Jeugdliteratuur.org

Vikingbloed

   

Korte inhoud Vikingbloed

Hedelin blijft machteloos maar woedend achter wanneer Vikings haar hut hebben overvallen. Haar vader is dood en haar broer is spoorloos. Belust op wraak besluit ze op zoek te gaan naar hun kamp. Op die zoektocht ontmoet ze de jonge Viking Einar, die zijn eigen reden heeft om uit het zicht te blijven van de barbaarse krijgers. De twee jongeren begeven zich nietsvermoedend in een wespennest dat maar op één ding kan uitdraaien: nog meer doden.

Verhaal

Genre

Vikingbloed is een historische roman. De auteur plaatst zijn fictief verhaal in een historisch tijdperk en het verhaal is gebaseerd op waargebeurde historische feiten.

De Vikingperiode in het negende-eeuwse Frankische Rijk wordt met veel details afgebeeld. De rijke beschrijvingen van de locaties, het dagelijks leven, de cultuur en geloofswereld van de personages zijn een heel belangrijk onderdeel van het verhaal. De historische gebeurtenissen beïnvloeden het leven, de keuzes en de handelingen van de fictieve personages.

Zouden de jongeren dit boek in een andere tijdperk kunnen plaatsen?
Wat zouden ze allemaal moeten veranderen aan het verhaal?

Vikingen

Vikingen worden traditioneel beschreven als afschuwelijke en wrede plunderaars.

Wat wisten de juryleden vooraf over de Vikingen? Waar komen ze vandaan? Waar zijn ze bekend voor?
Welke films, boeken of stripverhalen kennen de jongeren over de Vikingen?

Hoe denken de juryleden over dat typische beeld?
Hoe komt het dat we dit beeld hebben?
Is het beeld dat de jongeren over Vikingen hebben door het boek veranderd?
Welke personages voldoen aan het type van de gewelddadige en op macht en rijkdom beluste Viking?
Welke personages spreken dit tegen?

Vergelijk de Vikingen met de boeren en de soldaten uit het boek.

Zijn de boeren en de soldaten van de koning niet net zo gewelddadig als de Vikingen?

De titel

De titel heeft een dubbele betekenis.

Vikingbloed wijst naar de wraak die de slachtoffers van de Vikingen willen nemen op hun plunderaars en moordenaars.

Ze wilde zo graag wraak nemen voor wat ze haar hadden aangedaan. Ze wenste dat ze de kleine bijl diep in hun schedels kon drijven, als in brandhout. Net zo veel bloed laten vloeien als uit het lichaam van haar vader was gestroomd. Of nog meer. Veel meer. Vikingbloed. (p.10)

Maar Vikingbloed wijst ook naar Hedelin, wiens biologische vader een Viking was.

Je hebt Vikingbloed meisje. Of je dat leuk vindt of niet. (p.178)

Op welk punt van het verhaal hadden de juryleden door dat Hedelin een Viking was?

De hoofdpersonages

Hedelin en Einarr ontdekken hun ware zelf door hun reis en door de avonturen die ze meemaken. Ze moeten hun vertrouwde omgeving achterlaten om hun echte identiteit terug te vinden.

Hedelin, het boerenmeisje, bewijst zich als de sterke, stoere en vindingrijke heldin. Geleidelijk komt ze erachter waarom ze anders is en wat er met haar moeder gebeurd is. We zien haar steeds meer veranderen in een Viking.

Welke voorbeelden van deze verandering kunnen de jongeren geven?
Hoe zouden ze haar tekenen?
Met welke drie woorden kunnen de jongeren Hedelin beschrijven?

Einarr, de Vikingjongen maakt ook een groeiproces door in het verhaal. Door het achterhalen van de geschiedenis en het ontrafelen van de door zijn vader verzwegen geheimen leert hij zichzelf te zijn. De onzekere en bange Einarr bewijst zichzelf door een heldendaad, overwint zijn angst, neemt zijn verantwoordelijkheid en wordt de nieuwe leider van zijn volk.

Vriend of vijand

Tijdens hun tocht komen Hedelin en Einarr talloze andere personages tegen. Sommigen helpen hun tijdens hun avontuur, anderen werken hun tegen.

Wie zijn de vrienden en wie zijn de vijanden van de hoofdpersonages?
Kunnen de jongeren enkele voorbeelden geven?
Vonden de juryleden het moeilijk om alle personages te onthouden en te herkennen tijdens het lezen?

Of een personage vriend of vijand is, wordt niet door de historische strijd en oorlog bepaald maar door het karakter van het personage. In beide kampen vinden we personages met positieve en personages met negatieve eigenschappen.

Kunnen de juryleden de personages in deze twee groepen indelen?

Familie

Familie is één van de belangrijkste thema’s van het boek.

Hedelin beschouwt de man die haar grootgebracht heeft als een echte vader.

Wat denken de jongeren over de moeder van Hedelin?
Denken ze dat ze gelukkig was met haar leven in het Noorden?
Lijkt Hedelin op haar moeder?
Waarom had de vader ruzie met tante Adelisa?
Hedelin heeft ook een broer: Betto.
Lijken de twee kinderen op elkaar?

Einarr wil door zijn vader geliefd en gewaardeerd worden. Zijn doel is om te bewijzen dat hij net zo een grote krijger is als Asmundr.

Hoe denkt Asmundr over zijn zoon?
Lijkt Einarr op zijn vader?
Wat vinden de juryleden over deze terugkerende zin : Een zoon hoeft toch niet altijd te zijn zoals zijn vader?

Vertelperspectief en structuur

De alleswetende verteller schreef het verhaal van Hedelin en Einarr op. Hij weet alles over de personages, hun achtergronden en geschiedenis.

Waarom koos de schrijver voor deze manier van vertellen?

De geschiedschrijver observeert en documenteert de gebeurtenissen van bovenaf en zorgt ervoor dat de lezer een volledig, historisch correct en objectief overzicht krijgt van alle gebeurtenissen.

De tijd van het boek is het jaar 882 en het verhaal speelt zich af op de Maasvlakte. De tocht van Hedelin en Einarr en de gebeurtenissen in de Vikingenkamp werden chronologisch opgeschreven. Deze vertelling wisselt telkens af met het vertellen van wat er vooraf, in het jaar 878 gebeurd is. De beschrijving van het verleden is ook chronologisch. We lezen dus twee verhalenlijnen naast elkaar. Deze structuur zorgt ervoor dat de lezer steeds meer aanvullende informatie krijgt om de motieven en de achtergrond van de personages beter te kunnen begrijpen. De lezer ontrafelt samen met de hoofdpersonages de geheimen rond de zilverroof, de vloek en de oorsprong van Hedelin.

De personages komen in tijd en in plaats steeds dichter bij elkaar. In de laatste hoofdstukken van het verhaal komen alle verhalenlijnen samen, op één plaats en op hetzelfde moment gaan alle belangrijke personages de laatste confrontatie aan en worden alle vragen beantwoord.

Vanaf het begin van het boek prikkelen aanwijzingen de nieuwsgierigheid van de lezer en houden die de spanning hoog.

Zijn de juryleden het hiermee eens?
Kunnen ze onderstaande aanwijzingen verklaren?

Ik heb nog een rekening met hun te vereffenen. Ze hebben al twee keer mijn leven verwoest. (p.6)
Ik had …een goede reden om met hen mee hiernaartoe te reizen. (p.36)
Ze was anders dan de anderen. Misschien kwam het door haar zilveren haren, die in een lange paardenstaart over haar schouders gleden en alleen op sommige plaatsen nog doorweven waren met zwarte draden. (p.103)
Zijn vrouw zat naast de dienares die al jarenlang voor hem had gezorgd, alsof ook zij zijn vrouw was. Hij had haar meegebracht van een van zijn tochten door Frankenland. (p.133)
Het verhaal van Bobo. 

 

Verwerking

Feit of fictie?

Verzamel verhalend en informatief materiaal (of vraag de jongeren om in de bibliotheek zelf te gaan zoeken) over de Vikingtijd en leg het als illustratie/achtergrondinformatie klaar.

In het najaar van 2014 opende Centre Céramique samen met het Gallo-Romeins Museum in Tongeren een duotentoonstelling over de Vikingen. Naar aanleiding van deze tentoonstelling is een documentaire gemaakt over de Vikingen in de Lage Landen. Bekijk deze film samen met de jongeren.

Leg twee grote bladen klaar: één met de titel Waargebeurd en de andere met de titel Fictie. Verdeel de groep in paren en vraag aan de jongeren om personages, gebeurtenissen, locaties en landschappen, voorwerpen… bij de bijhorende titel op te schrijven. Vergelijk de lijsten van de paren! Je kan hierna met verschillende kleuren stickers de genoteerde elementen in de vier verschillende culturen (de Vikingen, de boeren van de Maasvallei, de bewoners van Maeserith, de soldaten van de kamp van Karel de Dikke) indelen. Dit kan een aanzet zijn voor een discussie over maatschappelijke verschillen en conflicten.

Personages

Schrijf de namen van de belangrijkste personages op aparte kaartjes en vraag elk jurylid een kaart te trekken. Leg een grote rode en een grote groene cirkel op de grond, met wat ruimte ertussen. Lees enkele stellingen voor en vraag aan de jongeren om een kleur te kiezen en daarop te gaan staan. De groene kleur betekent dat de stelling voor hun personage waar is, de rode cirkel dat het niet bij hun personage past. Bij twijfel mogen de juryleden tussen de twee cirkels staan. De juryleden moeten hun keuze toelichten.

Voorbeeld stellingen:

Ik ben heel dapper.
Ik ben een goede en rechtvaardige leider.
Ik ben rijk.
Ik wil wraak.
Ik vertrouw niemand.
Ik wil macht en rijkdom.
Ik heb geheimen.
Ik ben eerlijk tegen mijn mensen.

Je kan dezelfde kaartjes ook gebruiken voor het verdelen van de personages in verschillende groepen, bijvoorbeeld: vriend-vijand, familiebanden, Viking-boer-soldaat, leider-onderdaan...

Verhalenstructuur

Maak samen met de juryleden een tijdlijn met de belangrijkste gebeurtenissen van het verhaal. Noteer hierop de tijd, de plaats en de naam van de deelnemende personages.

Deze tijdlijn kun je ook als kapstok gebruiken tijdens de bespreking.

Sms-berichten

Welke berichten hadden de personages aan elkaar gestuurd als ze tijdens hun reis een gsm hadden? Vraag aan de jongeren om fictieve berichten te schrijven. Ze kunnen dit online doen via de website of gebruik hiervoor gewoon pen en papier. Kunnen de juryleden raden welke personages met elkaar in gesprek zijn?

Hedelin ontmoet haar moeder

Na een lange reis komen Hedelin en Einarr, samen met Hugo in Ribe aan. Ze gaan naar het huis van Asmundr. Hedelin ontmoet haar moeder voor de eerste keer. Beschrijf deze scène. Verdeel de rollen en speel de scène.