Jeugdliteratuur.org

Franky

   

Korte inhoud Franky

Dit boek gaat over Sam, een jongetje dat gek is op robots en aan iedereen vertelt dat die op een verre planeet wonen. Op een dag knutselt hij met onderdelen van een stofzuiger, een bureaulamp, een radio en een bladerhark Franky in elkaar, zijn hoogsteigen robot. Sam houdt zijn vriendje verborgen voor zijn ouders en samen amuseren ze zich kostelijk. Maar op een dag zit Franky treurig uit het raam te staren en zegt hij niets meer. Tot er in de tuin een echt ruimteschip landt, met robots die wel heel erg op Franky lijken.

Voor het lezen

Formaat en cover

Wat vinden jullie van de vorm van dit boek? Het lijkt bijna op een vierkant!
Zie je dat vaak, prentenboeken met zoveel wit op de kaft?
Valt er iets op aan de lettertjes van Leo Timmers? Ze zijn grijs. Net als die op de achterkant. Gebruiken ze niet meestal zwarte letters? Weet iemand welke kleur een robot meestal heeft? Zou het grijs van de lettertjes op de kaft daarnaar verwijzen?

Wat zou de titel van het boek zijn? Is de titel verstopt?
Zie je waar er nog letters op staan? Juist, op de raket.
Van wie is de naam Franky?
Zijn dat ook letters, in het gele tekstballonnetje? Kan de raket spreken?

Achterflap

Lees de tekst op de achterkant van het boek. Daar staat altijd een korte samenvatting van het verhaal. Sam houdt van robots.

Zien we Sam op de voorkaft?
Wie is Sam en wie Franky?

Op sommige edities staat op de achterflap ook deze quote: Tjonge wat is-ie weer mooi, die nieuwe Leo Timmers. Dat is een zin die komt van Pjotr van Lenteren, een meneer die heel veel kinderboeken leest en erover vertelt. Als die zegt dat het mooi is…

Zullen we het boek openmaken?
Wat zie je op de schutbladen? Zou het verhaal vertellen over de ruimte, de aarde, de planeten?

Waai eerst even door het boek.

Valt er jullie iets op over de woorden en tekeningen?

Merk op dat er weinig tekst staat. Dat de achtergronden sober zijn, geen tekeningen van huizen of straten. Veel wit en tekeningen in felle kleuren.

 

Tijdens het lezen

Lees het boek traag voor. Beklemtoon ieder woord dat je leest.

Neem de tijd om de dubbele plaat met de tekst Sam houdt van robots te bestuderen.

Sam heeft een grote verzameling robots. Benoem samen enkele soorten. Sneeuwbolrobot, robotboekensteunen, lichtschakelaarrobots. Sam houdt ook wel van de ruimte. Zelf zijn deken staat vol sterren.

Grappig van Leo Timmers. Hij tekende ook de beroemde raket van Kuifje naar de maan. Toon deze strip.

Sta even stil op de bladzijde met Daar moet iedereen om lachen.

Zien jullie hoe de emotie op de gezichten van Sam verandert?
Iemand al gelet op de grappige voetjes van Sam?

Lees de verhaaltekst en de tekst in de tekstballon.

Let erop de verhaaltekst vloeiend te lezen. De tekst in de ballontjes kort en kordaat.

Zou het verhaal hetzelfde klinken alles gewoon in tekstvorm staat?

Kijk naar de bladzijde waar staat Franky spreek een andere taal.

Doet het gele tekstballonnetje (zoals op de cover) denken aan de figuren op een sterrenkaart? Hiermee verwijst Leo wellicht naar de ruimtetaal van de robot.

Verderop (op de pagina Tot hij Sam midden in de nacht wakker maakt) is er een grote gele tekstballon op de blauwe achtergrond. Hier vertelt Franky vast veel!

Hebben de jullie de achtergrondkleur zien veranderen van wit naar blauw? Wat betekent dat? (In het blauwe stuk komt de ufo erbij en speelt het verhaal zich meer in de ruimte af.)

Bekijk na afloop opnieuw het titelblad. Kijk naar de tekstballon. Vertel erbij dat een tekstballon altijd aantoont wie de tekst zegt. De naam Franky komt hier dus uit de robot.

 

Na het voorlezen

Zoekboek

Het boek zou een beetje een zoekboek kunnen zijn.

Hebben jullie gezien hoe Sam Franky maakt met al het gereedschap van papa en mama? Kijk hoe Franky opgebouwd is en welk gereedschap Sam daarvoor gebruikte. Zoek waar papa en mama deze spullen gebruikten. Merk hoe Franky alle robots uit de kamer van Sam verzamelt.
Hebben jullie gezien dat het boompje veranderd is wanneer de ufo een steekvlam opstijgt? heeft het boompje een andere vorm aangenomen: een hartje, dat staat symbool voor de vriendschap tussen Sam en Franky.

Emoties

Let op de emoties bij Sam. Zie hoe hij zijn vriend verborgen houdt voor mama en papa en blij enthousiast is wanneer hij met Franky kan spelen. De ochtend waarop Franky stil naar buiten kijkt straalt iedereen zijn droefheid uit. Vervolgens ontstaat er opwinding (ZE ZIJN ER!) en verbazing (KIJK!). Bij het afscheid is Sam verdrietig, maar ook blij dat zijn robot Franky kan gaan wonen bij zijn vrienden op een planeet.

Vragenronde

Een van de thema’s is verzamelen.

Wie van jullie heeft ook een verzameling? Van wat?
Hoe ben je hiermee begonnen?

Hou een vraaggesprekje over robots. Laat de juryleden reageren op elkaars antwoord.

Op de laatste prent zie je Franky die droevig kijk. Kan een robot gevoelens hebben?
Wat is een mens meer dan een robot?
Kan je als mens een robot worden? Ben je een beetje robot als je bijvoorbeeld een kunstarm
Doen robots in de ruimte dezelfde dingen als de mensen op aarde?
Bestaat een robot echt? Wist je dat er robots zijn die gebruikt worden in bejaardentehuis? Daar doen ze bewegingsoefeningen met de oma’s en opa’s.

Een eigen robot knutselen

Benodigdheden

 - dozen - per kind: 2 grote (voor buik en hoofd) en 4 kleinere (voor armen en benen), kan ook met lege wc-rolletjes
 - wegwerpmateriaal
 - basis knutselmateriaal (lijm, papier, schaar, verf)

Na het zien van zoveel robots hebben de kinderen vast zin om er zelf eentje te maken. Een overvloed aan voorbeelden krijg je wanneer je ‘robot knutselen’ googlet. Maar wie aandachtig naar de robots in het boek kijkt, heeft ongetwijfeld voldoende inspiratie.

Zo ga je te werk:

Kleef de dozen op en aan elkaar.
Schilder de dozen in verschillende of eenzelfde kleur
Werk verder af. Maak ogen van gekleurd papier of wegwerpmateriaal
Oude knopen kunnen ook dienen als versiermateriaal.

Je kunt met de groep ook één grote robot maken. Neem dan grotere dozen en kleef de buik vol met boekillustraties. Misschien hebben ze in de bib oude boeken of aankoopbrochures van uitgeverijen die hiervoor kunnen dienen. Bedenk tenslotte een leuke naam voor de KJV-robot!

Faces in places

Het hoofd van Franky is een oude radio waar Sam een gezicht in ziet. Je kan samen met de juryleden op pad gaan doorheen de locatie waar jullie samenkomen en zoeken naar gelijkaardige gezichten in deurklinken, wc-rolhouders … (Als je in Google ‘Faces in places’ intikt, vind je vele voorbeelden.) Maak er foto’s van en stel die tentoon! Je kan de kinderen ook vragen om thuis op zoek te gaan en foto’s mee te brengen tegen de volgende bijeenkomst.

Extra inspiratie

Franky was één van de titels uit de boekenpakketten van Jeugdboekenweek 2015 rond het thema humor. Hier vind je nog meer inspiratie om met het boek aan de slag te gaan. 

 

Vergelijkbare titels

Kobe maakt een museum – Ashild Kanstad Johnsen (De Vier Windstreken) (over verzamelen)
Dag supergrote robot – Marlies Vissers (The House of Books) (over robots)
Angelman – Didier Lévy en Matthieu Roussel (Lannoo) (over robots)