Jeugdliteratuur.org

Wat ik weet

   

Korte inhoud Wat ik weet

Twee jaar lang was Judith vermist en plots duikt ze weer op. Haar tong is afgesneden, dus praten kan ze niet. Of mag ze niet van haar moeder? In elk geval vertelt ze niemand wat er gebeurd is met haar – en met Lottie. De dorpsgenoten verstoten haar. Ze is immers verminkt! Dan loopt het hele dorp gevaar: voor de kust verschijnen drie schepen, klaar om aan te vallen. Judith kan het dorp redden, en meteen ook zichzelf. Dan moet ze wel vertellen waar ze de voorbije twee jaar verbleef. Zal ze ook Lucas terugwinnen? Hij is nu verloofd met een ander.

Verhaal

Genre

Wat ik weet is duidelijk een psychologische roman. Judith heeft heel wat meegemaakt en net als de andere mensen in het dorp, weten wij in het begin van het verhaal nog niet wat er destijds gebeurd is.

Wat dacht jij in het begin dat er gebeurd was met haar?
Wanneer begon je haar geschiedenis door te hebben?

De nadruk ligt op de traumatische gebeurtenis die Judith gemaakt heeft tot wie ze nu is en hoe ze daarmee verder moet leven. Naast de psychologische pijn die deze gebeurtenis met zich meebracht (Judith die moet leren leven met dit trauma), is er ook nog de onmacht doordat ze fysiek getekend is. Ze kan niet alleen aan niemand haar verhaal doen omdat het emotioneel te zwaar is, ze kan ook fysiek niet meer praten (haar ‘beschermer’ heeft haar tong afgesneden opdat ze niemand iets kon vertellen over haar opsluiting en over de moord op haar vriendin). Tijdens de twee jaar dat ze weg was, is alles veranderd en ze kan haar gevoelens met niemand delen. Iedereen stoot haar af omdat ze ‘stom’ is geworden en diegene die haar niet verwerpen, willen haar alleen met foute bedoelingen ‘helpen’. 

Heb je enig idee hoe jij je zou proberen uit te drukken als je niet kon spreken?
En als praten zelf al zo moeilijk is, hoe kan je dan zo’n traumatische gebeurtenissen aan iemand toevertrouwen. Met de kans dat ze je fout verstaan, of ze je zelfs niet willen verstaan…
Zou je het je kunnen voorstellen dat je getuige was van de moord op iemand (laat staan je beste vriendin).
Kon je je gemakkelijk inleven in het hoofdpersonage? Waarom wel/niet?

Vertelperspectief

De gebeurtenissen worden verteld vanuit de ik-vorm, we volgen alles mee vanuit Judiths persoon zelf. We kunnen dus spreken van een personeel vertelstandpunt. We weten niets meer dan Judith zelf (in het begin weten we zelfs minder, maar stuk voor stuk wordt haar verleden duidelijk).

Wat is er speciaal aan de manier waarop het verhaal verteld wordt?
Aan wie richt Judith haar verhaal?
Hoe merk je dat?
Waarom zou er voor deze stijl gekozen zijn?

Ruimte

We bevinden ons in het stadje Roswell Station, een kolonistenstadje zo blijkt, want ze moeten hun dorp verdedigen tegen de ‘thuislanders’. Voor de rest wordt er heel weinig informatie gegeven over waar en wanneer we ons bevinden.

Waar denk jij dat het verhaal zich afspeelt? In het verleden? Of zou het in het heden kunnen zijn, in een soort afgeschermde commune? Met eigen regels en gebruiken…
Wat zou er allemaal anders zijn moest het verhaal zich hier en in de tegenwoordige tijd afspelen? (de amputatie, manier van oorlog voeren, met muilezel en kar naar school, wegen/treinen/bussen om weg te geraken uit het dorp…)

Tijd

Het boek is opgedeeld in 3 delen: ervoor, erna en nu. Het eerste deeltje is maar heel kort en situeert het moment dat de ouders van Lucas en Judith naar Roswell Station kwamen. Zij waren toen zelf nog maar kleuters. Het deel ‘erna’ beslaat ongeveer het volledige verhaal en is nog eens opgedeeld in 4 ‘boeken’. Hierin komen we te weten wat er gebeurd is met Judith 2 jaar geleden en hoe ze er nu mee probeert om te gaan. In dit deel wordt dus veel gebruik gemaakt van flashbacks om de periode tussen ‘ervoor’ en ‘erna’ te beschrijven (haar gevangenschap en kinderjaren).

Hoe lang volgen we het verhaal van Judith? Waaruit kan je dat afleiden.
Heb je het gevoel dat je Judith goed leert kennen? Waarom wel/niet?
Zijn de feiten die ze beschrijft objectief? Of gekleurd door haar eigen menig?

Eens Judith terug thuis is, begint een periode van terug haar plaats veroveren in de gemeenschap.

Welke stappen onderneemt ze om geleidelijk aan terug haar leven weer op te nemen?
Wie helpt haar daarbij? 

 

Thema’s

Het belangrijkste thema in dit boek is het opkomen voor jezelf. Judith staat na haar verdwijning helemaal alleen en toch heeft ze bepaalde doelen voor ogen. Eerst wil ze vooral wegvluchten en eens de winter voorbij is, zich verschuilen op de plaats waar de kolonel haar vasthield, maar beetje bij beetje merkt ze dat dat geen realistisch plan is. Uiteindelijk laat ze letterlijk haar stem horen en dan blijkt dat dat het enige was wat ze nodig had om haar verdiende toekomst in handen te krijgen.

Zou jij net als haar naar de kolonel terug gaan om de mannen in de oorlog te gaan helpen? Wat vond je van die beslissing?
Hoe zou jij nog iets van je toekomst proberen te maken als je vastzit in dat dorp, waar niemand naar je omkijkt?
Wanneer heb jij het gevoel gehad dat je recht voor je doel moest gaan, ook al stond niet iedereen achter jou?
Is het moeilijk om een doel te bereiken als niemand je steunt?

Familie is ook een thema in het verhaal. Haar moeder is door de schaamte van wat er met Judith zou kunnen gebeurd zijn, helemaal veranderd. Ze geeft haar zware klusjes en wil haar het liefst van al helemaal niet meer in huis hebben. Hoewel Judith ook liever zou wegvluchten van alles en iedereen, blijft ze thuis.

Waarom gaat ze toch niet weg?

Ze blijft vooral voor haar broer. Nu hij kreupel is, heeft hij veel hulp nodig en moeten zijn klussen op het land door iemand anders overgenomen worden. Hij is ook haar enige kans op onderwijs, door hem naar school te begeleiden en bij hem te blijven tijdens de lessen, kan ze leren lezen en schrijven.

Kennis is macht en die macht zal ze zeker nodig hebben om zich te kunnen verdedigen als ze haar stem niet kan gebruiken. Hoewel ze dus geen liefde meer krijgt van haar moeder, zijn Judiths banden met haar familie en haar behoeften te sterk om hen zomaar in de steek te laten.

Zou jij het ook moeilijk hebben om je familie achter te laten als je in een situatie zoals Judith zou zitten. Of zou je het niet kunnen verdragen en bij de eerste opportuniteit verdwijnen? Waar zou je naartoe kunnen vluchten?

Dieren spelen ook een belangrijke rol in dit verhaal. Het zijn diegenen die wel nog naar Judith willen luisteren, wiens gezelschap haar veel deugd doet en bij wie ze op haar gemak kan zijn.

Heb je zelf huisdieren en kan je verstaan dat Judith soms bij hen troost vindt?

De liefde is uiteraard ook een thema. Judith moet met lede ogen aanzien dat de jongen waar ze zot van is, met het mooiste meisje van het dorp gaat trouwen. Als dat huwelijk niet doorgaat, schiet haar hoop de hoogte in, zeker omdat Lucas in haar geïnteresseerd lijkt. Als blijkt dat dat meer omwille van zijn vader is dan om haar, krijgt ze het deksel op de neus. Gelukkig blijkt uiteindelijk dat hij haar nooit vergeten is en komt op het einde alles alsnog goed.

Wat vinden jullie van dit einde? Had je dit verwacht?

Aan de slag

Speel een uitbeeldspel: probeer zonder je stem een personage of gebeurtenis uit het verhaal uit te beelden. Laat de anderen raden.
Sla het boek open en lees een zin zonder je tong te gebruiken. Kunnen de anderen verstaan wat je bedoelt? Voor welke letters/klanken heb je je tong nodig en voor welke niet?