigen recept)
 - Rode, groene en witte suikerpasta

Je kan natuurlijk ook zelf een taart bakken. Je kan de giftige taart ook proberen na te maken. Een cake kan je gemakkelijk groen kleuren door groene kleurstof toe te voegen.

Bovenop kan je rode suikerpasta aanbrengen. Uiteraard kunnen het groene hart en het witte kroontje niet ontbreken. Dit kan ook met de suikerpasta gemaakt worden.

De suikerpasta kan in verschillende winkels gevonden worden (oa. Aveve). Suikerpasta wordt ook wel rolfondant genoemd.

Voor de bakfanaten kan ook ‘Pandan cake’ worden gebakken. Dit is een traditionele Indonesische groene cake. Het recept is via deze link te volgen.

Boeren

Baby Max laat heel wat boeren. De zeepridder wil dat Max beleefd blijft en dat hij pardon zegt nadat hij een boertje heeft gelaten. Dat doet Max nooit behalve op het einde van het verhaal. Kunnen de kinderen op commando boertjes laten? Eigenlijk is het niet zo beleefd maar stiekem is het wel grappig.

Een boer laten na het eten wordt in China als een positief teken gezien: het eten heeft gesmaakt,. In veel andere landen is boeren na het eten niet gewenst en wordt soms zelfs als een belediging beschouwd. Sommige mensen moeten vaak boeren na het eten. Een andere benaming voor een boer is een oprisping. Oprispingen of boeren ontstaan door een teveel aan lucht in de maag of door gasvorming door bacteriën. Sommige voedingsmiddelen lokken boeren uit zoals een appel of frisdrank.

Bekijk op youtube enkele grappige filmpjes waarop wordt geboerd. Om dit deeltje af te sluiten wordt er uiteraard ‘pardon’ gezegd. Dit ‘boertje’ kan wel tellen.

Vang de heksen

Bij dit aantikspel worden twee tikkers gekozen. Dit zijn Gaston en de zeepridder.

De tikkers proberen zoveel mogelijk heksen aan te tikken. Wanneer de heksen aangetikt worden, gaan ze aan de kant zitten. De heksen zijn enkel veilig wanneer ze een veegbeweging maken om hun bezem op te laden.

Bezemschilderen

Benodigdheden:

 - Grote vellen papier
 - Oude borstels en bezems
 - Verf

Voorzie grote vellen papier. Met oude bezems, borstels en verf ga je aan de slag. Voorzie verschillende soorten bezems en borstels. De kinderen kunnen hiermee mooie kunstwerken maken.

Geurenmemory

Benodigdheden:

 - Geurpotjes (2 van elke geur)

Ga op zoek naar een even aantal gelijke potjes met een deksel. Fotorolletjes zijn hiervoor uitstekend materiaal. In de potjes breng je verschillende schoonmaakproducten aan. Van elk schoonmaakproduct neem je twee dezelfde. Door te ruiken maken de kinderen paren volgens het memoryspelprincipe.

Alles netjes en proper

Benodigdheden:

 - Verschillende materialen om schoon te maken

Wanneer de kinderen naar huis gaan moet het lokaal spik en span zijn. Voorzie water, sponzen, schoonmaakproducten en zo verder om het lokaal netjes achter te laten.

Vergeet de vaat niet!